ٷش ۇل
ەرتەدە بٸر جارلى ەيەل بولىپتى. ونىڭ ٷش ۇلى بار ەكەن. ۋاقىت ٶتە كەلە ۇلدارى كٷشتٸ دە قايراتتى بولىپ ٶسٸپتٸ. ال ەيەلدٸ كەرٸلٸك مەندەپتٸ.
– سەندەردٸن ٶز باقىتتارىندى ٸزدەيتٸن كەزدەرٸن كەلدٸ. «ٸزدەنگەن جەتەر مۇراتقا» دەگەن. ٸزدەمەسەندەر, باقىت ٶزدٸگٸنەن كەلمەيدٸ, – دەپتٸ ەيەل بٸردە ۇلدارىنا.
ەۋەلٸ تۇڭعىشى جولعا جينالىپتى. اناسى وعان كٶمبە نان پٸسٸرٸپ بەرٸپ تۇرىپ:
– وسى ناندى جەگەن سايىن كٷشٸنە كٷش قوسىلادى, – دەپتٸ.
ٷلكەن ۇل جولعا شىعىپتى. جٷرە-جٷرە قارنى اشىپتى. ناندى قولىنا العانىمەن, اۋىز دا تيمەپتٸ. نان قاتىپ قالعان ەكەن. اشۋ قىسقان ۇل ناندارىن جولعا اتىپ, ۇرىپ ەرٸ قاراي جٷرٸپ كەتٸپتٸ.
بٸر كەزدە الدىنان كٷركە كٶرٸنٸپتٸ. جاكىنداپ كەلگەندە يت ٷرٸپتٸ. ٸزٸنشە كٷركەدەن بەلٸ بٷكٸرەيگەن كەمپٸر شىعىپ:
– كٷركەگە كٸر. قارنىن اشقان بولار, – دەپتٸ. جاس جٸگٸتتٸ تاماققا تويعىزىپتى:
– باقىتىڭدى وسى جەردەن تابا الاسىڭ. جاقىن جەردە بٸر شۇڭقىر بار. تٷن بولعاندا سول شۇڭقىرعا بار. شۇڭقىردان سامساعان جۇلدىزداردى كٶرەسٸڭ. بەرٸن تٷگەل شىعارىپ الساڭ, ٸزدەگەن باقىتىننىڭ تابىلعانى, – دەيدٸ.
– ونىڭ قيىندىعى جوق ەكەن, – دەيدٸ جاس جٸگٸت. اينالانى قاراڭعىلىق تۇمشالاپ, كٶز بايلانگان كەزدە, شەلەك, ارقان الىپ, شۇڭقىرعا كەلٸپ, ٸسكە كٸرٸسٸپتٸ.
شۇڭقىردان جۇلدىزداردى شىعاراماق بولىپ جٸگٸت ەبدەن تيتىكتاپتى. شۇڭقىرعا قايتا ٷڭٸلسە, جۇلدىزدار بۇرىنعىسىنشا سامالاداي جارقىراپ تۇر ەكەن. ازاياتىن تٷرٸ كٶرٸنبەپتٸ.
«مەنٸ تەلكەك ەتكەن ەكەن كۋ كەمپٸر. جۇلدىزداردى تٷگەل شىعارىپ الۋ تٸپتٸ دە مٷمكٸن ەمەس كوي!» دەپ اشۋلانىپتى جاس جٸگٸت.
سودان سوڭ شەلەگٸن جەرگە اتىپ ۇرىپ, كٷركەگە, كەمپٸرگە بارماي, ٷيٸنە قايتىپ ورالىپتى. اناسى باسىن شايقاعانى بولماسا, تىرس دەپ ٷن كاتپاپتى.
باقىتىن ٸزدەۋ كەزەگٸ وpتانشى ۇلىنا كەلٸپتٸ. ول ۇزاق جول جٷرٸپ, ەبدەن اشىعىپتى. اناسى پٸسٸرٸپ بەرگەن نانىن دوربادان الىپتى. بٸراق نان وعان دا ۇناماپتى. قاتىپ قالعان ەكەن. ول دا ناندارىن جولدا كالدىرىپ, ەرٸ قاراي جٷرٸپ كەتٸپتٸ. بٸر كەزدە كٸشكەنتاي كٷركە كٶرٸپ, باياگى كەمپٸرگە كەلٸپتٸ. كەمپٸر ونى تاماققا تويدىرىپ:
– باقىتىڭدى وسى جەردەن تاباسىڭ. تەك اعاڭا ۇقساپ جٷرمە, – دەپ ەسكەرتٸپتٸ.
جاس جٸگٸت تٷندە شۇڭقىرعا كەلٸپتٸ. ٸشٸنەن سامالاداي جارقىراعان جۇلدىزداردى كٶرٸپتٸ. شەلەگٸن سالىپ, جۇلدىزداردى شىعارا باستاپتى. دەم الماي ۇزاق جۇمىس ٸستەگەن سوڭ, بەلٸ سىرقىراپ, ەبدەن شارشاپتى. شۇڭقىرعا قاراسا, جۇلدىزدار بۇرىنعىسىنشا سامساپ تۇر ەكەن.
– اعاما ۇقساتىپ مەنٸ دە مازاك ەتكەن ەكەن كۋ كەمپٸر. بٷكٸل جۇلدىزدى بٸر تٷندە سارقىپ شىعارىپ الۋ تٸپتٸ دە مٷمكٸن eمec كوي! – دەپ اشۋلانىپ, شەلەكتٸ جايىنا كالدىرىپ, ٷيٸنە كايتىپتى.
اناسى باسىن شايقاعانى بولماسا, وعان دا ەشتەڭە دەي قويماپتى. ەندٸ باكىتىن ٸزدەپ, كەنجە ۇلى جولعا شىعىپتى.
– ەڭبەكتەن جالىقپا. تاباندى بولا بٸل, ۇلىم, – دەپتٸ اناسى وعان.
جاس جٸگٸت ۇزاق جٷرٸپتٸ. جٷرەگٸ سازىپتى. دورباسىنان اناسى پٸسٸرٸپ بەرگەن ناندى الىپتى. نان قاتىپ قالعان ەكەن. بٸراق ول تاستاماي, جەي باستاپتى. سەل جەگەن سوڭ, قالعانىن كەيٸن جەرمٸن دەپ, دورباسىنا قايتىپ سالىپ, ەرٸ قاراي جٷرٸپ كەتٸپتٸ.
كٷن ەڭكەيگەن كەزدە كٸشكەنتاي كٷركەگە كەلٸپ جەتٸپتٸ. يت ٷرٸپ, ٸزٸنشە ٸشتەن كەمپٸر شىعىپتى. جاس جٸگٸتتٸ ٸشكە ەرتٸپ كٸرٸپ, تاماق ۇسىنىپتى. بٸراق جٸگٸت ۇسىنعان تاماقتان باس تارتىپتى.
– راقمەت. جەيتٸن نانىم بار. جولعا دەپ انام پٸسٸرٸپ بەرٸپ ەدٸ, – دەپ, دورباسىنان ٶز نانىن الىپ جەي باستاپتى. كەنجە ۇل قاس قارايىپ, كٶز بايلانا باستاعاننان-اق ٸسكە كٸرٸسٸپتٸ. ٶلگەن-تٸرٸلگەنٸنە قاراماي, شەلەگٸن شۇڭقىرعا سالا بەرٸپتٸ, سالا بەرٸپتٸ. تەر ودان دا كەتٸپتٸ, بۇدان دا كەتٸپتٸ. بٸراق شۇڭقىرداعى جارقىراعان جۇلدىزداردىن ازايار تٷرٸ كٶرٸنبەپتٸ.
جاس جٸگٸت تىنىم تاپپاپتى. ەكٸ قولى تالىپ, بەلٸ تالىپ, ارقاسى قانشا سىرقىراسا دا, جۇمىسىن تاستاپ كەتپەي, جۇلدىزداردى تارتىپ شىعارا بەرٸپتٸ, شىعارا بەرٸپتٸ.
كەنەت شەلەگٸ كاتتى بٸردەنە تيٸپتٸ. شۇڭقىرعا ٷڭٸلٸپ كاراسا, ٸشٸندە بٸر تامشى سۋ كالماپتى. جۇلدىزدار دا عايىپ بولىپتى.
تاڭ اتىپتى. كٷن كٶككە كٶتەرٸلٸپ, جەر بەتٸن التىن نۇرىنا بەلەپتٸ.
ەبدەن تيتىقتاپ, شارشاعان جٸگٸت شۇڭقىردىڭ جيەگٸندە دەمالىپ تۇرىپتى. قولعا الگان جۇمىسىن اياقتاپ, ٶزٸن باقىت قۇشاعىندا تۇرعانداي سەزٸنٸپتٸ.
– سەن ٷلكەن ٸس تىندىردىڭ, جاس جٸگٸت, – دەپتٸ وعان كەمپٸر. شۇڭقىردىڭ تٷبٸندە, سۋ استىندا قاسكٶي نىلەكانىن جٷرەگٸ ساقتاۋلى ەدٸ. مٸنە, كٷن نۇرى ونى ٶرتەپ جٸبەردٸ. نىلەكانىڭ كٷنٸ بٸتتٸ, عايىپ بولدى. ەندٸ ونىن بار قونىسى, تابىن-تابىن بۇعىلارى سەنٸكٸ.
كەنجە ۇلدىڭ كەۋدەسٸن كۋانىش كەرنەپتٸ. بارلىق جارلى-جاقىبايلاردى جيناپ, قونىستار مەن بۇعىلاردى بٶلٸپ بەرٸپتٸ. جارلى-جاقىبايلاردىڭ اراسىندا ٶز اناسى دا بار ەكەن.
كەنجە ۇلى اناسىنا شەكسٸز ريزا كٶڭٸلمەن سٷيسٸنە قاراپ تۇرىپتى. قالاي دەگەندە دە ەنبەك سٷيگٸشتٸككە, تٶزٸمدٸلٸككە, تاباندىلىققا ٷيرەتكەن اناسى عوي.
