قازٸر قازاقستاندا يندۋستريالدى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ٷشٸنشٸ كەزەڭٸ جٷرٸپ جاتىر. 2025 جىلعا مەجەلەنگەن باعدارلاماعا حالقىمىز ايرىقشا ٷمٸت ارتىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ يندۋستريالدى دامۋ باعدارلاماسى وسىعان دەيٸنگٸ قاتەلٸكتەرگە بوي الدىرماي, جاڭا ٶندٸرٸس وشاقتارىن قۇرىپ, ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸ ارتتىرىپ, تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ كەرەك ەكەنٸن قاداپ تۇرىپ ايتقان بولاتىن.
يندۋستريالدى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ٷشٸنشٸ كەزەڭٸندە ٶندٸرٸس كٶلەمٸن ارتتىرۋ, سۇرانىسقا يە تاۋار تٷرلەرٸن كٶبەيتۋ جەنە ٶندٸرٸس ورىندارىنىڭ تەحنولوگييالىق دامۋى مەن تسيفرلاندىرۋ سالاسىنا كٶشۋدٸ كٶزدەيدٸ.
قازاقستان ٷشٸنشٸ كەزەڭدەگٸ يندۋستريالدى دامۋ بارىسىندا گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتٸ ايقىندايتىن ەكونوميكالىق كٷردەلٸلٸك يندەكسٸ بويىنشا دٷنيەجٷزٸ ەلدەرٸ اراسىندا 55 ورىنعا كٶتەرٸلۋدٸ كٶزدەپ وتىر. ەكونوميكالىق كٷردەلٸلٸك يندەكسٸ ەكونوميكاسىنىڭ بارلىق سالاسى قانشالىقتى دامىعانىن ايقىندايتىن كٶرسەتكٸش. ياعني, ەلدٸڭ ەكونوميكاسى بٸر-ەكٸ سالاعا قاراپ قالماۋى كەرەك. بٸزدٸڭ جاعدايمىزدا مۇناي سالاسىنا ەكونوميكانىڭ بايلانىپ قالماۋىن ايتۋعا بولادى.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدە ەكونوميكانى ەرتارپتاندىرۋدىڭ ماڭىزى زور. قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسى مۇناي مەن جەر قازبا بايلىقتارعا تەۋەلدٸلٸكتەن قۇتىلۋى كەرەك.
كٷنٸ كەشە عانا كٶرشٸمٸز رەسەي ٶزدەرٸنٸڭ تەرريتوريياسى ارقىلى ەۋروپاعا ەكسپورتتالىپ جاتقان قازاقستان مۇناي سىنىقتى سىلتاۋ ەتٸپ, تاسىمالدى توقتاتىپ تاستاعانىنا كۋە بولدىق. وسىنداي جاعدايلار ورىن العان كەزدە ەل ەكونوميكاسى جاپا شەكپەيتٸندەي دەڭگەيگە جەتۋٸمٸز كەرەك. ول ٷشٸن ەكونوميكالىق كٷردەلٸلٸك يندەكسٸنە جاۋاپ بەرەتٸن ەكونوميكانىڭ تٷرلٸ سالالارىن جەدەلدەتٸپ دامىتۋىمىز قاجەت.
يندۋستريالدى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا ەلٸمٸزدٸڭ سىرت ەلدەرگە ەكسپورتتايتىن تاۋار كٶلەمٸ جىل ٶتكەن سايىن ارتىپ كەلەدٸ. سوڭعى جىلدارى قازاقستاننىڭ قىتاي, ورتالىق ازييا, ەۋرەس پەن ەۋرووداق ەلدەرٸنە جەتكٸزەتٸن تاۋاردىڭ جالپى سانى جٷزدەن استى.
قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستان مۇزداتىلعان ەت, ٷندٸك ەتٸ, ەينەك, موتور مايلارىن, جٷك جەنە جولاۋشىلار ۆاگونىن, دەرٸلٸك زاتتار مەن تٷرلٸ قىزمەت تٷرلەرٸن ٶزگە ەلدەرگە ۇسىنىپ كەلەدٸ. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان قۇيما مەتالدار, سارى فوسفور, ۇن, ماقتا مايىن ٶندٸرەتٸن جەتەكشٸ ەل رەتٸندە ەلەمگە تانىلا تٷستٸ.
قولعا العان جوبالاردىڭ بەرٸ بٸردەي سەتتٸ ٸسكە اسىپعانى دا بەلگٸلٸ. بۇل رەتتە شاعىن اۆياتسييا, پلانشەت شىعارۋ سالاسى تۇيىققا تٸرەلگەنٸن مويىنداۋىمىز كەرەك. ٷكٸمەت مۇنداي جوبالاردى دەر كەزٸندە توقتاتىپ, ٶندٸرٸس بارىسىن باسقا باعىتقا بۇرىپ, تىعىرىقتان شىعۋعا كٷش سالعانىن بٸلەمٸز.
وسى رەتتە يندۋستريالدى دامۋ كەزەڭٸندە 4 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايتىن كٶلٸك جولى, 1700 شاقىرىم تەمٸر جول سالىنعانىن دا ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. ينفراقۇرىلىمدى دامىتپاي, ٶندٸرٸستٸڭ العا قادام باسپايتىنى بەلگٸلٸ. وسىنداي قاداۋ-قاداۋ شارۋالاردى نازارعا الاتىن بولساق, يندۋستريالدى دامۋ باعدارلاماسى ٶز جەمٸسٸن بەرە باستاعانىن بايقاۋعا بولادى. وسى قارقىندى جوعالتپاساق 2025 جىلعا دەيٸن ەكونوميكالىق كٷردەلٸلٸك يندەكسٸ بويىشا دا جاعدايىمىزدى جاقسارا تٷسۋٸ بەك مٷمكٸن. ول ٷشٸن جاتپاي-تۇرماي ەڭبەك ەتٸمٸز كەرەك.
