قازاقستاندا ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق سەكتوردى جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق جوبا اياسىندا بيىل 1 ترلن تەڭگەدەن استام قارجى باعىتتالادى. قاراجات جىلۋ, ەلەكتر جەنە سۋ جەلٸلەرٸن, سونداي-اق جىلۋ كٶزدەرٸنٸڭ جابدىقتارىن جاڭارتۋعا جۇمسالادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق جٷيەسٸ ۇزاق جىلدار بويى جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنا تٷسەتٸن جوعارى جٷكتەمەمەن جەنە ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ ايتارلىقتاي توزۋىمەن بەتپە-بەت كەلدٸ. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ەل ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق سەكتورلاردى كەشەندٸ جاڭعىرتۋعا كٶشتٸ.
ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق سەكتورلاردى جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق جوبا تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى ەڭ اۋقىمدى باعدارلامالاردىڭ بٸرٸ. بيىل عانا ونى ٸسكە اسىرۋعا 1 ترلن تەڭگەدەن استام قارجى بٶلٸنەدٸ.
«مەملەكەت باسشىسى بۇل ٷدەرٸستٸ تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى ەنەرگەتيكا جەنە كوممۋنالدىق سەكتورداعى ەڭ اۋقىمدى رەفورما دەپ ورىندى اتادى. بۇل ەلدٸڭ ينفراقۇرىلىمدىق قاڭقاسىن جٷيەلٸ تٷردە جاڭارتۋ. ٷكٸمەتتٸڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىن وڭ باعالايمىن. سەنٸمدٸ ينفراقۇرىلىم جاڭا ٶندٸرٸستەردٸ ٸسكە قوسۋعا, تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋعا جەنە ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىققا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ. بوس قۋاتى جوق, جەلٸلەرٸ توزعان ەرٸ اپات قاۋپٸ جوعارى ٶڭٸرگە بيزنەس ينۆەستيتسييا سالمايدى. باعدارلامانىڭ جوسپاردان ناقتى ٸسكە كٶشۋٸ اسا ماڭىزدى قادام», – دەدٸ قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ەنەرگەتيگٸ, قر ۇكپ «اتامەكەن» باسقارۋشى ديرەكتورى جاقىپ حايرۋشەۆ.
ۇلتتىق جوبانىڭ العاشقى نەتيجەلەرٸ دە بايقالا باستادى. قازٸردٸڭ ٶزٸندە 8 كوممۋنالدىق كەسٸپورىن مەن تابيعي مونوپولييا سۋبەكتٸسٸ داعدارىستىق «قىزىل ايماقتان» شىعارىلدى. جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى 8 نىساندى وسى ساناتتان شىعارۋ جوسپارلانعان.
بيىل تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى سالاسىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ەكٸ ەسەگە ۇلعايدى. جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن جەكە جەنە شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار تارتىلىپ, جالپى كٶلەمٸ 625 ملرد تەڭگە بولاتىن قارىز قاراجاتى ماقۇلداندى.
ٶتكەن جىلى 6,6 مىڭ شاقىرىم ينجەنەرلٸك جەلٸ جٶندەلسە, بيىل جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى 12 مىڭ شاقىرىم جەلٸ جاڭارتىلادى. سونىمەن قاتار شامامەن 1,9 مىڭ شاقىرىم سۋ قۇبىرى جەنە سۋ بۇرۋ جەلٸلەرٸ قايتا جاڭعىرتىلىپ, كەرٸز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن جاڭعىرتۋ بويىنشا 45 جوبا جٷزەگە اسىرىلادى.
ٷكٸمەت وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ جاڭعىرتۋ قارقىنىن جەدەلدەتۋدٸ جەنە بٶلٸنگەن قاراجاتتىڭ تيٸمدٸ يگەرٸلۋٸن قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىردى. ول شارتتار مەن وففتەيك-كەلٸسٸمشارتتاردى ۋاقىتىلى جاساسۋ, مەملەكەتتٸك ساراپتامادان جەدەل ٶتۋ, جٶندەۋ جۇمىستارىن بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە اياقتاۋ, سونداي-اق جاڭا ٶندٸرٸستەر اشۋ, قولدانىستاعىلارىن كەڭەيتۋ جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى سالاسىنا تسيفرلىق قۇرالداردى ەنگٸزۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى.
«ەربٸر باسشى ۇلتتىق جوبانىڭ ماقساتتى كٶرسەتكٸشتەرٸنە قول جەتكٸزۋگە جەنە كٶزدەلگەن بارلىق ٸس-شارالاردى ۋاقتىلى ورىنداۋعا دەربەس جاۋاپتى. بارلىق قولدا بار رەسۋرستى جۇمىلدىرۋ قاجەت. 2027 جىلعى ٸس-شارالاردى تولىققاندى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن دايىندىق جۇمىستارىن قازٸردەن باستاۋىمىز كەرەك. بارلىق ٶڭٸر ەكٸمدٸكتەرٸ بيىلعى 1 قىركٷيەككە دەيٸن 2027 جىلعا ارنالعان جوبالارىن ۇلتتىق جوبانىڭ (مەكس) ەلەكتروندىق پلاتفورماسىنا ەنگٸزٸپ, مٷددەلٸ تاراپتارمەن كەلٸسۋٸن قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس. ال بارلىق كونكۋرستىق رەسٸمدەر 2026 جىلعى 1 جەلتوقسانعا دەيٸن اياقتالۋى قاجەت», – دەدٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
ۇلتتىق جوبانىڭ ماڭىزدى ارتىقشىلىقتارىنىڭ بٸرٸ – وتاندىق ٶنەركەسٸپتٸ قولداۋ. باعدارلاما قازاقستاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىنا, جابدىقتار مەن قوسالقى بٶلشەكتەرگە سۇرانىستى ارتتىرادى. بولجام بويىنشا, 2026-2027 جىلدارى ۇلتتىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن جابدىقتارعا سۇرانىس 900 ملرد تەڭگەدەن اسادى. ونىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸن وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەر قامتاماسىز ەتە الادى.
«ۇلتتىق جوبانى ٸسكە اسىرۋداعى باسىم باعىتتاردىڭ بٸرٸ – وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ ەكەنٸ ماڭىزدى. بۇل پرەمەر-مينيستردٸڭ ناقتى سٶزٸ. ٷكٸمەت دەڭگەيٸندە قويىلىپ وتىرعان مٸندەتتەر جوبانى ٸسكە اسىرۋدى جەدەلدەتۋگە جەنە وعان قازاقستاندىق تاۋارلار, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردٸڭ كەڭٸنەن تارتىلۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ۇلتتىق جوبا – وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەر ٷشٸن ٷلكەن مٷمكٸندٸك ەرٸ بٷكٸل ەكونوميكاعا سەرپٸن بەرەتٸن جوبا. جالاقى, سالىق جەنە جاڭا ينۆەستيتسييالار تٷرٸندەگٸ قوسىلعان قۇن ەلٸمٸزدٸڭ ٸشٸندە قالادى», – دەدٸ قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق جٶندەۋ, جوبالاۋ, ينجينيرينگ كومپانييالارى مەن ەنەرگەتيكالىق جابدىق ٶندٸرۋشٸلەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى سەرگەي اگافونوۆ.
2029 جىلعا دەيٸن قازاقستاندا ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ ورتاشا توزۋ دەڭگەيٸن 40%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ, اپاتتىلىقتى 25%-عا قىسقارتۋ جوسپارلانعان. جالپى تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى سالاسىنا 13 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتۋ كٶزدەلٸپ وتىر. ونىڭ ٸشٸندە 6,8 ترلن تەڭگە كوممۋنالدىق سەكتورعا, ال 6,2 ترلن تەڭگە ەنەرگەتيكا سالاسىن دامىتۋعا باعىتتالادى.
باعدارلاما اياسىندا 84 مىڭ شاقىرىم ينجەنەرلٸك جەلٸ جٶندەلٸپ, جاڭعىرتىلادى, 27 گەنەراتسييا نىسانى سالىنىپ نەمەسە جاڭارتىلىپ, 70 كوممۋنالدىق كەسٸپورىن داعدارىس ايماعىنان شىعارىلادى.
بٷگٸنگٸ نەگٸزگٸ مٸندەت – جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ جوعارى قارقىنى مەن ساپاسىن ساقتاۋ. وسى جاعدايدا مەكس ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ باعدارلاماسى عانا ەمەس, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸن نەگٸزگٸ قۇرالداردىڭ بٸرٸنە اينالماق.
