يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋ باعدارلاماسى قولعا الىنعان كٷننەن بەرٸ جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارى مەن كەسٸپورىندار شيكiزاتتى ٶڭدەپ, جوعارى بەسەكەگە قابiلەتتi ٶنiمدەر شىعارۋدىڭ وزىق ەدiستەر مەن تەحنولوگييالارىن ەنگٸزٸپ, زاماناۋي يندۋسترييالىق جٷيە قالىپتاستىرۋعا كٷش سالىندى.
قاراعاندى وبلىسىندا دەستٷرلٸ سالالارمەن قاتار ماشينا جاساۋ, مەتالل ٶڭدەۋ, حيمييا جەنە فارماتسەۆتيكا ٶنەركەسiبi, مەتالل ەمەس قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعارۋ ٸسٸنە دە ايرىقشا كٶڭٸل بٶلدٸ.
سونىمەن قاتار يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىن جٷزەگە اسىرۋدا قاراعاندى وبلىسىنا تەن كٶمٸر ٶنەركەسiبi, قارا جەنە تٷستٸ مەتاللۋرگييا, كەن ٶندٸرۋ, مەتالل ٶڭدەۋ سالالارىنا دا ۇمىت قالعان جوق. قايتا بۇل سالالار جاڭعىرىپ, جاڭاشا تٷلەدٸ دەسەك بولادى.
قاراعاندى وبلىسىندا جوعارىدا اتالعان بازالىق ٶنەركەسٸپ سالالارىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسى دايىندالىپ, يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا جٷزەگە اسىرۋعا وبلىس ەرەكشە قارقىنمەن كٸرٸسكەن بولاتىن. جٷيەلٸ جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە 2015 جىلدىڭ ٶزiندە, ايماقتىڭ iشكi ٶنiمنiڭ ٶسٸم 32 پايىزعا, ال بازالىق سالالارداعى ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ 111 پايىزعا ارتقانى بايقالدى.
سونداي-اق, يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ اياسىنا ٶڭٸردەگٸ كەسiپورىنداردىڭ يمپورتتىق ٷلەسiن 55 پايىزدان 35 پايىزعا, وبلىستىڭ ەنەرگييا شىعىنىن 10 پايىزعا تٶمەندەتسە, يننوۆاتسييالىق ەكونوميكانىڭ ٷلەسٸ 6 دان 10 پايىزعا دەيiن ارتتى. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى ارقىلى 104 يندۋستريالدى جوبالاردى جٷزەگە اسا باستادى.
وسى رەتتە ٶڭٸردەگٸ بازالىق سالالاردى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى بيزنەس قۇرىلىم ٶكiلدەرiمەن جەنە دامۋ ينستيتۋتتارىمەن بٸرلەسە جاسالعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. وسىنىڭ نەتيجەسiندە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى دامىتۋ مەن وبلىس ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ جەنە رەسۋرستىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بايلانىستىڭ جاندانۋىن قامتاماسىز ەتتi.
ايتالىق, تۇجىرىمداما شەڭبەرiندە ماشينا جاساۋ بويىنشا ماستەر-جوسپار جاسالىنعانىن ايتۋعا بولادى. ٶنەركەسiپتiڭ وسى سالاسىن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ, ونىڭ ٶنiمدەر ٷلەسiن تەحنولوگييالىق نەگiزدە جاڭارتۋ, ەڭبەك ٶنiمدiلiگiن ارتتىرۋ ماڭىزدى مٸندەتكە اينالدى.
2015 جىلدىڭ ٶزٸندە قولعا الىنعان جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا ماشينا جاساۋ سالاسى بويىنشا قوسىمشا قۇننىڭ دەڭگەيٸ 78 پايىزعا كٶبەيدٸ. ماشينا جاساۋ سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن ەربٸر ادام ٷشiن ەڭبەك ٶنiمدiلiگi 59 پايىزعا جوعارلادى.
ماستەر-جوسپاردى ناقتى جٷزەگە اسىرۋ ٷشiن ٶڭiردەگi ماشينا جاساۋ زاۋىتتارى, ايماقتىق عىلىمي مەكەمەلەر مەن قاراعاندى ماشينا جاساۋ كونسورتسيۋمى بiرiكتiرiلدi.
پولشا ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ ٶكٸلٸ «گلينيك» فيرماسىمەن بiرiگiپ «ارسەلور ميتتال تەمٸرتاۋ» كومپانيياسىنىڭ كٶمٸر شاحتالار ٷشiن مودەرنيزاتسييالانعان كرەپتەر شىعارۋدى جولعا قويعانىن دا ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. اتالعان جابدىقتاردى ٶندٸرۋدە قاراعاندى ماشينا جاساۋ زاۋىتتارىنىڭ قاتىسۋ ٷلەسٸ 50 پايىزدان كەم بولمادى. بٸرلەسكەن ماشينا جاساۋ زاۋىتى كەن-شاحتالىق جەنە مەتاللۋرگييالىق قۇرال-جابدىقتاردى دايىنداۋ جەنە جٶندەۋ, ماشينا جاساۋ ٶندiرiسiنiڭ تولىق تسيكلٸن قۇردى.
قاراعاندى ماشينا جاساۋ كونسورتسيۋمى كٶتەرۋ كٶلٸك قۇرالدارىن, ونىڭ ٸشٸڭدە جٷك ليفتٸلەرٸن, ەنەرگەتيكالىق جەنە كٶلٸكتٸك قۇرال-جابدىقتاردى, سونداي-اق بالاما جىلۋ بەرۋ اگرەگاتتاردى شىعارا باستادى.
بولاشاققا باعىتتالعان جوبالار وسىلايشا ەلٸمٸزدەگٸ حالىق تۇتىناتىن ٶنٸمدەردٸڭ كٶلەمٸن ۇلعايتا تٷستٸ. وسىلايشا يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋ باعدارلاماسى قاراعانىدى وبلىسى ەكونوميكاسىنىڭ تىنىسىن اشىپ, جاڭا كەزەڭگە اياق باسۋىنا ىقپال ەتتٸ.
قۋانىش سماعۇل
