Búgin, 2025 jyly 23 shildede qor birjasy ashylǵan sátte 1 AQSh dollarynyń baǵamy 537 teńge bolyp, ary qarai ornynan qozǵalmaityndai túr baiqatqan. Sebebi naryqta kólemi 10 mln dollardy quraityn iri oferta (usynys) tóbe kórsetti. Ulttyq bank nemese kvazimemlekettik sektor osylaisha aqsha baǵamy tizginin tartyp jatqan bolýy múmkin. Degenmen, bastan ótken tájiribe kórsetkendei, mundai "qalqan" da suranys joǵary bolǵanda kópke shydas bere bermeidi. Týra ótken aptadaǵydai. Sol jaǵdai osy aptada da qaitalanatyn siaiqty. Óitkeni qazirdiń ózinde qarsylasý deńgeii 537 teńgeden 540-541 teńgege qarai oiysty. Ázirge, resmi organdar únsiz. Al Bektenov ońbai synǵa ushyraýda. Sebebi 2026 jyly igeriledi dep Úkimet basshysy aitqan shekke AQSh dollary qas qylǵanda búgin aldyn ala jinigip jetip aldy. Naryq oiynshylary bolsa, bul rette ne deidi? Muny Dalanews.kz saitynan oqyp-bile otyryńyzdar.
"Qazir naryqta agressivti suranys anyq baiqalady. Satyp alýshylar tarapynan 534–534,5 teńge deńgeiinde jalpy somasy 2,5 mln dollar bolatyn ótinimder qoiylǵan. Ulttyq bank tarapynan qandai da bir is-qimyl, qorǵanys interventsiialary baiqalmaidy. Soǵan qaraǵanda retteýshi organ teńgeniń jańa tepe-teńdik deńgeiine kóshýine qarsy emes degen boljam jasaýǵa bolady. Nemese naryqta óte iri oiynshy paida bolyp, valiýta satyp alýda, al onyń bul áreketi birneshe kún nemese aptadaǵy aqsha baǵamyna jańasha serpin berýi múmkin. Al básekeles deńgei qazir 537-den 540–541 teńgege qarai yǵysty. Naqtyraq aitqanda, 540 teńgeden 2,5 mln dollar jáne 540,5–541 teńgeden taǵy 0,6 mln dollar kóleminde ofertalar paida boldy. Bul baǵanyń joǵarǵy shegin tirkeý úshin jasalyp jatqan áreket bolýy múmkin. Biraq satyp alýshylar tarapynan qysym aitarlyqtai kúsheigen: 539,5–539,7 aralyǵynda taǵy 2,3 mln dollarlyq ótinim paida boldy. Demek, teńgeniń jańa baǵam dálizine aýysýy ábden múmkin", dep jazady ekonomist Eldar Shamsýtdinov óziniń Komentarii Telegram arnasynda.
Onyń pikirinshe, naryq Ulttyq Banktiń belsendi aralasýynsyz suranys pen usynystyń teńgerimdi jańa kólemin synap kórýde.
Al naryqqa qatysýshylar arasynda qazir birneshe boljam qyzý talqylanýda:
- Birinshiden, valiýta baǵamynyń kúrt ósimine iri qarjy toptarynyń biri, mysaly Jusan tobynyń iri kólemde dollar satyp alýy sebep bolýy yqtimal. Bul jaǵdai valiýtaǵa degen suranystyń maýsymdyq kezeńdegi artýyna sáikes kelip otyr.
- Ekinshiden, Qarjy ministrligine eýroobligatsiialardan túsken qarajatty konvertatsiialaý aldynda teńge baǵamyn álsiretip alý tiimdi bolýy múmkin degen de pikir bar. Byltyr qazan aiynda dál osyǵan uqsas stsenarii iske asyp, teńge baǵamy shamamen 20 teńgege quldyraǵan bolatyn.
Degenmen bul qos dolbar memlekettik organdardyń resmi ustanymy bolyp tabylmaitynyn basa aita ketelik.
