ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترٸ جەڭٸس قاسىمبەكتٸڭ اتاپ ٶتكەنٸندەي, بۇل كەسٸپورىنداردىڭ تەك بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتەرٸنٸڭ ماڭىزدى فاكتورى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, تەڭٸزگە شىعۋ مٷمكٸندٸگٸ جوقتىقتى, ٸشكٸ شاعىن نارىقتى, بٸلٸكتٸ مامان تاپشىلىعىن شەشۋدە قازاقستانعا ايتارلىقتاي مٷمكٸندٸك اشادى.
بۇدان بۇرىن مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن قر ٷكٸمەتٸندەگٸ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا ۆەدومستۆو باسشىسى وسى مەسەلەگە باسا نازار اۋدارعان-تۇعىن.
ٶز كەزەگٸندە ەلباسى حالىققا ارناعان جولداۋىندا ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ تۇراقتى ٶسۋٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا ەلەمەنتتەرٸن جاپپاي ەنگٸزۋ كەرەكتٸگٸن مٸندەتتەگەن بولاتىن.
ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ حابارلاۋىنشا قازٸرگٸ كٷنٸ مينيسترلٸك ٶكٸلدەرٸ وسى ماقساتتا ەلەمدٸك جەتەكشٸ كومپانييالارمەن سەرٸكتەسە جۇمىس ٸستەۋدە.
ال بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن جاڭا ەكونوميكانىڭ ەلەمەنتتەرٸن كەشەندٸ قولدانۋعا ەزٸر ٶڭدەۋ سەكتورى انىقتالاتىن بولادى.
ٸلگەرٸدە ايتىپ ٶتكەنٸمٸزدٸ اتالعان سەكتورلاردا يندۋسترييا 4.0 تەحنولوگيياسىن ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ پيلوتتىق جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇل تەجٸريبە باسقا دا كەسٸپورىندار مەن ٶنەركەسٸپ سەكتورلارىندا قولدانىلاتىن بولادى.
تٶرتٸنشٸ يندۋسترييا ەلەمەنتتەرٸن ەنگٸزۋ كەسٸپورىنداردىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸنٸڭ ماڭىزدى فاكتورى عانا ەمەس, ول قازاقستانعا تەڭٸزگە تٸكەلەي شىعار جولىنىڭ جوقتىعى, ٸشكٸ نارىقتىڭ تارلىعى, بٸلٸكتٸ مامانداردىڭ تاپشىلىعى سيياقتى فاكتورلاردى جويۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
جاڭا يندۋسترييا قۇرۋدىڭ باستى ماقساتى مەن مٸندەتٸ نەدە?
ەكونوميست-ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداعى باستى باعىتتاردىڭ بٸرٸ ەلەكتروموبيلدەر ٶندٸرٸسٸ مەن قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ بولىپ تابىلادى. ول ٷشٸن تيٸستٸ جول كارتاسى ەزٸرلەنٸپ, ونى ٸسكە اسىرۋدى باستاۋ قاجەت.
«يندۋستريي 4.0» كونتسەپتسيياسىن ەنگٸزۋگە گەرمانييا كٶمەكتەسەدٸ
قازٸرگٸ تاڭدا تٷرلٸ ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە «يندۋستريي 4.0» كونتسەپتسيياسىن ەنگٸزۋدٸڭ ورتاشا جەنە ۇزاقمەرزٸمدٸ باستامالارى قابىلداندى: گەرمانييادا«Industrie 4.0», فرانتسييادا «Industrie du Futur», وڭتٷستٸك كورەيادا «Manufacturing innovation 3.0», يندييادا «Make in India», يسپانييادا«Industria Conectada 4.0», جاپونييادا «The New Robot Strategy», يتالييادا «Manifattura Italia» جەنە ت.ب.
ەۋرازييالىق وداقتا «Factory of the future», اقش-تا Advanced manufacturing partnership, گەرمانييادا Mittelstand 4.0 باعدارلامالارى قولدانىلادى. وسىلاردىڭ اياسىندا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ مەن باسقا دا ەكونوميكانىڭ سالالارىندا تەحنولوگييانىڭ جاڭا دامۋ پەرسپەكتيۆالارى قولداۋ تاۋىپ, تانىلا باستادى.
«كيري» اق Fraunhofer (گەرمانييا) ينستيتۋتىمەن قر ٶڭدەۋ سەكتورىن دياگنوستيكالىق بٶلٸمٸندە يندۋستريي 4.0 ەلەمەنتتەرٸن ەنگٸزۋ دايىندىعى دەڭگەيٸندە الدىن الا كەلٸسٸمدەرگە قول جەتكٸزدٸ. سونىمەن قاتار, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە سول ەلەمەنتتەردٸ جىلدام ەنگٸزۋدٸڭ جٷيەلٸك ۇسىنىمىن ەزٸرلەۋگە دە ۋاعدالاستى.
Fraunhofer – 67 ينستيتۋتتى بٸرٸكتٸرەتٸن, ٶنەركەسٸپتٸ زەرتتەيتٸن ٸرٸ ەۋروپالىق ينستيتۋت. ونىڭ قۇرامىندا ٶنەركەسٸپتٸ اۆتوماتتاندىرۋ ينستيتۋتى, جاڭا ماتەريالداردى زەرتتەۋ ينستيتۋتى, ينتەلەكتۋالداندىرىلعان جٷيە ينستيتۋتى بار. ولاردا 24 مىڭ مىڭ قىزمەتكەر ەڭبەك ەتەدٸ. ول گەرمانيياداعى يندۋستريي 4.0 تەحنولوگيياسىن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ نەگٸزگٸ ٷيلەستٸرۋشٸلەردٸڭ بٸرٸ.
جاڭا يندۋسترييانىڭ مٸندەتٸ مەن ماقساتى قالاي ناسيحاتتالۋدا?
ەزٸرگٸ كٷنٸ ەلٸمٸزدە «يندۋسترييا 4.0» ٶنەركەسٸپتٸك دامۋدىڭ جاڭا ساتىسى جاپپاي تالقىلانۋ ٷستٸندە. ايتا كەتسەك, بۇدان بۇرىن استانادا «قتج» ۇك» اق, «قيدي» اق, «كازاتومپروم» اق, «ارسەلورميتتال تەميرتاۋ» اق سيياقتى مەملەكەتتٸك ورگاندار ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن «يندۋسترييا 4.0 جەنە ٶنەركەسٸپتەگٸ ٶلشەمدەر» اتتى سەمينار ٶتكەن بولاتىن.
قر ينۆەستيتسييالار مەن دامۋ مينيسترلٸگٸ ۇيىمداستىرعان شارادا «يندۋسترييا 4.0» اتتى ەلەمدەگٸ ٶنەركەسٸپتٸك دامۋدىڭ جاڭا ساتىسى قارالعان. ونىڭ مەنٸسٸ, ادام مەن ماشينا اراسىنداعى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ماشينالاردىڭ ٶزارا ەرەكەتتەستٸگٸ ورىن الاتىن, ال تسيفرلى شىنايىلىق فيزيكالىق شىنايىلىقتى جٷزەگە اسىرىپ, تولىقتىراتىن ٶندٸرٸستٸ ۇيىمداستىرۋ.
[caption id="attachment_32671" align="aligncenter" width="650"]
سەميناردا گەرمانييانىڭ فراۋنحوفەر (Fraunhofer) اتىنداعى ٶندٸرٸستٸك ٷدەرٸستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ جٶنٸندەگٸ جەتەكشٸ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى كريستيان تويچ سٶز سٶيلەگەن. ول قازاقستاندىق ماماندارعا يندۋسترييا 4.0 باعىتىن ەنگٸزۋ بويىنشا نەگٸزگٸ قاعيدالار مەن تەسٸلدەمەلەر تۋرالى جەنە گەرمانييانىڭ تەجٸريبەسٸ جايىندا ايتىپ, بٸرقاتار ماڭىزدى كەڭەستەر بەرگەن ەدٸ.
ٶز كەزەگٸندە Fraunhofer ينستيتۋتىنىڭ تاعى بٸر ساراپشىسى ەريك تروستمان ٶزٸنٸڭ بايانداماسىندا ٶنەركەسٸپتٸ تسيفرلاندىرۋ ٷدەرٸستەرٸندەگٸ ٶلشەمدەردٸڭ ماڭىزى, ٶلشەۋدٸڭ جاڭا تەسٸلدەرٸ مەن ولاردى ٸس جٷزٸندە قولدانۋ اسپەكتٸلەرٸنە قاتىستى مەسەلەلەردٸ تٸلگە تيەك ەتكەن. ول تسيفرلى تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋگە وراي اسا سۇرانىسقا يە وپتيكالىق ٶلشەمدەر سالاسىنداعى سوڭعى زەرتتەۋلەردەن مىسالدار كەلتٸرگەن بولاتىن.
گەرمانييا ساراپشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن سەمينار, قازاقستاندا جەتەكشٸ ٶنەركەسٸپتٸك تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ ٷشٸن جاعداي جاساۋ جەنە يندۋسترييا 4.0 جوباسىنا سەيكەس ٶندٸرٸستٸڭ جاڭا ەدٸستەرٸنە كٶشۋ ماقساتىنداعى قر ينۆەستيتسييالار مەن دامۋ مينيسترلٸگٸ جوسپارلاعان شارالاردىڭ قاتارىنا كٸرەدٸ.
اتاپ ايتقاندا, بۇل وتاندىق كەسٸپورىندارعا وسى تەحنولوگييالاردى ٶندٸرٸس تەجٸريبەسٸنە ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن قاجەتتٸ سىناق ٶتكٸزۋ ەدٸستەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە سەيكەس نورماتيۆتٸك نەگٸزدٸ (ستاندارتتاردى) ەزٸرلەۋ ارقىلى جٷزەگە اسادى.
تاۋ-كەن سەكتورى يندۋسترييا 4.0 تەحنولوگيياسىنا كٶشۋگە دايىن با?
ٸلگەرٸدە ايتتىق, «يندۋسترييا 4.0» ٶنەركەسٸپتٸك دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا كٶشۋگەشەتەلدٸك جەتەكشٸ ينستيتۋتتاردىڭ ماماندارى كٶمەكتەسەتٸن بولادى.
بۇل تۋرالى ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸ حابارلاپ وتىر.
كٷنٸ كەشە وسىعان بايلانىستى فراۋنگوفەر اتىنداعى قولدانبالى زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى مەن شۆەتسييانىڭ تاۋ-كەن كلاستەرٸ ماماندارى جەنە Nokia كومپانيياسىنىڭ ساراپشىلارى قازاقستان ٶنەركەسٸبٸنٸڭ يندۋسترييا 4.0 تەحنولوگيياسىنا ٶتۋ دايىندىعى بويىنشا تالداۋ جٷرگٸزدٸ.
شارانىڭ شىمىلدىعىن تٷرگەن ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ اليك ايدارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى كٷنگە دەيٸن يندۋسترييا 4.0-گە كٶشۋگە دايىن ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ مەن تمك كەسٸپورىندارىنىڭ 600-دەن استامى زەرتتەلگەن.
«زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا وتاندىق ٶنەركەسٸپتٸ اۆتوماتتاندىرۋ مەن تسيفرلاندىرۋ تۇرعىسىنان ايتارلىقتاي مٷمكٸندٸكتەر بار ەكەنٸ انىقتالدى. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ شامامەن 20 پايىزى يندۋسترييا 4.0 تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋگە قاجەتتٸ تەحنولوگييالىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق جەنە كادرلىق بازاعا يە.تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸندە جاعداي ەلدەقايدا جاقسى. وندا بۇل كٶرسەتكٸش شامامەن 40پايىز», – دەدٸ اليك ايدارباەۆ.
بۇل دەگەنٸمٸز قازاقستاننىڭ تاۋ-كەن ٶندٸرۋ سەكتورىنداعى كەسٸپورىنداردىڭ 40 پايىزى يندۋسترييا 4.0 تەحنولوگيياسىنا كٶشۋگە دايىن دەگەن سٶز.
جاڭا تەحنولوگيياعا كٶشۋگە نە كەدەرگٸ بولۋى مٷمكٸن?
وسى شارا بارىسىندا يندۋسترييا 4.0 ەلەمەنتتەرٸن ەنگٸزۋگە كەدەرگٸ بولاتىن فاتورلار دا انىقتالعانىن ايتا كەتكەن جٶن.
بۇعان تسيفرلاندىرۋدىڭ ەكونوميكالىق ارتىقشىلىقتارىن تٷسٸنبەۋ, تسيفرلاندىرۋداعى اۆتوماتتاندىرىلعان وتاندىق ەزٸرلەمەلەردٸڭ جەنە قۇزىرەتتٸلٸكتەردٸڭ ناشار دامۋى, بٸلٸكتٸ كادرلاردىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ, قارجىلىق رەسۋرستاردىڭ شەكتەۋلٸلٸگٸ جەنە ينفراقۇرىلىمدىق شەكتەۋلەر جاتادى.
الداعى ۋاقىتتا يندۋسترييا 4.0 تەحنولوگيياسىن ەنگٸزۋدٸ كەڭٸنەن تانىتۋ جەنە بيزنەستكە سەپتەسۋ ٷشٸن كٶرسەتٸلٸم الاڭىنا اينالاتىن تسيفرلى فابريكالار قۇرىلماقشى.
«جىل سوڭىنا دەيٸن پيلوتتىق جوبانى ٸسكە اسىراتىن كەسٸپورىندار ٸرٸكتەلەدٸ. مۇنداعى ٸرٸكتەۋ كريتەرييلەرٸنە ٶندٸرٸستٸڭ تەحنيكالىق جاعدايىنا عانا ەمەس, كەسٸپورىننىڭ ٶزٸ تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ودان ەرٸ ەنگٸزۋگە جەنە كەسٸپتٸك داعدىلاردى دامىتۋ دايىندىعى, كادرلاردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸ دە كٸرەدٸ.
ەربٸر تاڭدالعان كەسٸپورىن ٷشٸن كەشەندٸ تەحنيكالىق اۋديت ٶتكٸزٸلەدٸ. بۇل ەر جاعدايدا تسيفرلاۋ مٷمكٸندٸگٸن كٶرسەتەدٸ. تيٸسٸنشە, تسيفرلاندىرۋ ٷشٸن تيٸستٸ جول كارتالارى ەزٸرلەنەتٸن بولادى», – دەدٸ وسى ورايدا اليك ايدارباەۆ.
ايتا كەتەلٸك, اتالعان جوبانى جٷزەگە اسىرۋ: وتاندىق تەحنيكالىق مامانداردىڭ قۇزىرەتتٸلٸگٸن ارتتىرادى جەنە ناقتى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ تەجٸريبەسٸنە پراكتيكالىق كەدەرگٸلەردٸ انىقتايتىن بولادى.
