“Қаржы жоспары шекті деңгейге жеткен”. Депутаттар жаңа бюджетке алаңдаушылық білдірді

“Қаржы жоспары шекті деңгейге жеткен”. Депутаттар жаңа бюджетке алаңдаушылық білдірді
Фото: ЖИ

Қазақстанның 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасы Курултай депутаттарының сынына ұшырады. Олар мемлекеттік шығындардың ұлғаюы, кірістің баяу өсуі және қарызға қызмет көрсетуге жұмсалатын қаражаттың артуы елдің қаржылық мүмкіндігін шектеуі ықтимал екенін айтты, деп хабарлайды dalanews.kz.

Құрылтай төрағасының орынбасары Дания Еспаеваның сөзінше, Үкімет мұнай кірісіне тәуелділікті азайтып, бюджет тәртібін күшейтуді жоспарлап отыр. Алайда бұл өзгеріс негізгі қаржы көрсеткіштері рұқсат етілген межеге барынша жақындаған кезде басталмақ.

2027 жылға арналған мемлекеттік шығын 30,2 трлн теңге көлемінде белгіленген. Бұл қолданыстағы фискалдық шектеудің ең жоғары деңгейіне тең. Бюджет тапшылығы да рұқсат етілген шекке жетіп, жалпы ішкі өнімнің 2,3 пайызын құрайды.

Қаржы министрлігі әзірлеген қолайсыз сценарий жүзеге асса, тапшылық қазіргі болжамдағы 4,6 трлн теңгеден 5,6–6,5 трлн теңгеге дейін өсуі мүмкін.

"Мұндай жағдайда Үкімет бюджет параметрлерін белгіленген шекте қалай сақтайды? Меншікті кірістің өсу қарқыны жеткіліксіз. Ол 19,9 трлн теңгені немесе жалпы ішкі өнімнің 10 пайызын ғана құрайды. Ал мемлекеттік қарызды өтеу мен оған қызмет көрсетуге осы кірістің 40,6 пайызы жұмсалмақ. Қарыз жүктемесі елді дамытуға бағытталуы тиіс қаражатты ығыстыра бастады", – деді Дания Еспаева.

Талқылау барысында теңгенің болжамды бағамына да назар аударылды. Қаржы вице-министрі Азамат Әмрин былтырғы есептеулерде 2026 жылға арналған доллар бағамы 540 теңге деңгейінде алынғанын айтты. Бұл болжам 2025 жылдың шілде-тамыз айларында, доллар 540–554 теңге аралығында саудаланған кезде жасалған.

Ал 2027–2029 жылдарға арналған жаңа бюджет жобасында Үкімет бір доллардың бағамын 480 теңге деп есептеп отыр. Депутаттар мұндай болжамның қаншалықты негізді екеніне және валюта нарығындағы ықтимал өзгерістер бюджет көрсеткіштеріне қалай әсер ететініне алаңдаушылық білдірді.