ەكەنٸڭ سٶزٸنە كەلٸسپەسە دە, ۇل دا قىز دا ونىڭ سٶزٸنەن شىقپايدى. قازىبەك تاۋاسارۇلىنىڭ كٸتابىن بٸرنەشە رەت وقىدىم. سوندا وتباسىنىڭ تەربيەسٸ, قازاقتىڭ تەگٸ جاقسى جازىلعان. قازٸر وتباسىلىق تەربيە قۇرىدى.
كەڭەس ٷكٸمەتٸ بٸزگە ەكە-شەشەنٸ تىڭداماۋعا ٷيرەتتٸ. سودان ەلٸ رەتكە كەلە المادىق. الدىمەن, تٸلٸمٸز بۇزىلدى.
ودان كەيٸن اتادان بالاعا دەيٸنگٸ تەربيە بۇزىلدى. اتاسى تۇرىپ, بالاسى سٶيلەيتٸن بولدىق.
ەكەسٸ تۇرىپ, قىزى بٸرٸنشٸ بولىپ داستارحاننان اس ٸشە بەرەدٸ. جەكە باسىڭنىڭ قۇقىعى بار دەپ ٷيرەتتٸك. ادامدىق قۇقىق دەپ, قازاقتىڭ دەستٷرلٸ قۇقىعىنان ايىرىلىپ قالدىق. ەكە-شەشەنٸڭ بەتٸنەن الاتىن جامان ەدەت تاپتىق.
اقساقالدى سىيلاماي, الدىمەن ەكٸمگە سٶز بەرەتٸن, باتا بەرگٸزەتٸن بولدىق. جيىن تويدا كٶپ بولامىن. 80-90 جاستاعى اقساقال تۇرادى. ال بٸرٸنشٸ ەكٸمگە سٶز بەرەدٸ.
تٶردە شال وتىرادى, ەكٸم كەشٸگٸپ كەلەدٸ, شال ورنىن بەرٸپ تٶمەن ىعىسادى. نەگە? قازاقتىڭ ٷلكەندٸ سىيلاۋ دەيتٸن ۇلى قاسيەتٸ ٶلگەن. ابىلاي حان كٸرٸپ كەلگەندە, حان باسىمەن ول تٶلە, قازىبەك, ەيتەكە بيدەن تٶمەن وتىرادى. «تٶر سٸزدەركٸدٸ» دەيدٸ حان باسىمەن. وسى دەستٷر بۇزىلدى.
كەيدە شالداردىڭ دا قادٸرٸ قاشتى ما دەيمٸن.
ەكٸمگە جالپاقتاپ, جاعىمپازدانىپ, تەكسٸزدٸكتٸ الدىمەن ٶزدەرٸ باستاپ بەرە مە دەيمٸن.
ەيتپەسە, جاپ جاس ەكٸم شالدىڭ ورنىن تارتىپ المايدى عوي. پرەزيدەنتتٸڭ رۋحاني جاڭعىرايىق دەگەنٸ – وسى. ەكٸم ەل ماعان قىزمەت ەتسٸن دەپ تۇرادى. ٶزٸنٸڭ ەلگە قىزمەت ەتەتٸنٸن بٸلمەيدٸ. سەبەبٸ, بٸلٸم جوق. كٶركەم كٸتاپ وقىمايدى. كٶركەم كٸتاپ كٸسٸنٸ جاقسى بولۋعا تەربيەلەيدٸ. سەزٸمٸن وياتادى. كٶركەم مٸنەز قالىپتاستىرادى.
وتان وتتان ىستىق ەمەس
قازٸر اتا-انالار بالاسىن مەكتەپكە بەرگەندە, بالاما تەربيە بەرسە ەكەن دەپ ويلايدى. سەبەبٸ, ٶزدەرٸندە ونداي وزىق تەربيە جوق. بالاسىنا ٷلگٸ كٶرسەتە الارلىق مٸنەز جوق. سوندىقتان جوقتى مۇعالٸمنەن كٷتەدٸ. ال مۇعالٸم جىل سايىنعى مينيسترلٸكتٸڭ ٶزگەرتۋلەرٸنەن ميى اشىپ جٷرەدٸ.
بالالارىم دا, نەمەرەلەرٸم دە قازاقشا وقىدى.
ولارعا قازاقى تەربيە بەرمەسەم, وندا بىلاي سٶيلەۋگە قانداي حاقىم بار?
كەيبٸر جازۋشىلار بار, ۇل- قىزىن ورىس مەكتەبٸنە بەرگەن. ال ٶزدەرٸ «قازاق, قازاق» دەپ كەۋدەسٸن سوعادى. ولار جالعان پاتريوتتار. ٶز بالاسىن تەربيلەي الماعان ادام ۇلتقا تەربيە بەرە المايدى.
ەل سٷيگٸشتٸك, وتانشىلدىق سەزٸم دەگەن بار. ٶزٸنٸڭ وتباسىن تاستاپ, بالا شاعاسىن جەۋدٸرەتٸپ تاستاپ كەتكەن ادام, ەرتەڭ ەلٸن دە ساتىپ كەتەدٸ. وسىنى بٸر جەردە ايتىپ ەدٸم, كٶپ ادامعا ۇنامادى. وتباسىنا جاقسىلىعى جەتپەگەن كٸسٸ وتانعا جاقسىلىق جاساي المايدى عوي. بۇل – اقيقات.
«وتان وتتان ىستىق» دەپ جٷر جۋرناليستەر. قاتە سٶز. ونى بٸلمەستەر ايتادى. وتان وتتان ىستىق ەمەس. «ويناس وتتان ىستىق. قالا بەردٸ بوقتان ساسىق» دەگەن قازاق اتام. وتاندى قۇشاقتاي المايسىڭ. قوينىنا جاتا المايسىڭ.
«وتان وتباسىنان باستالادى» دەگەن دۇرىس.
ەيەلٸڭدٸ سىيلا, بالا شاعاڭدى تەربيەلە. بۇل مٸندەتٸڭ. كٸم بولساڭ دا ادام بولىپ كەلگەندەگٸ مٸندەتٸڭ – سول. وسىعان ەر وتباسى كٶشسە, بەرٸ تاماشا بولادى. ۇلت تا, ۇرپاق تا جامان بولمايدى.
- جازۋشى بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆتٸڭ
“قالا مەن دالا” گازەتٸنە بەرگەن سۇحباتىنان ٷزٸندٸ
(جالعاسى بار)
