– جانبولاتتىڭ جاعدايى قالاي? ونىمەن وتباسى مٷشەلەرٸ كەزٸگە الدى ما?
– قاماۋدا وتىرعان, ونىڭ ٷستٸنە جالامەن, ەدٸلەتسٸز قامالعان ادامنىڭ جاعدايى قانداي بولسىن? ەرينە, ول ونى ايتپاعانمەن, اۋىر ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ال دەنساۋلىعىنا, كٶڭٸل-كٷيٸ بٸرقالىپتى. مويىماعان.
ماعان جەنە ەكەمٸزگە قورعاۋشى ستاتۋسىن سۇراعان ەدٸك. مەن ٸس بويىنشا كۋەگەر بولعاندىقتان بەرمەدٸ. ال جانبولاتتىڭ ەكەسٸنە ەش نەگٸزسٸز ەلٸ كٷنگە دەيٸن بەرمەي وتىر. ٷش ايدىڭ ٸشٸندە بٸر رەت قانا اناسىنا قىسقا مەرزٸمدٸ كەزدەسۋ بەرٸلدٸ. سوندىقتان, تەك قورعاۋشى ارقىلى بايلانىس ورناتىپ وتىرمىز. سوتقا, تەرگەۋگە الىپ كەلگەندە كٶرٸپ قالامىز. ال بىلاي كەزدەسۋگە, سٶيلەسۋگە مٷمكٸندٸك بەرٸلمەي وتىر.
دەل قازٸر تەرگەۋ جٷرٸپ جاتقاننىڭ ٶزٸندە جانبولاتتى وتباسىنان وقشاۋلاپ, قاماۋدا ۇستاۋدىڭ ەش نەگٸزٸ جوق. سەبەبٸ, ول قوعامعا قاۋٸپتٸ قىلمىسكەر ەمەس. جاس بالاسى, قارت اتا-اناسى بار. جانۇيامىزدىڭ جالعىز تٸرەگٸ. وسىنىڭ بارلىعىن بٸز سوتتا ايتتىق. بٸراق بيلٸكتٸڭ باستى ماقساتى ونى وقشاۋلاۋ بولعاندىقتان, ەش دەيەگٸمٸز تىڭدالعان جوق. سەبەبٸ, جانبولات بيلٸككە سىني كٶزقاراستاعى ازامات. سوندىقتان, ەش قىلمىسى بولماسا دا تٷرمەدە وتىر.
ال ني سيياقتى ميلليون دوللار پارا العان جەمقورلار تٷرمەدەن بوساتىلىپ, تالتاڭداپ جٷر. بۇل ەدٸلەتتٸ مە? جوق! بيلٸك نيدٸ جاس بالالارى بار دەگەن جەلەۋمەن بوساتتى. ال جانبولاتتىڭ سەبيٸ شە? ول بالا ەمەس پە? وسىدان-اق بيلٸكتٸڭ ٶشپەندٸلٸگٸن كٶرۋگە بولادى.
قاماۋدا قالدىرۋ تۋرالى شەشٸمدٸ بيلٸكتٸڭ قۋىرشاق سوت ارقىلى, كٷلكٸلٸ دەيەكتەرمەن زاڭداستىرۋى ٶز الدىنا جىر.
جانبولات شەتەلگە قاشىپ كەتەدٸ دەگەن, تٸپتٸ, شىندىققا جاناسپايدى. سەبەبٸ, وعان قىسىم بٷگٸن باستالعان جوق. ەگەر كەتەتٸن بولسا ول باياعىدا كەتٸپ قالار ەدٸ. قازاق, اعىلشىن, ورىس تٸلدەرٸن ەركٸن بٸلەتٸن, ٷش تٸلدە ەركٸن سٶيلەپ, جازا الاتىن بٸلٸمدٸ ازامات قاي جەردە دە ورنىن تابادى عوي. بٸراق, ول ناعىز پاتريوت. قانشا قۋدالاۋدا جٷرسە دە ٶز ەلٸن, جەرٸن, ۇلتىن جاقسى كٶرەدٸ. ەشقايدا كەتۋ ويى جوق. ەيتپەسە, ەلدەقاشان باسقا ەلدە ورنىعىپ الاتىن جاعدايى بولدى. بٸراق, ول وندايعا بارمادى.
ال تەرگەۋگە قىسىم كٶرسەتۋ مٷمكٸن دەگەنٸ تٸپتٸ كٷلكٸلٸ. جانبولات ٷلكەن باستىق, شەنەۋنٸك ەمەس قىسىم كٶرسەتە الاتىن. قىرۋار قارجىسى بار جەمقور ەمەس. سوندا ول تەرگەۋگە قانداي كەدەرگٸ كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن. ەرينە, ەشقانداي. ول سىلتاۋ.
– جانبولاتتى ەبليازوۆپەن بايلانىستىرىپ, «بتا بانكتٸڭ اقشاسىن بٸرگە تونادى» دەگەنگە ساياتىن كٷدٸككە ٸلٸكتٸرگەنٸ قوعامدىق ورتادا كٷلكٸلٸ جاعداي بولىپ كٶرٸندٸ. ەبليازوۆتىڭ ٶزٸ جانبولاتتى تانىمايتىندىعىن ايتقان جوق پا? ولار قانداي دەيەكتەرگە سٷيەنٸپ, مۇنداي ايىپ تاعىپ وتىر?
– بۇل كٷلكٸلٸ جاعداي. مٷلدە اقىلعا قونىمسىز جالا. ەش دەيەكتەرٸ دە, دەلەلدەرٸ دە جوق بۇل ايىپقا.
بٸرٸنشٸدەن, ەبليازوۆ بتا بانكتٸ 2006-2009 جىلدار ارالىعىندا باسقاردى. 2009 جىلى ەلدەن كەتٸپ قالدى. ول كەزدە جانبولات 17-20 جاستاعى بوزبالا. تانىمايتىن الپاۋىت بانكير مەن ونىڭ بانكٸنە جانبولاتتىڭ نە قاتىسى بار? وقۋشى, ودان كەيٸن ستۋدەنت جانبولات بتا-نىڭ اقشاسىن ەلدەن شىعارۋعا قايدان, الاي كٶمەكتەسۋٸ مٷمكٸن. سٸز ايتپاقشى ەبليازوۆتىڭ ٶزٸ جازعانداي ودان كەيٸن دە, جانبولات ساياساتقا ارالاسقان شاقتا دا ەش بايلانىس بولعان ەمەس. بٸزدٸڭ «تريبۋنا» گازەتٸنە دە ەكس-بانكيردٸڭ ەش قاتىسى بولعان جوق جەنە بٸز ودان اقشا العان ەمەسپٸز.
ەكٸنشٸدەن, رەسمي ايىپ, «زاڭسىز اقشانى اعارتۋ» (وتمىۆانيە) ايىبىنا كەلەتٸن بولساق. قانداي بانكير اقشاسىن ٷنەمٸ باقىلاۋ ٷستٸندەگٸ, اي سايىن ٸسٸ سوتتا قارالاتىن, ٷكٸمەت پەن قۇزىرلى ورگانداردا ارنايى ەسەپتە تۇرعان وپپوزيتسييالىق باسىلىم ارقىلى «اعارتادى». بۇل مٷلدە اقىلعا سىيمايدى عوي.
سوندىقتان, بۇل جەردە ەبليازوۆتىڭ دا, ونىڭ بانكٸنٸڭ دە, اقشانىڭ دا ەش قاتىسى جوق. تەك قانا – ساياسات. جانبولاتتىڭ ٶتكٸر سىنى ٷشٸن ونى قوعامنان وقشاۋلاپ وتىر.
– تەۋەلسٸز جۋرناليستەر, حالىقارالىق ۇيىمدار جانبولات مامايعا اراشا سۇراپ, بيلٸككە قاتاڭ ەسكەرتۋ جاسادى. وسىنداي ٷندەۋلەر مەن ەسكەرتۋلەردٸڭ ناقتى بٸر كٶمەگٸ بار ما?
– قانداي جاعدايدا دا نازاردىڭ بولعانى, ەرينە, جاقسى. ەڭ بولماعاندا جٸتٸ قاداعالاۋ ونىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن كەرەك. سەبەبٸ, ونى «سىندىرىپ», ٶز دەگەندەرٸنە كٶندٸرۋ ٷشٸن ۇرۋ فاكتٸسٸ دە بولعانىن بٸلەسٸزدەر. سوندايي جاعدايلار قايتالانباس ٷشٸن دە ٸستٸڭ ٷنەمٸ حالىقارالىق نازاردا بولعانى ماڭىزدى. بيلٸك تە, ەلدەگٸ ەڭ سوڭعى تەۋەلسٸز باسىلىمداردىڭ بٸرٸنٸڭ باس رەداكتورىن قاماۋ ولار ٷشٸن ٷلكەن يميدجدٸك, ەكونوميكالىق شىعىندارعا الىپ كەلەتٸنٸن جاقسى تٷسٸنۋٸ تيٸس.
– ٶزدەرٸن ەشكٸمگە تەۋەلدٸ ەمەسپٸز دەپ سيپاتتايتىن كٶپتەگەن جۋرناليستەر جانبولات مامايدىڭ ٸسٸنە كەلگەندە ٷنسٸز قالعانداي كٶرٸندٸ. ەسٸرەسە, قازاقتٸلدٸ ورتا تىم-تىرىس سەكٸلدٸ. مۇنىڭ سەبەبٸ نەدە دەپ ويلايسىز? ەرٸپتەستەرٸڭٸزگە رەنٸشٸڭٸز بار ما?
– ەرينە, رەنٸش بار. دەگەنمەن, ەركٸم ٶز تاڭداۋىن جاسايدى, ٶز ارىنىڭ الدىندا ەسەپ بەرەدٸ. سوندىقتان, بٸرەۋدٸ سٶگە-جامانداۋدان اۋلاقپىن. بٸراق, ەگەر قوعامداعى كەلەڭسٸزدٸك دەل وسى قارقىنمەن جالعاسىپ, بەرٸ دە سولاي بۇعىپ وتىراتىن بولسا, «ٷندەمەستەردٸڭ» دە كەزەگٸ كەلەرٸن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
– جانبولات بىلتىرعى جەر داۋى كەزٸندە دە بەلسەندٸلٸك تانىتتى. ونىڭ الدىندا جاڭاٶزەن وقيعاسى كەزٸندە ٷش اي بويى تەرگەۋدە وتىردى. ەكٸ جولى دا جانبولاتتى بوساتقان ەدٸ. وسى جولى بيلٸكتٸڭ رايى الابٶتەن سەكٸلدٸ. سٸزدەرگە جانبولات بەلگٸلٸ بٸر مەسەلەلەر بويىنشا كەلٸسٸمگە كەلسە, بوساتامىز دەگەندەي ۇسىنىس ايتپادى ما?
– ۇسىنىس ايتىلىپ جاتىر. بٸراق, جانبولات ٶز پٸكٸرٸندە قالاتىنىن, ەش كەلٸسٸمگە بارمايتىنىن, جوق ايىپتى مويىندامايتىنىن ايتتى. ول سوتتا بارىنشا ٶزٸنٸڭ اقتىعىن دەلەلدەپ باعادى.
– قوعامداعى بەلگٸلٸ تۇلعالار, ەسٸرەسە ساياسات ماڭىندا جٷرگەن تانىمال كٸسٸلەر سٸزدەرگە حابارلاسىپ, قولداۋ بٸلدٸرە مە?
– يە. قوعامعا, حالىققا راحمەت. بەلگٸلٸ ازاماتتار جانبولاتتى قورعاۋ كوميتەتٸن قۇردى. قازٸر قولدان كەلگەن امالدىڭ بارلىعى جاسالىپ جاتىر. ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى, مەنٸڭ جەكە تەلەفونىما حابارلاسىپ قولداۋىن بٸلدٸرٸپ جاتقان ازاماتتار جەتەرلٸك. وسى ۋاقىتقا دەيٸن جانبولاتتى قارالاعان بٸر ادامدى كٶرمەدٸم. ەل ونىڭ ادال ەكەنٸن بٸلەدٸ. ايتىپ تا جاتىر. جانبولاتتى قاماۋدىڭ ساياسي سەبەپتەن باسقا ەش استارى جوق. بيلٸك بٸرٸنشٸدەن ٶتكٸر, سىني «تريبۋنا» گازەتٸن توقتاتقىسى كەلدٸ. ەكٸنشٸدەن, جانبولاتتىڭ جەر مەسەلەسٸندەگٸ بەلسەندٸلٸگٸ ٷشٸن ونى قوعامنان وقشاۋلاعىسى كەلدٸ.
ال تاعىلعان ايىپ كٷلكٸلٸ عانا ەمەس, تازا اقىماقتىق.
