2022 جىلدىڭ 1 قىركٷيەگٸندە پرەزيدەنت حالىققا ارناعان «ەدٸل مەملەكەت. بٸر حالىق. ٶركەندەگەن قوعام» اتتى جولداۋىندا مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ باسىمدىعى – ەدٸلەتتٸلٸك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ال ول ەلدٸڭ تابيعي بايلىعىن ەدٸل بٶلۋدەن باستالادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيياسىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا دا جەر مەن جەر قويناۋى ەڭ الدىمەن قازاقستان حالقىنا تيەسٸلٸ دەگەن نورما بەكٸتٸلدٸ. وسىلايشا, اتا زاڭعا ەنگٸزٸلگەن بۇل ٶزگەرٸستەر پرەزيدەنتكە مەملەكەتتٸڭ ەدٸلەتتٸلٸك ۆەكتورىنىڭ تٸكەلەي كٶرٸنٸسٸ بولاتىن «ۇلتتىق قوردان - بالالارعا» جوباسىن قۇرۋ تۋرالى باستامانى ۇسىنۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
– كونستيتۋتسييامىزدا جەر مەن ونىڭ قويناۋى, سۋ, ٶسٸمدٸكتەر مەن جانۋارلار دٷنيەسٸ, باسقا دا تابيعي رەسۋرستار حالىق مەنشٸگٸ دەپ بەكٸتٸلگەن. وسى نورمانىڭ قابىلدانۋىنىڭ ارقاسىندا «ۇلتتىق قوردان - بالالارعا» كەڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلادى. ۇلتتىڭ ناعىز ۇلىلىعى ەر وتباسىنىڭ, ەربٸر ازاماتتىڭ اماندىعىندا. سوندىقتان ۇلتتىق ەكونوميكا حالىقتىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ. باستاماعا سەيكەس, 2024 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸنٸڭ 50 پايىزى قازاقستاندىق بالالاردىڭ ارنايى شوتتارىنا باعىتتالىپ, بٶلٸنەتٸن بولادى.
ۇلتتىق ٸس-شارالار جوسپارىنىڭ 70-تارماعىنا سەيكەس بۇل جوبانى ٸسكە اسىرۋعا جاۋاپتى, ياعني ورىنداۋشى – قارجى مينيسترلٸگٸ بولىپ بەكٸتٸلدٸ. ۆەدومستۆو ماماندارى 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ۇلتتىق قوردىڭ جىلدىق ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸنٸڭ 50 پايىزى بالالاردى مەرزٸمٸنەن بۇرىن الۋ قۇقىعىنسىز 18 جاسقا تولعانعا دەيٸن ارنايى جيناق شوتتارىنا اۋدارىلاتىنىن تٷسٸندٸردٸ. «جوباعا قازاقستان ازاماتى بولىپ تابىلاتىن 18 جاسقا دەيٸنگٸ بارلىق بالالار قاتىسادى», - دەدٸ قارجى ۆيتسە-مينيسترٸ دەۋرەن تەمٸربەكوۆ.
ال 18 جاسقا تولعان كەزدە جيناقتالعان سومانى تەك ەكٸ ماقساتقا جۇمساۋعا بولادى: بٸلٸم الۋ جەنە تۇرعىن ٷي ساتىپ الۋ.
تاعى ايتا كەتەرلٸگٸ, «بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى» اق بالالارعا ارنالعان ۇلتتىق قوردىڭ وپەراتورى بولىپ تاعايىندالدى. قارجى مينيسترلٸگٸ بولجام مەن ەسەپتەۋلەر جاساپ, ناقتى ۋاقىت رەجيمٸندە ٷنەمدەۋدٸ قاداعالاۋ تەتٸكتەرٸن قاراستىرادى. بۇل قاراجاتقا حالىقتىڭ باقىلاۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ. «بجزق ارنايى جيناق شوتتارىنىڭ وپەراتورى بولدى, ٶيتكەنٸ ول جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنٸڭ بٸرىڭعاي ينفراقۇرىلىمدىق ەسەپ ورتالىعى بولىپ تابىلادى, شوتتاردى اشۋ جەنە جٷرگٸزۋ ٷشٸن تەحنيكالىق جەنە كەسٸبي مٷمكٸندٸكتەرٸ بار», - دەپ تٷسٸندٸردٸ «بجزق» اق باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەۋلە ەگەۋباەۆا. ال جيناق كٶلەمٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قورىنىڭ ينۆەستيتسييالىق تابىستىلىعىنا بايلانىستى بولادى.
– بٸر جىلدان كەيٸن بالالارعا ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸنٸڭ جارتىسى ەسەپتەلەتٸنٸن ەسكە سالامىن. بۇل بارلىق ازاماتتار ۇلتتىق قورداعى ٸستٸڭ جاي-كٷيٸن جٸتٸ قاداعالايدى دەگەن سٶز. ەركٸمنٸڭ ۇلتتىق بايلىققا قاتىسۋى بوس سٶز ەمەس. بۇل ناعىز حالىقتىق, قوعامدىق باقىلاۋدىڭ باستاۋى. مۇنى ٷكٸمەت تە, ۇلتتىق بانك تە تولىق تٷسٸنسە دەيمٸن. سوندىقتان ونى از جۇمساپ, كٶپ تابىس تابۋ كەرەك. ونىڭ ٷستٸنە, «اقشا تابۋ» مەسەلەسٸ دە بار ەكەنٸ انىق, – دەگەن بولاتىن پرەزيدەنتٸمٸز قاسىم-جومارت توقاەۆ. بولجام بويىنشا, الداعى 7 جىلدا ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرٸ 100 ميلليارد دوللارعا دەيٸن ٶسۋٸ كەرەك.
قازاقستاندىق ەكونوميست ارمان بايعانوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ۇلتتىق قوردان – بالالارعا» باستاماسىنىڭ بولاشاعى زور دەپ ەسەپتەيدٸ. «مەنٸڭ ويىمشا, بۇل باستاما ٶتە جاقسى. بۇل 200 مىڭ تەڭگە بولسا دا جاقسى كٶمەك. اقشا سول جەردە بوس جاتقان جوق, دەپوزيتتٸك شوتتاردا جيناقتالعانداي بولادى», – دەيدٸ ول. ساراپشى 2024 جىلدان باستاپ ەر بالاعا جەكە جيناق شوتتارى اشىلاتىنىن دا ەسكە سالدى. ەر جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وسى شوتتارعا بالالار ٷشٸن قاراجات اۋدارىلادى. جىل سايىن جاڭا بالالاردىڭ تۋۋى ەسەپكە الىنادى جەنە جاڭا ەسەپشوتتار اشىلادى, ال بالالار 18 جاسقا تولعاندا شوتتار جابىلادى.
ۇلتتىق بانك پەن ٷكٸمەتتٸڭ ەسەپتەۋلەرٸ بويىنشا, 18 جاسقا تولعانعا دەيٸن جەكە شوتقا شامامەن 3 مىڭ اقش دوللارى جينالادى ەكەن. باسقا دەرەككٶزدەرگە سٷيەنسەك, سوما ەسەپشوتتىڭ قاشان اشىلعانىنا بايلانىستى 5-6 مىڭ دوللارعا دەيٸن ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن.
جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, «ۇلتتىق قوردان – بالالارعا» ەڭ ماڭىزدى ەلەۋمەتتٸك باستاما ەكەنٸن اڭعارامىز. جالپى, بٷگٸندە مەملەكەت ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا جەنە قازاقستاندىقتاردى ەلەۋمەتتٸك قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار جٷيەلٸ شارالاردى جٷزەگە اسىرۋدا. بۇل جوبا دا ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق ساياساتتاعى ەدٸلەتتٸلٸكتٸڭ ٸس جٷزٸندەگٸ كٶرٸنٸسٸ بولىپ تابىلادى. ەڭ باستىسى, قازاقستاندىق وتباسىلار ەلدٸڭ ۇلتتىق بايلىعىنىڭ ناقتى ەسەرٸن تٸكەلەي سەزٸنە الادى. جاس ۇرپاقتىڭ كەمەلەتكە تولعان كەزدە شوتىندا بٸراز اقشا جيناپ, بولاشاعىن ويلاۋ ەدەتٸن قالىپتاستىرۋعا كٶمەكتەسەدٸ. ٶسكەلەڭ بۋىنعا بولاشاقتىڭ بەلگٸلٸ بٸر ماتەريالدىق نەگٸزٸن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
