ۇلتتىق بانك تٶراعاسى تيمۋر سٷلەيمەنوۆ 11 قازاندا ٶتكەن بريفينگ بارىسىندا سوڭعى اپتا تەڭگەگە قىسىم كٶرسەتٸپ, ەكپٸن العان اقش دوللارى باعامىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
تيمۋر سٷلەيمەنوۆ قازان ايىنىڭ باسىنان باستاپ تەڭگەنٸڭ دوللارعا شاققانداعى باعامىندا تۇراقسىزدىق كٷشەيگەنٸن باسا اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەڭ الدىمەن, ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكپەن بايلانىستى.
"بٸز شارۋاشىلىق جٷرگٸزۋشٸ سۋبەكتٸلەر, ياعني ەكونوميكالىق اگەنتتەر تاراپىنان دوللارعا دەگەن سۇرانىستىڭ ايتارلىقتاي ارتقانىن بايقاپ وتىرمىز. بۇل جەكە سەكتورعا دا, سول سەكٸلدٸ كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸنە دە قاتىستى. بٸلەسٸزدەر مە, قازٸر اسا بەلسەندٸ كەزەڭ: ينۆەستيتسييالىق, ينفراقۇرىلىمدىق, ساۋدا-ەكونوميكالىق كەلٸسٸمشارتتار جاسالۋدا, كٶبٸنەسە بۇل كەلٸسٸمشارتتار يمپورت شيكٸزاتتارىن, جابدىقتارىن, تەحنولوگييالارىن جەنە ت.ب. پايدالانا وتىرىپ جاسالادى. مۇنىڭ بەرٸ دوللارعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋىنا الىپ كەلەدٸ, وسىلايشا اتالعان شەتەل ۆاليۋتاسى باعامىنىڭ بٸرشاما كٶتەرٸلگەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز", دەپ تٷسٸندٸرەدٸ ۇلتتىق بانك باسشىسى.
سونىمەن قاتار, سٷلەيمەنوۆ تەڭگەنٸڭ كٷشەيۋٸ نەمەسە نىعايتۋىنان بٶلەك, اقش فرج اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ نەتيجەسٸندە دوللار دا كٷشەيٸپ, نىعايىپ جاتقانى بايقالاتىنىن ايتادى.
"قازان ايىنىڭ باسىنان باستاپ نەگٸزگٸ التى ۆاليۋتاعا شاققاندا دوللاردىڭ يندەكسٸ 2,1%-عا ٶسكەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز. ياعني, بۇل ەۆروعا, يەناعا, فرانككە جەنە ت.ب. قاتىستى. رەسەي رۋبلٸنە شاققاندا, مىسالى, ساۋدا سەرٸكتەسٸ ەلٸنٸڭ ۆاليۋتاسى رەتٸندە دوللار 4%-دان استامعا ٶستٸ. وسىلايشا, دوللار قۇنىنىڭ جاھاندىق نىعايۋى تەڭگەنٸڭ ٸشكٸ باعامىنا دا ەسەر ەتكەن", – دەدٸ ول.
تاعى بٸر ماڭىزدى فاكتور – بجزق-نىڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن كٸرٸستٸلٸگٸن ارتتىرۋ اياسىندا ۇلتتىق بانك دوللارمەن كٶرسەتٸلگەن زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ ٷلەسٸن ارتتىراتىن بولادى. بۇل تەڭگەدە عانا ەمەس, دوللار تٷرٸندە دە قۇرالدار جيىنتىعىندا جوعارى تابىس ەكەلە الۋ ٷشٸن جاسالادى.
"بٸز بجزق-داعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردٸڭ ٷلەسٸن 40%-عا دەيٸن جەتكٸزەمٸز دەپ شەشتٸك, سوندىقتان بۇل نارىق, سونىڭ ٸشٸندە بٸزدٸڭ دە تاراپىمىزدان دوللارعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋىنا تٷرتكٸ بولدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا وسى كٶرسەتكٸشكە قول جەتكٸزدٸك, ياعني بجزق-نىڭ 20,5 ترلن اكتيۆٸنٸڭ 40%-ى دوللارمەن ساقتاۋلى, سوندىقتان بٸز بجزق ٷشٸن دوللار ساتىپ الۋدى دوعارا تۇرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادىق, ياعني ٶز ماقساتىمىزعا جەتتٸك جەنە ەندٸ دوللار قاجەت ەمەس, بٸز بۇل ٷلەستٸ 40% دەڭگەيٸندە ساقتايمىز", – دەيدٸ تيمۋر سٷلەيمەنوۆ.
ٷكٸمەتتٸڭ ۇلتتىق قوردان قوسىمشا ترانسفەر سۇراۋى تەڭگە باعامىنا ەسەرٸ بولادى ما?
"قازان ايىندا قارجى مينيسترلٸگٸ بيۋدجەتتٸ قامسىزداندىرۋ ٷشٸن ۇلتتىق قوردان رەكوردتىق كٶلەمدە - 1,3-1,4 ملرد دوللار الىپ, ساتاتىنىن الدىندا حابارلانعان ەدٸك. سوندىقتان, دوللار ۇسىنىسى تۇرعىسىندا بٸزدە ەلٸ دە جەتكٸلٸكتٸ كٶلەمدٸ قاراجات بار. ياعني, وسى 1,4 ميلليارد دوللاردىڭ ٷشتەن بٸرٸن بٸز نارىقتا ساتتىپ ٷلگەردٸك, ال ايدىڭ سوڭىنا دەيٸن تاعى ٷشتەن ەكٸسٸن ساتۋ جوسپاردا بار. تيٸسٸنشە, بۇل قاراجات تەڭگە باعامىنداعى قۇبىلمالىلىقتى باسۋ جەنە اقشا باعامىنىڭ ٸرگەلٸ مەنٸنە قايتا ورالۋى ٷشٸن جەتكٸلٸكتٸ بولادى دەپ سانايمىز ", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ۇلتتىق بانك باسشىسى.
سونىمەن قاتار ول ٷكٸمەتتٸڭ 2024-2026 جىلدارعا ارنالعان ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىندا 1 دوللاردىڭ قۇنى 460 تەڭگە كٶلەمٸندە بەلگٸلەنگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"بٸزدٸڭ ورتاشا جىلدىق بولجامدى باعام – 460-تىڭ ماڭايىندا. تيٸسٸنشە, ەگەر اقشا باعامى تۇراقتانعان بولسا جەنە ونىڭ جىل سوڭىنا دەيٸن قاتتى قۇنسىزدانبايتىنىن كٶرٸپ وتىرساق, ورتاشا باعام بەرٸبٸر وسى ماڭايدا بولادى. سوندىقتان بٸز ٷكٸمەتكە 2024 جىل بويىندا دوللار باعامى ٶزگەرٸسٸنە قاتىستى ۇسىنىس جاساۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىمىز جوق... ۇلتتىق ۆاليۋتا ەلسٸرەيتٸندەي, دوللاردىڭ قۇنى 500 تەڭگە بولاتىنداي بٸز ٸرگەلٸ فاكتورلاردى بايقاپ وتىرعانىمىز جوق. بٸراق, جالپى اقشا باعامى بويىنشا مەن ەشنەرسەنٸ كەسٸپ ايتا المايمىن, ٶيتكەنٸ بۇل مەنٸڭ فۋنكتسيياما جاتپايدى", دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ ول.
ايتا كەتسەك, بۇعان دەيٸن ەكونوميست عالىمجان ايتقازين ۇلتتىق بانكتٸڭ بجزق ٷشٸن دوللار ساتىپ الۋدى دوعارۋى نەنٸ بٸلدٸرەتٸنٸن ايتقان بولاتىن.
