جازۋشى, جۋرناليست بيگەلدٸ عابدۋللين ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا قوعامداعى مەدەنيەت پەن جاۋاپكەرشٸلٸك مەسەلەسٸنە قاتىستى وي قوزعاپ, امانداسۋ ەدەبٸ مەن ەڭبەك قۇندىلىعى تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
اۆتوردىڭ ايتۋىنشا, كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ەلەۋسٸز كٶرٸنگەنٸمەن, ۇلتتىق بولمىسقا ەسەر ەتەتٸن ماڭىزدى مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ – امانداسۋ مەدەنيەتٸ. ول سوڭعى جىلدارى قوعامدا سەلەمدەسۋدٸڭ ەرتٷرلٸ نۇسقالارى كٶبەيٸپ كەتكەنٸن ايتتى.
"سوڭعى كەزدەرٸ بٸزدٸڭ قوعامدا امانداسۋدىڭ تٷرٸ كٶبەيٸپ كەتتٸ: بٸرەۋٸ ەجەلگٸشە «ارمىسىز» دەسە, بٸرەۋٸ قىسقا قايىرىپ «سالام» دەيدٸ, ەندٸ بٸرٸ «مال-جان امان با?» دەپ شۇرقىراسىپ جاتادى. ەرينە, سٶزدٸك قورىمىزدىڭ باي بولعانى جاقسى, بٸراق كەيدە وسى الا-قۇلالىقتان سەلەمنٸڭ دە سالماعى قاشىپ بارا جاتقانداي", - دەدٸ ول.
جازۋشى قازاق قوعامىندا قالىپتاسقان دەستٷرلٸ ەرٸ ورنىقتى امانداسۋ ٷلگٸلەرٸن ساقتاۋدىڭ ماڭىزىن ايتتى
«ٶزٸنەن جاسى ٷلكەن ادامدارعا “اسسالاۋماعالەيكٷم” دەپ, ال رەسمي جەنە جالپى ورتادا “سەلەمەتسٸز بە?” نەمەسە “سالاماتسىز با?” دەپ امانداسۋدىڭ ٶزٸ جەتكٸلٸكتٸ. سەلەمنٸڭ مەنٸ ونىڭ كٶپتٷرلٸلٸگٸندە ەمەس, شىنايىلىعى مەن ٸزەتٸندە», – دەيدٸ ول.
سونداي-اق جازۋشى قازٸرگٸ كەزدە جيٸلەپ كەتكەن قۇشاقتاسىپ, بەتتەن سٷيٸسٸپ امانداسۋ ٷردٸسٸنە دە نازار اۋدارعان. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاق مەدەنيەتٸندە كٶرٸسۋدٸڭ ٶزٸندٸك ورنى مەن جٶنٸ بار. كٶپتەن كٶرمەگەن تۋىستاردىڭ نەمەسە الىستان كەلگەن قوناقتاردىڭ اماندىق سۇراسۋ دەستٷرٸن كٷندەلٸكتٸ كەزدەسۋلەردەگٸ مٸندەتتٸ رەسٸمگە اينالدىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق.
بيگەلدٸ عابدۋللين داستارقان باسىنداعى ەدەپ مەسەلەسٸنە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, تاماق ٸشٸپ وتىرعان ادامداردىڭ ەرقايسىسىمەن قول الىسىپ شىعۋ نەمەسە قۇشاقتاسۋ مەدەنيەتتەن گٶرٸ قولايسىزدىق تۋعىزۋى مٷمكٸن. مۇنداي جاعدايدا جالپى قاۋىمعا ٸزەت بٸلدٸرٸپ امانداسۋدىڭ ٶزٸ جەتكٸلٸكتٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
جازۋشى كٶتەرگەن ەكٸنشٸ مەسەلە – قوعامداعى ەڭبەككە دەگەن كٶزقاراس پەن جەكە جاۋاپكەرشٸلٸك. ول سوڭعى ۋاقىتتا كٶمەك سۇراۋدى قالىپتى قۇبىلىسقا اينالدىرىپ, بارلىق مەسەلەنٸ مەملەكەت شەشۋٸ تيٸس دەگەن تٷسٸنٸكتٸڭ بەلەڭ الىپ بارا جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, مەملەكەت ەڭ الدىمەن شىنىمەن قولداۋعا مۇقتاج ازاماتتارعا – مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندارعا, جەتٸم بالالارعا جەنە اۋىر دەرتكە شالدىققان ادامدارعا كٶمەكتەسۋٸ كەرەك. ال ەڭبەك ەتۋگە قابٸلەتتٸ ازاماتتار ٶز تۇرمىسىن جاقسارتۋعا ۇمتىلىپ, جەكە جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋٸ قاجەت.
«ٶز وتباسىن ٶز ەڭبەگٸمەن اسىراۋ – ەر ادامنىڭ ازاماتتىق بورىشى. قوعامنىڭ دامۋى ەڭبەكقورلىق پەن جاۋاپكەرشٸلٸككە تٸكەلەي بايلانىستى», – دەيدٸ اۆتور.
جازۋشى قوعامداعى رۋحاني قۇندىلىقتار مەن ەڭبەك مەدەنيەتٸ قاتار دامىعاندا عانا ەلدٸڭ ەڭسەسٸ بيٸك بولاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ٶزٸڭدٸ قۇرمەتتەۋ – سەلەمنٸڭ رەتٸن بٸلۋدەن باستالسا, ٶزگەگە قۇرمەت كٶرسەتۋ – ٶز كٷشٸڭە سەنٸپ, ەڭبەكتەنۋدەن كٶرٸنەدٸ.
