قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ +/- 1 پ.ت. دەلٸزٸمەن جىلدىق 16,25% دەڭگەيٸندە بەلگٸلەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بۇل شەشٸم بولجام راۋندى نەتيجەلەرٸنە, نەگٸزگٸ ماكروەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەر مەن ينفلياتسييا تەۋەكەلدەرٸ بالانسىنىڭ جاڭارتىلعان باعالاۋىنا سٷيەنەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
جىلدىق ينفلياتسييانىڭ قارقىنى بيىلعى تامىزدا 9,8%-عا دەيٸن باياۋلادى. دەزينفلياتسييالىق پروتسەس 11 اي قاتارىنان جالعاسىپ كەلەدٸ. ازىق-تٷلٸك ينفلياتسيياسى 9,5%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. وعان جەمٸس-جيدەك پەن كٶكٶنٸستٸڭ ايتارلىقتاي ارزانداعانى مەن يمپورتتىق تاۋار باعاسىنىڭ تٶمەندەگەنٸ ەسەر ەتتٸ. ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن ينفلياتسييا قارقىنى تەڭگە باعامىنىڭ نىعايۋى اياسىندا 11,4%-عا دەيٸن باياۋلادى.
سەرۆيستٸك ينفلياتسييا رەتتەلمەيتٸن قىزمەتتەر باعاسىنىڭ ٶسۋ قارقىنى بٸرشاما باياۋلاعاندىقتان 8,9%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. ايلىق ينفلياتسييا تامىزدا 0,6% (شٸلدەدە 0,6%), ماۋسىمدىق فاكتورلار ەسكەرٸلمەگەندە0,9% (شٸلدەدە 0,7%) بولدى. بازالىق ينفلياتسييا 0,7% دەڭگەيٸندە ساقتالدى.
حالىقتىڭ الداعى بٸر جىلعا ينفلياتسييانى كٷتۋٸ شٸلدەدە 12,1% (ماۋسىمدا 13,4%) بولدى. سەبەبٸ ققس ارتۋىنا, تكش تاريفتەرٸ مەن ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى الاڭداۋشىلىق سەيٸلە باستادى. بۇل رەتتە كٷتۋلەردە جانار-جاعارماي باعاسىنىڭ ٶسۋ فاكتورىنىڭ ىقپالى كٷشەيدٸ. نارىقتاعى كەسٸبي قاتىسۋشىلاردىڭ 2026 جىلدىڭ سوڭىنا كٷتۋلەرٸ 10% دەڭگەيٸندە ساقتالىپ وتىر.
سىرتقى سەكتوردا جاعداي ەلٸ دە تۇراقسىز. تاياۋ شىعىستا جالعاسىپ جاتقان قاقتىعىس ەنەرگييا كٶزدەرٸ باعاسىنىڭ جوعارى قالىپتاسۋىنا جاعداي جاساپ, سىرتقى ينفلياتسييالىق قىسىمدى كٷشەيتٸپ تۇر. مۇنداي جاعدايدا جەتەكشٸ ورتالىق بانكتەردٸڭ ريتوريكاسى قاتاڭ سيپاتتا ساقتالادى. ازىق-تٷلٸكتٸڭ ەلەمدٸك باعاسى دەندٸ داقىلدار مەن ٶسٸمدٸك مايى ەسەبٸنەن بٸرشاما ٶستٸ, بۇل رەتتە ەتتٸڭ باعاسى ۇزاق ۋاقىت ٸشٸندە العاش رەت تٶمەندەدٸ.
رەسەيدە ينفلياتسييا ورنىقتى كٷيدە ساقتالۋدا. وتىن نارىعىنداعى ٸركٸلٸستەر اياسىندا پروينفلياتسييالىق تەۋەكەلدەر ساقتالىپ وتىر. نەگٸزگٸ مٶلشەرلەمەنٸڭ تٶمەندەۋٸنە قاراماستان, بيىلعى شٸلدەدە رەسەي بانكٸنٸڭ ريتوريكاسى قاتاڭدادى. ەو-دا ينفلياتسييا نەگٸزٸنەن ەنەرگييا كٶزدەرٸ باعاسىنىڭ ٶسۋٸ ەسەبٸنەن بٸرشاما قارقىن الدى. ەوب سوڭعى وتىرىسىندا مٶلشەرلەمەلەردٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىردى. اقش-تا ينفلياتسييا باياۋلادى, الايدا ول ەلٸ دە نىسانالى دەڭگەيدەن جوعارى. وسىعان بايلانىستى فرج مٶلشەرلەمەنٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىردى.
ينفلياتسييانىڭ 2026 جىلعا بولجامى ٶزگەرگەن جوق: ول 9-11% ارالىعىندا بولادى دەپ كٷتٸلەدٸ. باعا ٶسٸمٸنٸڭ باياۋلاۋىنا ۇستامدى قاتاڭ اقشا-كرەديت شارتتارى مەن تەڭگەنٸڭ نىق ايىرباستاۋ باعامى ىقپال ەتەدٸ. قوسىمشا تەجەۋشٸ ەسەردٸ 2026 جىلعى قىركٷيەكتە ەڭ تٶمەنگٸ رەزەرۆتٸك تالاپتاردى ارتتىرۋدىڭ سوڭعى كەزەڭٸ قامتاماسىز ەتەدٸ. 2027 جىلعا جاسالعان بولجام 6,5-8,5%-عا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ (بۇعان دەيٸن 5,5-7,5% بولعان), بۇل سىرتقى ينفلياتسييانىڭ ٶسۋٸنە, رەتتەلەتٸن باعالار العىشارتىنىڭ قايتا قارالۋىنا, سونداي-اق فيسكالدىق سەرپٸننٸڭ ۇلعايۋىنا نەگٸزدەلگەن. بۇل رەتتە اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ ۇزاققا سوزىلعان قاتاڭدىعى ينفلياتسييالىق قىسىمدى شەكتەي تٷسٸپ, باعانىڭ باياۋ ٶسۋٸنە ىقپال ەتەدٸ. 2028 جىلى ينفلياتسييا سىرتقى ينفلياتسييالىق جاعدايدىڭ قالىپقا كەلۋٸنە, فيسكالدىق شوعىرلانۋعا, ٸشكٸ سۇرانىستىڭ قالىپقا كەلۋٸنە جەنە بٸرقالىپتى قاتاڭ اقشا-كرەديت شارتتارى اياسىندا ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ تٶمەندەۋٸنە قاراي 5%-دىق نىساناعا جاقىن بولىپ تۇراقتالادى.
ينفلياتسييا تەۋەكەلدەرٸنٸڭ تەڭگەرٸمٸ پروينفلياتسييالىق باعىتقا اۋىستى. نەگٸزگٸ تەۋەكەلدەر فيسكالدىق يمپۋلستٸڭ كٷشەيۋٸ اياسىندا ٸشكٸ سۇرانىستىڭ كەڭەيۋٸنە, ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ تۇراقسىزدىعىنا, ججم باعاسىنىڭ جەنە تكش تاريفتەرٸنٸڭ بۇدان كەيٸنگٸ ديناميكاسىنا بايلانىستى. سىرتقى تەۋەكەلدەر گەوساياسي شيەلەنٸستٸڭ كٷشەيۋ ىقتيمالدىعىنا بايلانىستى ازىق-تٷلٸك پەن ەنەرگييا كٶزدەرٸنە ەلەمدٸك باعانىڭ ٶسۋٸمەن نەگٸزدەلگەن.
2026 جىلعا جٸٶ ٶسەدٸ دەگەن بولجام بازالىق ستسەنارييدە ٶزگەرمەي, 4,5-5,5%دەڭگەيٸندە باعالانادى. كۆازيفيسكالدىق ىنتالاندىرۋ باعدارلامالارىن ٸسكە اسىرۋعا جەنە تۇراقتى تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسقا بايلانىستى جوعارى ينۆەستيتسييالىق بەلسەندٸلٸك ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸككە ىقپال ەتەدٸ. ۇلتتىق بانكتٸڭ ٶتكەن بولجامدى راۋندىنىڭ العىشارتتارىمەن جەنە ٷكٸمەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنىڭ الدىڭعى پارامەترلەرٸمەن سالىستىرعاندا 2027 جىلى فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ كٶلەمٸ ارتادى دەپ كٷتٸلەدٸ. بۇل ينۆەستيتسييالىق جەنە تۇتىنۋشىلىق بەلسەندٸلٸككە ەسەر ەتەدٸ. بۇل رەتتە تشو-نى جٶندەۋ 2026 جىلدان 2027 جىلعا اۋىستىرىلعانى سەبەپتٸ 2027 جىلى مۇناي ٶندٸرۋگە قاتىستى مەيلٸنشە ەلسٸز بولجام ديناميكاسى ٸشكٸ سۇرانىستىڭ كەڭەيۋٸن ٸشٸنارا تٶمەندەتەدٸ. 2027 جىلىجٸٶ ٶسۋٸ 4,5% شەگٸندە قالىپتاسادى. 2028 جىلى سالالىق جەنە جٷيەلٸك رەفورمالار ٸسكە اسىرىلۋىنا, فيسكالدىق ىنتالاندىرۋدى جوسپارلى تٷردە كەڭەيتۋگە جەنە مۇناي ٶندٸرٸسٸ مەن ەكسپورتىنىڭ قالپىنا كەلۋٸنە بايلانىستى جٸٶ ٶسٸمٸ 4-5%-عا دەيٸن (بۇعان دەيٸن 3,5-4,5%) قارقىن الادى دەپ كٷتٸلەدٸ.
اعىمداعى ينفلياتسييا مەن ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ وڭ ديناميكاسى قازٸرگٸ شەشٸم اياسىندا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. بۇل رەتتە 2027 جىلعا جاسالعان بولجامدى باعالاۋدى قايتا قاراۋعا ەسەر ەتكەن پروينفلياتسييالىق فاكتورلار مەن تەۋەكەلدەردٸڭ كٷشەيۋ جاعدايىندا ودان ەرٸ تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك شەكتەلگەن.
بۇدان كەيٸنگٸ شەشٸمدەر ينفلياتسييا بويىنشا تٷسەتٸن دەرەكتەرگە, ونىڭ بولجامدى تراەكتوريياعا سەيكەس كەلۋٸنە, ٸشكٸ سۇرانىستىڭ, ينفلياتسييالىق كٷتۋلەر مەن رەتتەلەتٸن باعالاردىڭ ديناميكاسىنا, سونداي-اق فيسكالدىق جەنە كۆازيفيسكالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ اۋقىمى مەن ەسەرٸنە قاراي قابىلدانادى. اقشا-كرەديت ساياساتى 2028 جىلى ينفلياتسييانى 5%-دىق ورتا مەرزٸمدٸ نىساناعا تٶمەندەتۋگە باعىتتالادى.
قابىلدانعان شەشٸمگە تٷرتكٸ بولعان فاكتورلار مەن بولجامدار تۋرالى تولىق اقپارات2026 جىلعى 9 قىركٷيەكتە ۇلتتىق بانكتٸڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلاتىن اقشا-كرەديت ساياساتى تۋرالى باياندامادا بەرٸلەدٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭاقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸنٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا كەزەكتٸ جوسپارلى شەشٸمٸ2026 جىلعى 23 قازاندا استانا قالاسىنىڭ ۋاقىتىمەن ساعات 12:00-دە جارييالاندى.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن قارجى ساراپشىسى ايبار ولجاي قازٸرگٸ ەكونوميكالىق جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, رەتتەۋشٸ مٶلشەرلەمەنٸ 25 نەمەسە 50 بازيستٸك تارماققا تٶمەندەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن جەتكٸزگەن ەدٸ. ول بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ 16,25–16,5 پايىز ارالىعىندا بەلگٸلەۋ وڭتايلى شەشٸم بولار ەدٸ دەپ ەسەپتەيتٸنٸن ايتقان بولاتىن.