بٷگٸنگە دەيٸن وبلىسىمىزدىڭ 14 اۋدانى مەن 2 قالاسىندا جاڭا ەلٸپبيگە اۋىسۋ بويىنشا تٷسٸندٸرمە جٷمىسىن جٷرگٸزگەن توپ مٷشەلەرٸ قاراشا ايىنىڭ 14 كٷنٸ ٸلە اۋدانىنا قاراستى ٶتەگەن باتىر, بورالداي, تٷيمەباەۆ, قاروي اۋىلدارىندا , ال 15 كٷنٸ بالقاش اۋدانىنان شالعاي جاتقان كٶكتال, اقجار, توپار, باقباقتى ەلدٸمەكەندەرٸ مەن اۋدان ورتالىعى باقاناستا حالىقپەن باسقوسۋ ٶتكٸزدٸ.
ٸلە اۋدانى. اۋدان ەكٸمدٸگٸنٸڭ مەجٸلٸس زالىندا ٶتكەن القالى جيىندا الماتى وبلىسىنىڭ تٸلدەردٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايدار باشباەۆ جاڭا ەلٸپبيگە كٶشۋدٸڭ ماڭىزىن تٷسٸندٸردٸ.
– مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ودان ەرٸ دامىپ, كٶركەيٸپ, گٷلدەنۋٸ ٷشٸن قولعا الىنعان ماڭىزدى باستامالاردىڭ بٸرٸ –لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ. قاشاندا كەمەڭگەرلٸگٸمەن ەرەكشەلەنگەن ەلباسى «2025 جىلعا قاراي ٸسقاعازدارىن, مەرزٸمدٸ باسپاسٶزدٸ, وقۋلىقتاردى, بەرٸن دە لاتىن ەلٸپبيٸمەن باسىپ شىعارا باستاۋعا تيٸسپٸز. ول كەزەڭ دە تاياپ قالدى, سوندىقتان بٸز ۋاقىت ۇتتىرماي, بۇل جۇمىستى وسى باستان قولعا الۋىمىز كەرەك. بٸز وسىناۋ اۋقىمدى جۇمىستى باستاۋعا قاجەتتٸ دايىندىق جۇمىستارىنا قازٸردەن كٸرٸسەمٸز», –دەپ مەلٸمدەدٸ. راسىندا, بۇل زامان تالابىنا ساي ايتىلعان ورىندى وي. لاتىن ەلٸپبيٸ – تەۋەلسٸزدٸك تۇعىرىن نىعايتۋعا جەنە حالىقتىڭ بٸرتۇتساتىعى ورنىعۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن تاماشا قۇرال – دەگەن توپ جەتەكشٸسٸ ايدار كاربوزۇلى جاڭا ەلٸپبيگە كٶشۋدٸڭ باستى ەرەكشەلٸكتەرٸن ەكشەپ ايتىپ بەردٸ. ٶز سٶزٸندە ول جازۋ – ەربٸر xالىقتىڭ رۋxاني, مەدەني ٶسۋٸن, دامۋ دەڭگەيٸن كٶرسەتەتٸن ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى زور قۇبىلىس ەكەندٸگٸن, ول ٶتكەندٸ, بٷگٸندٸ جەنە كەلەشەكتٸ جالعاستىراتىن التىن كٶپٸر دەدٸ.
باسقوسۋدا توپتىڭ بەلدٸ مٷشەسٸ ٸ. جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جمۋ-دٸڭ وقىتۋشىسى, پروفەسسور شارا قيياxمەتوۆا لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋدٸڭ ماڭىزى تۋرالى بايان ەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاق ۇلتتىق ەلٸپبيٸ ەلدٸڭ ساناسىن جاڭعىرتاتىن, ەلەمدٸك كەڭٸستٸكتەگٸ اۋقىمدى اقىل-وي قازىناسىنا جول اشاتىن, ويلاۋ جٷيەمٸز بەن تٶلتۋما رۋxاني قاسيەتتەرٸمٸزدٸ ايشىقتايتىن, قازاق تٸلٸنە رەفورما جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن, تٸلدٸك تٶل زاڭدىلىقتارىمىز بەن ەملە-ەرەجەلەرٸمٸزدٸ تولىققاندى قامتامىز ەتەتٸن ۇلتتىق جوبا. ٶز سٶزٸندە پروفەسسور شارا ەسەتقىزى جاڭا ەلٸپبيگە كٶشۋدٸڭ بٸرنەشە پرينتسيپٸن دە تٸلگە تيەك ەتتٸ.
القالى جيىندا اقىن, وبلىستىق "جەتٸسۋ" گازەتٸنٸڭ تٸلشٸسٸ قاجەت انداس تا ٶز ويىمەن بٶلٸستٸ.
– ەلباسى رەۆوليۋتسييالىق ەمەس, ەۆوليۋتسييالىق جولمەن كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ شەشٸپ بەردٸ. سونىڭ بٸرٸ – لاتىن ەلٸپبيٸ. لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ – قازاق ەلٸپبيٸنە رەفورما جاساۋ –دەدٸ ول . سونداي-اق, لاتىن گرافيكاسىن ٷيرەنۋدٸڭ اسا قيىندىق تۋعىزبايتىندىعىن, ەلەم قابىلداپ وتىرعان ەلٸپبيدٸڭ جاتتىعى دا بايقالمايتىنىن ايتتى. لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋدٸڭ باستى ەرەكشەلٸكتەرٸنە توقتالعان قاجەت انداس ٶز كەزەگٸندە كٶپشٸلٸك قويعان ساۋالدارعا دا جاۋاپ بەردٸ.
– لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ – قازاق xالقىنىڭ العا جىلجۋىنا, جاڭا زامان تالابىنا ساي ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە, بولاشاقتا ەلٸمٸزدٸڭ جان-جاقتى دامۋىنا ٷلكەن ٷلەس قوسىپ, جەمٸسٸ مەن جەڭٸسٸن ەكەلەرٸ سٶزسٸز.
بٸز لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشە وتىرىپ, ٶركەنيەتتٸ ەلدەردٸڭ قاتارىنا قوسىلىپ, تٸلٸمٸزدەگٸ دىبىستىق جٷيەلەردٸ ناق انىقتاپ, قازاق تٸلٸنٸڭ جازىلۋى مەن دىبىستالۋ كەزٸندە سٶزدەر قولدانىسىنداعى كٸرمە سٶزدەردەن ارىلامىز. ەندەشە, لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ بٸز ٷشٸن دە, بولاشاق ٷشٸن دە ەلدەقايدا ماڭىزدى – ٸلە اۋدانىنا قاراستى تٷيمەباەۆ اۋىلىنىڭ №20 ورتا مەكتەپتە ٶڭٸر xالقىمەن بولعان باسقوسۋدا «جاڭا ەلٸپبي جاڭا دەۋٸر باستاۋى» اتتى اقپاراتتىق توپتىڭ بەلدٸ مٷشەلەرٸ وسىلاي دەدٸ.
قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ بويىنشا ٶتكٸزٸلگەن جيىندا توپ مٷشەلەرٸ كەڭ كٶلەمدە تٷسٸنٸكتەمە بەرٸپ ٶتتٸ. پروفەسسور شارا ەسەتقىزى لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋدٸڭ تيٸمدٸ تۇستارىن تٸلگە تيەك ەتٸپ, بٸرنەشە فاكتوردى دا اتاپ ٶتتٸ.
بۇل كٷنٸ توپ مٷشەلەرٸ بورالداي جەنە قاروي اۋىلدارىندا دا بولىپ, ەلدٸمەكەن تۇرعىندارىمەن جٷزدەسٸپ, تٷسٸندٸرمە جۇمىسىن جٷرگٸزدٸ.
بالقاش اۋدانى. جۇرتشىلىقپەن جٷزدەسكەن جۇمىس توبى سەرسەنبٸنٸڭ سەتتٸ كٷنٸ بالقاش اۋدانىنا شالعاي جاتقان – كٶكتال, اقجار, توپار, باقباقتى ەلدٸمەكەندەرٸندە بولدى.
كٶكتالدىقتارمەن ٶتكٸزٸلگەن اۋىلدىق مەدەنيەت ٷيٸندەگٸ باسقوسۋدا دا وبلىستىق تٸلدەردٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باسقارمانىڭ باسشىسى ايدار باشباەۆ لاتىن قارپٸنە كٶشۋ ۋاقىت تالابى ەكەنٸن, ەندەشە زامان كٶشٸنە ٸلەسۋ ٷشٸن قازاق ۇلىسىنىڭ جاڭا كەڭٸستٸككە اشىلعان جولى ەكەنٸن ايتىپ, ساپاردىڭ مەنٸ مەن ماعىناسىن اتاپ ٶتتٸ.
–ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ تٷپقازىعى – قازاق جازۋىنىڭ لاتىن قارپٸندەگٸ نۇسقاسىنا كٶشۋٸ. سەبەبٸ, حالقىمىزدا «قىران قۇستىڭ بيٸككە سامعاپ ۇشۋى ٷشٸن وعان ۋاقىت پەن باپ كەرەك» دەگەن دانالىق بار. ال ەلباسى ەلٸمٸزدە جٷرگٸزٸلگەن ەكونوميكالىق, ساياسي رەفورمالاردان كەيٸن ادامنىڭ ساناسىن جاڭعىرتۋىنا, رۋحاني بايۋىنا ىقپال ەتەتٸن لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋدٸ ۇسىنىپ وتىر. جاڭا ەلٸپبي, بٸرٸنشٸدەن, بٷكٸل تٷركٸتٸلدەس مەملەكەتتەردٸڭ باسىن بٸرٸكتٸرۋگە ىقپال ەتۋٸ تيٸس. ەڭ باستىسى, جاڭا ەلٸپبيدٸڭ قابىلدانۋى – قانشاما جىلدار بويى ساناعا سٸڭٸپ قالعان وتارسىزدانۋدىڭ بٸر جولى. كەز كەلگەن ادام سانانى جاڭعىرتقان كەزدە ٶزٸنەن باستاۋ كەرەك دەپ ويلايمىز, – دەگەن ايدار كاربوزۇلى بٷكٸل قاۋىمنىڭ ەلٸپبي جٶنٸندە جۇمىلا جۇمىسقا كٸرٸسكەنٸ جٶن ەكەندٸگٸن دە تٸلگە تيەك ەتتٸ.
جيىن بارسىندا ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جمۋ-دٸڭ وقىتۋشىسى, پروفەسسور شارا قيياxمەتوۆا «لاتىن ەلٸپبيٸنٸڭ ماڭىزى جەنە ەرەكشەلٸكتەرٸ» تۋرالى بايان ەتتٸ.
كٶكتالدىقتارمەن كەزدەسۋدە اقىن, وبلىستىق «جەتٸسۋ» گازەتٸنٸڭ تٸلشٸسٸ قاجەت انداس تا لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋگە قاتىستى ورامدى ويلارىمەن بٶلٸستٸ.
وسى كٷنٸ وبلىستىق تٸل باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٸسساپارعا شىققان ماماندار ەكٸ توپقا بٶلٸنٸپ, بٸرنەشە اۋىلدى قامتىپ ٷلگەردٸ. توپ مٷشەلەرٸ اقجار, توپار, باقباقتى ەلدٸمەكەندەرٸ مەن اۋدان ورتالىعى باقاناستا دا بولىپ, ەلمەن جٷزدەستٸ.
ايتا كەتەيٸك, ٷستٸمٸزدەگٸ جىلعى 12 قازان مەن 15 قاراشا ارالىعىندا «جاڭا ەلٸپبي جاڭا دەۋٸر باستاۋى» اتتى وبلىستىق اقپاراتتىق تٷسٸندٸرۋ توبىنىڭ مٷشەلەرٸ ٶڭٸرٸمٸزدەگٸ 16 اۋدان مەن 2 قالاعا (تەكەلٸ, قاپشاعاي) قارايتىن 63 اۋىلدا (ولاردىڭ اراسىندا شالعاي جاتقان اۋىلدار دا قامتىلدى) xالىقپەن جٷزدەسۋلەر ٶتكٸزٸپ, تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىستارىن تىڭداپ, ولاردىڭ كٶپتەگەن ساۋالىنا جاۋاپ بەردٸ.
بٸر ايدان استام ۋاقىتقا سوزىلعان جۇمىس بارىسىندا كٶز جەتكٸزگەنٸمٸز ەلدٸمەكەن تۇرعىندارىنىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ تەۋەلسٸز قازاقستان تاريxىنداعى ەلباسىمىزدىڭ ۇلى باستاماسىن قولداۋدا.
