ەڭ العاشقى بولىپ سٶز العان مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, جوعارى ساناتتى دەرٸگەر, اۋرۋحانانىڭ باس دەرٸگەرٸ الماز دجۋۆاشوۆ مىرزا قوناقتاردى كەلە جاتقان مەرەكەلەرٸمەن قۇتتىقتاپ, شاراعا قاتىسقاندارىنا العىس ايتتتى. بۇل شارانىڭ ٶتە ماڭىزدى ەكەنٸن جەنە بولاشاقتا ٶز جالعاسىن تاباتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور اباي جانعابىلوۆ مىرزا ۇلتتىق تاعامداردىڭ ادام دەنساۋلىعىنا پايداسى, ونى تۇتىنۋدىڭ ۋاقىتى مەن مٶلشەرٸ, قۇرامىنداعى پايدالى زاتتارى مەن دەرۋمەندەرٸ تۋرالى بايانداما جاساپ, مول اقپارات بەردٸ. قازاق حالقى ەجەلدەن كٶشپەندٸ شارۋاشىلىقپەن اينالىسقانى تاريحتان مەلٸم. سول سەبەپتٸ دە تۇتىناتىن ازىقتارى ەت پەن سٷت تاعامدارى بولعانى تٷسٸنٸكتٸ. ەسٸرەسە, قىمىزدىڭ الار ورنى ەرەكشە. قىمىزدىڭ تاريحى دا سوناۋ ەرتە زامانداردان باستالادى. ەجەلگٸ باتىستىڭ تاريحشىلارى مەن عالىمدارى قىمىز تۋرالى ٶز ەڭبەكتەرٸندە مول ماعلۇماتتار بەرٸپ كەتكەن. قىمىز – بويعا قۋات دارىتىپ, كٷش بەرەتٸن قۋاتتى ازىق ەرٸ جانعا شيپا دەرٸلٸك سۋسىن. قىمىز ارنايى تەحنولوگييامەن اشىتىلىپ جاسالسا, بيەدەن جاڭا ساۋىلعان سٷتٸن ساۋمال دەپ اتاعان. ەكەۋٸنٸڭ دە قۇنارلىلىعى مەن اعزاعا تيگٸزەر پايداسى ٶتە جوعارى.
عالىم اباي جانعابىلوۆ تا ٶز بايانداماسىندا ساۋمالدىڭ قۇنارى سيىر سٷتٸنە قاراعاندا جەتٸ ەسە ارتىق ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. قىمىزبەن قاتار جىلقىنىڭ مايى دا بٸز بٸلە بەرمەيتٸن پايدالى زاتتارعا باي. ول جانۋار مايى مەن ٶسٸمدٸك مايىنىڭ ورتاسىندا تۇرعان ەمبەباپ قاسيەتكە يە. وسى قاسيەتتەرٸنٸڭ ارقاسىندا كەز كەلگەن ادامعا ورنىمەن قولدانا بٸلگەن جاعدايدا اۋرۋىنا شيپا بولاتىنى زاڭدىلىق. ۇلتتىق تاعامداردىڭ قۇندىلىعىن ديەتولوگ مامانداردىڭ جاقسى بٸلۋٸ ٶتە ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ, اۋرۋىنا داۋا ٸزدەگەن جاندارعا ەم رەتٸندە ۇسىنىلسا, ەكٸنشٸدەن, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ مەرەيٸن ٶسٸرۋگە تاپتىرماس وراي بولاتىنى ايدان انىق. اباي جانعابىلوۆ ٶز سٶزٸندە كٶپتەگەن اۋرۋ-سىرقاۋدىڭ دۇرىس تاماقتانباۋدان بولاتىنىنا ەرەكشە توقتالدى. كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ۇلتتىق تاعامداردىڭ باعاسىن بٸلمەۋدٸڭ سالدارىنان ادام دەنساۋلىعى تٷرلٸ دەرت-دەربەزگە ۇشىراپ جاتادى. جىلقىنىڭ سٷتٸ مەن ەتٸ, قازى-قارتا, جال-جايا, شۇبات پەن قۇرت, ۇلتىمىز بۇرىننان قولدانىپ كەلگەن ەرتٷرلٸ جەڭسٸك استار تٷسٸنگەن ادامعا تاپتىرماس بايلىق ەكەنٸن باسا دەرٸپتەگەن عالىم ونى كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە قولدانۋعا بارىنشا مەن بەرگەن جٶن دەپ سانايدى.
شاراعا قاتىسقان ەم-دەم مەيٸربيكەلەرٸ دە وسىنى ەبدەن ۇعىنىپ, عالىمنىڭ بايانداماسىنا ريزالىقتارىن بٸلدٸرٸستٸ. شارا سوڭىندا اۋرۋحانا باس دەرٸگەرٸنٸڭ ورىنباسارى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, جوعارى ساناتتى دەرٸگەر اناركٷل كٷلەمباەۆا حانىم كەلگەن قوناقتارعا العىسىن ايتىپ, جۇمىستارىنا سەتتٸلٸك تٸلەدٸ. اۋرۋحانا جانىنان ديەتولوگتار مەكتەبٸ اشىلعانىنان حاباردار ەتٸپ, بولاشاقتا ٶز ٸسٸنٸڭ ناعىز بٸلگٸرٸ بولاتىن ديەتولوگ ماماندار تەربيەلەنەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. جينالعاندارعا عالىم جانعابىلوۆ اباي كەنجەبايۇلىنىڭ قازاقستان بويىنشا العاش رەت جازىلعان ديەتولوگييا سالاسىنداعى وقۋلىق كٸتابىن سىيعا بەردٸ.
