ٷش ايدا ۇلتتىق بانك 21,6 توننا (!) التىن ساتقان. ساراپشىلار بۇعان اڭ-تاڭ

ٷش ايدا ۇلتتىق بانك 21,6 توننا (!) التىن ساتقان. ساراپشىلار بۇعان اڭ-تاڭ
pixabay

مامىر مەن شٸلدە ايلارى ارالىعىندا قر ۇلتتىق بانكٸ 21,6 توننا التىن ساتقان. وسىلايشا قازاقستاننىڭ التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرٸندەگٸ اتالعان باعالى مەتالدىڭ ٷلەسٸ 3 پايىزدىق تارماققا تٶمەندەدٸ. ال باسقا ەلدەر, گەوساياسي تۇراقسىزدىق كەزەڭدەرٸندە, كەرٸسٸنشە, بۇل اكتيۆتٸ جاپپاي ساتىپ الىپ جاتىر, دەپ جازادى Dalanews.kz.

قازاقستاننىڭ جالپى حالىقارالىق رەزەرۆتەرٸنٸڭ كٶلەمٸ 2024 جىلعى تامىزدا 42,7 ملرد اقش دوللارعا جەتتٸ, بۇل بٸر جىل بۇرىنعىدان 27,2%-عا ارتىق. اقشامەن ەسەپتەگەندە رەزەرۆتەردٸڭ جارتىسىنان استامى التىندا بولدى: 23,5 ملرد اقش دوللار — ٶتكەن جىلدىڭ تامىز ايىمەن سالىستىرعاندا 20,9%-عا كٶپ. ال ەركٸن ايىرباستالاتىن ۆاليۋتالىق اكتيۆتەر بٸر جىلدا 35,8%-عا ٶسٸپ, 19,3 ملرد اقش دوللارعا جەتتٸ. بۇل رەتتە جالپى حالىقارالىق رەزەرۆتەگٸ التىننىڭ ٷلەسٸ بٸر جىلدا 57,7%-دان 54,9%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ.

بۇل مەلٸمەتتەردٸ ranking.kz ٶز زەرتتەۋٸندە العا تارتادى. 

"مەسەلەن, 2024 جىلدىڭ جەتٸ ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ التىن-ۆاليۋتا قورى بار بولعانى 692,3 كەلٸگە ٶستٸ. ونىڭ ٷستٸنە العاشقى تٶرت ايدا 22,3 توننا التىن ساتىپ الىنسا, مامىردان شٸلدەگە دەيٸنگٸ ارالىقتا ۇلتتىق بانك, كەرٸسٸنشە 21,6 توننا بۇل اسىل مەتالدى ساتقان".

بۇعان دەيٸن, 2011–2021 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان بەلسەندٸ تٷردە التىندى ساتىپ الىپ وتىرعان, ياعني جىلىنا 2,4-تەن 50,6 تونناعا دەيٸن (!). جالپى, وسى ۋاقىت كەزەڭٸندە ەلەم بويىنشا بارلىعى 335,1 توننا التىن ساتىپ الىنعان ەكەن. تەك قىتاي, رەسەي جەنە تٷركييا عانا قازاقستانعا قاراعاندا التىندى بەلسەندٸرەك ساتىپ العان. الايدا ولاردان ايىرماشىلىعى, قازاقستان 2022 جەنە 2023 جىلدارى 108,1 توننا التىن ساتقان: 2022 جىلى - 50,7 توننا, 2023 جىلى - 57,4 توننا.

"التىننىڭ بەلسەندٸ ساتىلۋى جوعارى باعا كەزەڭٸنە سەيكەس كەلدٸ. رەتتەۋشٸ سوڭعى ەكٸ تۇراقسىز جىل ٸشٸندە مۇنداي اكتيۆتٸ ساتقانى جٶن بە ٶزٸ, بۇل - ٷلكەن سۇراق. ٶزٸڭٸز باعالاپ كٶرٸڭٸزشٸ. مەسەلەن, 2022 جىلى ورتاشا ەسەپپەن التىننىڭ بٸر تروي ۋنتسيياسى 1,8 مىڭ اقش دوللاردى قۇرادى. كەلەسٸ جىل باعا بويىنشا رەكورد بولدى — 2023 جىلدىڭ سەۋٸرٸندە التىننىڭ بٸر تروي ۋنتسيياسىنىڭ باعاسى 2 مىڭ اقش دوللارىنا جەتتٸ, ال جەلتوقساندا رەكورد جاڭارتىلدى: 2 مىڭنان سەل استام اقش دوللارى. بيىل التىننىڭ باعاسى اي سايىن دەرلٸك رەكوردتاردى جاڭارتىپ, قىركٷيەكتە 2,6 مىڭ اقش دوللاردى قۇرادى. قازان ايىنىڭ باسىندا التىن باعاسىنىڭ كٶتەرٸلۋٸن جالعاستىردى جەنە بٸر ترويا ۋنتسيياسى ٷشٸن 2,7 مىڭ اقش دوللارعا جەتتٸ, بۇل تاڭقالارلىق ەمەس, ٶيتكەنٸ گەوساياسي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا التىن جالعىز قورعانىش اكتيۆٸ بولىپ تابىلادى.  دەل وسىنداي سەتتە قازاقستان, كەرٸسٸنشە قازٸر ونى ساتىپ جاتىر. سەبەبٸن, رەسمي بيلٸك اشىپ ايتپايدى", دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.

حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ قارجىلىق ستاتيستيكاسىنا سٷيەنسەك, قازاقستان التىن قورى بويىنشا ەلەمدە 18-ورىندا تۇر: 294,9 توننا.

دٷنيە جٷزٸندەگٸ التىننىڭ كٶپ بٶلٸگٸ ورتالىق بانكتەردٸڭ قولىندا, ولار بۇل رەزەرۆتەردٸ ولاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ, ٶتٸمدٸلٸگٸ جەنە تابىستىلىعى ٷشٸن ساقتايدى. بۇل مەكەمەلەر تاريح بويى ٶندٸرٸلگەن التىننىڭ شامامەن بەستەن بٸرٸنە يە. جالپى, رەسمي ەلەمدٸك التىن قورى 30,1 مىڭ تونناعا جەتەدٸ. ەڭ ٷلكەن كٶلەمٸ اقش-قا تيەسٸلٸ: 8,1 مىڭ توننا, ونىڭ جارتىسى اقش-تىڭ ەيگٸلٸ فورت نوكس دەپوزيتارييٸندە ساقتالعان. ەكٸنشٸ جەنە ٷشٸنشٸ ورىنداردا تيٸسٸنشە 3,4 مىڭ جەنە 2,5 مىڭ توننا التىن كٶلەمٸمەن گەرمانييا مەن يتالييا تۇر. فرانتسييادا (2,4 مىڭ توننا), رەسەيدە (2,3 مىڭ توننا), قىتايدا (2,3 مىڭ توننا) جەنە شۆەيتسارييادا (1 مىڭ توننا) دا ايتارلىقتاي قور بار.