ۇلتتىق بانك زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ كٸرٸستٸلٸگٸ ينفلياتسييا دەڭگەيٸنە بايلانعان اقش-تىڭ مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدارىنا ينۆەستيتسييالاناتىنىن جوققا شىعارمايدى. بۇل تۋرالى ونلاين-كونفەرەنتسييا بارىسىندا قر ۇب مونەتارلىق وپەراتسييالار دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى نۇرجان تۇرسىنحانوۆ ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"بٸز بۇعان دەيٸن ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرٸن باسقارۋ شەڭبەرٸندە اقش مبق-نىڭ ينفلياتسييالىق وبليگاتسييالارى (Tips) سيياقتى قۇرالدى پايدالانۋعا نيەتتٸ ەكەنٸمٸزدٸ حابارلاعان بولاتىنبىز. قازٸر بٸز بۇل مەسەلەمەن بەلسەندٸ اينالىسىپ جاتىرمىز. وسى باستامانى ۇلتتىق قورعا ەنگٸزگەننەن كەيٸن اعىمداعى جىل ٸشٸندە بٸز زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ ٷشٸن دە وسىنداي قۇرالدى قاراستىراتىنىمىزدى جوققا شىعارمايمىن", - دەدٸ نۇرجان تۇرسىنحانوۆ.
ول قازٸرگٸ ۋاقىتتا زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ 40%-ى ۆاليۋتالىق قۇرالداردا شوعىرلانعانىن ايتادى.
"ۆاليۋتا كومپونەنتٸنٸڭ قۇرىلىمىندا دامىعان ەلدەردٸڭ باعالى قاعازدارى دا, اقش-تىڭ مەملەكەتتٸك وبليگاتسييالارى, ونىڭ ٸشٸندە كٸرٸستٸلٸگٸ تٸركەلگەن قاعازدار دا بار. مۇنداي كٸرٸستٸلٸك دەگەن ٶتە جاقسى دٷنيە, مەسەلەن اقش-تىڭ 10 جىلدىق وبليگاتسييالارى بويىنشا 4,2%. بارلىق وسىنداي قاعازداردىڭ ٷلەسٸ ۆاليۋتالىق قۇرالدار ٷلەسٸنٸڭ 30%-ىن قۇرايدى (زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ-رەد.). ەگەر كٸرٸستٸلٸگٸ ينفلياتسيياعا بايلانعان ينفلياتسييالىق وبليگاتسييالاردى ساتىپ الساق, وندا مۇنداي قاعازداردا كٸرٸستٸلٸك تۇراقتى بولمايدى. بۇل ٶتە ماڭىزدى جايت, ەسٸرەسە ەلەمدٸك تاريفتەر سوعىسىنان كەيٸن (دونالد ترامپ ايتقان باستامالار) ينفلياتسييا جەدەلدەي تٷسكەندە", - دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ 60%-ى تەڭگەلٸك قۇرالدارعا, ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك جەنە كورپوراتيۆتٸك باعالى قاعازدارعا سالىنعان.
"ٶزگەرمەلٸ كٸرٸستٸلٸگٸ بار قاعازدار بويىنشا ايتاتىن بولساق, جاقىندا عانا قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ كٸرٸستٸلٸگٸ ينفلياتسيياعا بايلانعان مبق-لار بويىنشا اۋكتسيون جٷرگٸزٸلدٸ. بۇل تەسٸل بارلىق ەميتەنتتەردٸڭ, "سامۇرىق-قازىنا" ۇەق, "بەيتەرەك" ۇبح, بانكتەردٸڭ قۇرالدارىمەن دە جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸز ٶتكەن جىلى ەدب وبليگاتسييالارىنا شامامەن 220 ملرد تەڭگە (زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ) ينۆەستيتسييالادىق, 2026 جىلى ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردٸڭ 7 جىلدىق وبليگاتسييالارىنا 500 ملرد تەڭگە سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بٸز ولارعا ەكٸ تەسٸلدٸ تاڭداۋعا ۇسىندىق: باعالى قاعازدار بويىنشا تٸركەلگەن نەمەسە ٶزگەرمەلٸ مٶلشەرلەمەنٸ بەلگٸلەۋدٸ", - دەپ ناقتىلادى نۇرجان تۇرسىنحانوۆ.
ۇلتتىق بانك قازاقستاندا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا 1,5 ترلن تەڭگە زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن ينۆەستيتسييالاۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ەسكە سالدى.
"سالىمشىلاردى سابىرعا شاقىرعىم كەلەدٸ: مۇنداي جوبالارعا ينۆەستيتسييا سالعان كەزدە بٸز ٷشٸن ەميتەنت ماڭىزدى. بۇل "سامۇرىق-قازىنا" ۇەق-نىڭ جەنە ونىڭ ەنشٸلەستەرٸنٸڭ نەمەسە رەيتينگٸگە يە "بەيتەرەكتٸڭ" ٶزٸنٸڭ جوبالارى بولۋى مٷمكٸن. بۇل جايت ەلٸ تالقى بارىسىندا. بۇل ارتىندا مەملەكەت تۇرعان سەنٸمدٸ ەميتەنتتەر, سوندىقتان سالىمشىلارعا قاتتى الاڭداۋعا نەگٸز جوق", - دەپ ەسەپتەيدٸ نۇرجان تۇرسىنحانوۆ.
ول بۇعان دەيٸن 400 ملرد تەڭگەنٸڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ بەلگٸلٸ بٸر جوبالارعا ينۆەستيتسييالانعانىن ەسكە سالدى.
"بيىلعى جىلى ينۆەستيتسييالاۋعا بوس قاراجات بار. قازٸر بٸزدە "سامۇرىق-قازىنا" مەملەكەتتٸك قورىنىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنا قاتىستى بٸرقاتار جوبالارى بەلسەندٸ پىسىقتالۋدا. بٸز جىل باسىندا كٶكتەمگٸ دالا جۇمىستارى ٷشٸن"بەيتەرەك" ۇبح وبليگاتسييالارىن ساتىپ الدىق. بٸراق ولار ٶتە قىسقا, ول ارادا 1-1,5 جىل تۋرالى سٶز بولدى. جالپى, "بەيتەرەكتە" دە, "سامۇرىق-قازىنادا" دا ٶتە كٶپ اۋقىمدى ينۆەستيتسييالىق جوبالار بار. بٸراق سالىمشىلار ٷشٸن ولاردىڭ كٶلەمٸ دە, مەنٸ دە ماڭىزدى ەمەس, بۇل ارادا كٸرٸستٸلٸگٸ ماڭىزدى. بٸز زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن تەك نارىقتىق شارتتار بويىنشا ينۆەستيتسييالايمىز... بٸزدٸڭ جوسپارىمىز - زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ بويىنشا ناقتى كٸرٸستٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ. مىسالى, قىسقا مەرزٸمدٸ مبق بويىنشا ينفلياتسييا 10% بولعان كەزٸندەگٸ كٸرٸستٸلٸك 15-15, 5% قۇرايدى. ۇزاق مەرزٸمدٸ 10 جىلدىق مبق بويىنشا كٸرٸستٸلٸك 14-14, 2%-عا دەيٸن جەتەدٸ. وسى جاعىنان العاندا, باعالى قاعازدار بويىنشا ناقتى تابىستىلىق وڭ سيپاتقا يە", - دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ نۇرجان تۇرسىنحانوۆ.
Treasury Inflation-Protected Securities (TIPS) — اقش-تىڭ ينفلياتسييادان قورعالعان مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدارىنىڭ بٸر تٷرٸ. مۇنداي قاعازدار بويىنشا كۋپوندىق تٶلەمدەر ەر التى اي سايىن جٷرگٸزٸلەدٸ. وبليگاتسييانىڭ نومينالى جارتى جىلدا بٸر رەت تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسٸنە (CPI) سەيكەس اقش-تىڭ رەسمي ينفلياتسييا دەڭگەيٸنە سەيكەس يندەكستەلەدٸ. TIPS وسىنداي قاعازدى ۇستاۋشىلاردى ينفلياتسييادان قورعاپ, تٷسكەن ناقتى تابىستىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
