جىل سايىن ميلليونداعان تۋريستەردٸ تارتاتىن تٷركييانىڭ جاعالاۋداعى ەدەمٸ پروۆينتسييالارى باياۋ, تىنىش جەنە بوساڭسىعان دەمالىس ٷشٸن كەرەمەت مارشرۋتتار ۇسىنادى. تٷركييانىڭ تٸرشٸلٸك باياۋ جٷرەتٸن قالالارىندا (Cittaslow) ۋاقىت اعىمى, دەستٷرلەر قۇرمەتتەلەدٸ جەنە پەيزاجدارى تاڭ قالدىرادى. تاڭەرتەڭ تاماشا تٷرٸك تاڭعى اس بەرٸلەدٸ; كەشتەر ەگەي تەڭٸزٸنٸڭ جاڭا پٸسكەن تەڭٸز ٶنٸمدەرٸمەن, ايماقتىق زەيتٷن مايىنان جاسالعان تاعامدارمەن جەنە تاماشا تٷرٸك شاراپتارىنان باستالادى. قايىقپەن سەرۋەندەۋ, سەرفينگ, كٶنە جەرلەردٸ زەرتتەۋ… مۇنىڭ بەرٸ جەنە تاعى باسقالار سٸزدٸ كٷتەدٸ!
يزمير پروۆينتسيياسىنداعى بەيبٸت دەمالىس: سەفەريحيسار جەنە فوچا
ەگەي تەڭٸزٸنٸڭ جاعاسىندا ورنالاسقان يزمير پروۆينتسيياسى تەك قانا قارقىندى يزمير قالاسىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار چەشمە, الاچاتى, ۋرلا جەنە كۋشاداسى سيياقتى باسقا دا كٶركەم دەمالىس ورىندارىن قامتيدى. سەفەريحيسار, تٷركييانىڭ العاشقى باياۋ قالاسى جەنە 2009 جىلدان بەرٸ Cittaslow جەلٸسٸنٸڭ مٷشەسٸ, يزميردەن بٸر ساعاتتان از جەنە ەڭ جاقىن جاعاجايدان شامامەن 20 مينۋتتىق جەردە. جەرگٸلٸكتٸ قۇندىلىقتاردى جەنە جاعالاۋداعى ەلدٸ مەكەننٸڭ دەستٷرلٸ سيپاتىن ساقتاي وتىرىپ, سەفەريحيسار كٷن ەنەرگيياسىمەن جۇمىس ٸستەيتٸن كٶشە شامدارى مەن پلاستيكالىق ەمەس تورلى قاپتار سيياقتى تۇراقتىلىق باستامالارىن جٷزەگە اسىردى. تۇرعىندار جەرگٸلٸكتٸ تۇقىمنان ٶسٸمدٸكتەر ٶسٸرسە, دٷكەندەر سول ماڭداعى ٶنٸمدٸ ساتادى. سەفەريحيسار قالاسىنىڭ ورتالىعىنان بٸرنەشە شاقىرىم جەردە ورنالاسقان جاعالاۋداعى سيگاچيك ايماعى جەكسەنبٸلٸك بازارىمەن تانىمال; سيگاجيك سارايىندا ورنالاسقان بازاردا ەرتٷرلٸ ايماقتىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ ٶنٸمدەر بار. مانداريندەردٸڭ استاناسى رەتٸندە دە بەلگٸلٸ سەفەريحيسار اۋدانى ماندارين ماۋسىمىن ەر قاراشا ايىندا ماندارين فەستيۆالٸمەن (Mandalina Şenliği) باستايدى. ەرينە, بۇل ايماقتا ەجەلگٸ تاريحي ەسكەرتكٸشتەر بار, ونىڭ ٸشٸندە ەجەلگٸ تەوس قالاسى, يونييا ليگاسىنىڭ ەڭ ماڭىزدى قونىستارىنىڭ بٸرٸ.
جاعالاۋدا تۇراتىن يتبالىقتاردىڭ اتىمەن اتالعان فوكا – تاريحتىڭ, تابيعاتتىڭ جەنە تەڭٸزدٸڭ بٸرەگەي ٷيلەسٸمٸن ۇسىناتىن تىنىش قوعامداستىق. تابيعات تۇرعىسىنان بۇل ايماق ەلٸ كٷنگە دەيٸن جويىلىپ كەتۋ قاۋپٸ تٶنگەن جەرورتا تەڭٸزٸ موناح يتبالىقتارىنىڭ مەكەنٸ بولىپ تابىلادى جەنە ەسكي فوچا, يەني فوچا, باگاراسى جەنە يليپىنار سيياقتى كٶك جالاۋلى جاعاجايلار كانوە, جەلكەندٸ سپورت جەنە جٷزۋ سيياقتى ەرەكەتتەردٸ ۇسىنادى. فوچانىڭ ەسكٸ قالاسى, ەسكٸ فوچا – تەڭٸز جاعاسىنداعى تاۆەرنالارى, ناۋبايحانالارى جەنە مەيٸرٸمدٸ مىسىقتارى بار كٶركەم ايماق. بۇل بەيبٸت بالىقشىلار اۋىلى سونىمەن قاتار قارا فوچا كاراسى جٷزٸمدەرٸ بار زەيتٷن توعايلارى مەن جٷزٸمدٸكتەرٸمەن تانىمال. فوكاداعى كٷندٸ باستاۋدىڭ تاماشا تەسٸلٸ – ناۋبايحانالاردىڭ بٸرٸنەن قىتىرلاق سيميت نەمەسە ىستىق كونديتەر; كەشكە كەلۋشٸلەر كٶپ ليمون قوسىلعان دەمدٸ فارشتالعان ميدييالاردا تاماقتانىپ, فوچا جٷزٸمٸنەن جاسالعان جەرگٸلٸكتٸ شاراپتاردىڭ دەمٸن تاتا الادى.
مۋگلاداعى تابيعاتتىڭ قاق ورتاسىندا: اكياكا
جەرورتا تەڭٸزٸ مەن ەگەي تەڭٸزٸنٸڭ توعىسقان جەرٸندە ورنالاسقان مۋگلا پروۆينتسيياسى بودرۋم, فەتحيە, مارماريس, داتچا جەنە اكياكا سيياقتى تانىمال دەمالىس ورىندارىنىڭ ٷيٸ بولىپ تابىلادى. قاراعايلى ورماندارمەن قورشالعان جەنە گٶكوۆا شىعاناعىنا قارايتىن اكياكا يديما دەپ اتالاتىن ەجەلگٸ كارييا قونىسىنىڭ ورنىنا سالىنعان; قالاعا كٸرەتٸن جول بويىندا سول دەۋٸردەگٸ تاس قابٸرلەر ەلٸ دە كٶرٸنەدٸ. سونداي-اق ويىلعان اعاش ٷيلەرٸمەن تانىمال, شاعىن بالىق اۋلايتىن اكياكا اۋىلى كٷن, قۇم جەنە تەڭٸزبەن تولىقتىرىلعان تىنىش, بەيبٸت اتموسفەراعا يە. ۆيندسەرفينگ, كايتسەرفينگ جەنە تەڭٸز بايداركالارى – بۇل ايماقتاعى ەرەكەتتەردٸڭ كەيبٸرٸ عانا جەنە شىعاناقتان باسقا ازماك ٶزەنٸ بار. ازماك, ٷلكەن جەر استى ٶزەنٸ سۋ بەتٸنە شىققان كەزدە تەڭٸز سۋىمەن ارالاسىپ, جٷزۋشٸلەرگە ىستىق جەنە سۋىق سۋدىڭ كەرەمەت ٷيلەسٸمٸن ۇسىنادى.
تٷرٸك ريۆەراسىنىڭ تىنىشتىق استاناسى: فينيكە
كٶك جالاۋلى جاعاجايلارىمەن, سۋعا تٷسۋ ورىندارىمەن جەنە جوعارى دەڭگەيلٸ كۋرورتتارىمەن ماقتانا الاتىن انتالييا پروۆينتسيياسى سونىمەن قاتار فينيكە باياۋ قالاسى سيياقتى سٷيكٸمدٸ قالالاردىڭ ٷيٸ بولىپ تابىلادى. بۇل ايماقتى فينيكييالىقتار بٸزدٸڭ ەرامىزعا دەيٸنگٸ V عاسىردا فينيكوس رەتٸندە قۇرعان جەنە كەيٸننەن تاريحتا كٶپتەگەن باسقا ٶركەنيەتتەردٸ قابىلداعان دەپ سانالادى. ايماقتىڭ ەڭ ەيگٸلٸ كٶنە قالالارى ليميرا مەن ارىكاندا كەلۋشٸلەر ٷشٸن اشىق. فينيكەنٸڭ تابيعي سۇلۋلىعى – اپەلسين توعايلارى, تازا جاعاجايلار جەنە تىنىش كٶگٸلدٸر بۇعازدار – بۇل ايماقتىڭ باسقا دا كەرەمەتتەرٸ سيياقتى كەلۋشٸلەردٸ تارتادى.
مىسالى, اندرەا دوريا شىعاناعى انتالييا پروۆينتسيياسىنداعى ەڭ ەدەمٸ شىعاناقتاردىڭ بٸرٸ, مٶلدٸر سۋى, جاپ-جاسىل اعاشتارمەن كٶمكەرٸلگەن جاعاجايى, كەيدە جەرورتا تەڭٸزٸ يتبالىعى مەن Caretta Caretta تەڭٸز تاسباقاسى. كەلۋشٸلەر سونىمەن قاتار گٶكبٷك كانونىن جاياۋ سەرۋەندەۋگە جەنە ەسەرلٸ ستالاكتيتتەر, ستالاگميتتەر مەن تراۆەرتين باسسەيندەرٸ بار سۋلۋين ٷڭگٸرٸن زەرتتەي الادى. گەوگرافييالىق تٷردە بەلگٸلەنگەن فينيكە اپەلسيندەرٸ ەيگٸلٸ, بۇل ايماقتى ەسٸرەسە شىرىندار, دجەمدەر جەنە مارمەلادتار سيياقتى ٶنٸمدەر ٷشٸن گاسترونومييالىق ورىنعا اينالدىرادى.
جىل سايىن ميلليونداعان تۋريستەردٸ تارتاتىن تٷركييانىڭ جاعالاۋداعى ەدەمٸ پروۆينتسييالارى باياۋ, تىنىش جەنە بوساڭسىعان دەمالىس ٷشٸن كەرەمەت مارشرۋتتار ۇسىنادى. تٷركييانىڭ تٸرشٸلٸك باياۋ جٷرەتٸن قالالارىندا (Cittaslow) ۋاقىت اعىمى, دەستٷرلەر قۇرمەتتەلەدٸ جەنە پەيزاجدارى تاڭ قالدىرادى. تاڭەرتەڭ تاماشا تٷرٸك تاڭعى اس بەرٸلەدٸ; كەشتەر ەگەي تەڭٸزٸنٸڭ جاڭا پٸسكەن تەڭٸز ٶنٸمدەرٸمەن, ايماقتىق زەيتٷن مايىنان جاسالعان تاعامدارمەن جەنە تاماشا تٷرٸك شاراپتارىنان باستالادى. قايىقپەن سەرۋەندەۋ, سەرفينگ, كٶنە جەرلەردٸ زەرتتەۋ… مۇنىڭ بەرٸ جەنە تاعى باسقالار سٸزدٸ كٷتەدٸ!
يزمير پروۆينتسيياسىنداعى بەيبٸت دەمالىس: سەفەريحيسار جەنە فوچا
ەگەي تەڭٸزٸنٸڭ جاعاسىندا ورنالاسقان يزمير پروۆينتسيياسى تەك قانا قارقىندى يزمير قالاسىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار چەشمە, الاچاتى, ۋرلا جەنە كۋشاداسى سيياقتى باسقا دا كٶركەم دەمالىس ورىندارىن قامتيدى. سەفەريحيسار, تٷركييانىڭ العاشقى باياۋ قالاسى جەنە 2009 جىلدان بەرٸ Cittaslow جەلٸسٸنٸڭ مٷشەسٸ, يزميردەن بٸر ساعاتتان از جەنە ەڭ جاقىن جاعاجايدان شامامەن 20 مينۋتتىق جەردە. جەرگٸلٸكتٸ قۇندىلىقتاردى جەنە جاعالاۋداعى ەلدٸ مەكەننٸڭ دەستٷرلٸ سيپاتىن ساقتاي وتىرىپ, سەفەريحيسار كٷن ەنەرگيياسىمەن جۇمىس ٸستەيتٸن كٶشە شامدارى مەن پلاستيكالىق ەمەس تورلى قاپتار سيياقتى تۇراقتىلىق باستامالارىن جٷزەگە اسىردى. تۇرعىندار جەرگٸلٸكتٸ تۇقىمنان ٶسٸمدٸكتەر ٶسٸرسە, دٷكەندەر سول ماڭداعى ٶنٸمدٸ ساتادى. سەفەريحيسار قالاسىنىڭ ورتالىعىنان بٸرنەشە شاقىرىم جەردە ورنالاسقان جاعالاۋداعى سيگاچيك ايماعى جەكسەنبٸلٸك بازارىمەن تانىمال; سيگاجيك سارايىندا ورنالاسقان بازاردا ەرتٷرلٸ ايماقتىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ ٶنٸمدەر بار. مانداريندەردٸڭ استاناسى رەتٸندە دە بەلگٸلٸ سەفەريحيسار اۋدانى ماندارين ماۋسىمىن ەر قاراشا ايىندا ماندارين فەستيۆالٸمەن (Mandalina Şenliği) باستايدى. ەرينە, بۇل ايماقتا ەجەلگٸ تاريحي ەسكەرتكٸشتەر بار, ونىڭ ٸشٸندە ەجەلگٸ تەوس قالاسى, يونييا ليگاسىنىڭ ەڭ ماڭىزدى قونىستارىنىڭ بٸرٸ.
جاعالاۋدا تۇراتىن يتبالىقتاردىڭ اتىمەن اتالعان فوكا – تاريحتىڭ, تابيعاتتىڭ جەنە تەڭٸزدٸڭ بٸرەگەي ٷيلەسٸمٸن ۇسىناتىن تىنىش قوعامداستىق. تابيعات تۇرعىسىنان بۇل ايماق ەلٸ كٷنگە دەيٸن جويىلىپ كەتۋ قاۋپٸ تٶنگەن جەرورتا تەڭٸزٸ موناح يتبالىقتارىنىڭ مەكەنٸ بولىپ تابىلادى جەنە ەسكي فوچا, يەني فوچا, باگاراسى جەنە يليپىنار سيياقتى كٶك جالاۋلى جاعاجايلار كانوە, جەلكەندٸ سپورت جەنە جٷزۋ سيياقتى ەرەكەتتەردٸ ۇسىنادى. فوچانىڭ ەسكٸ قالاسى, ەسكٸ فوچا – تەڭٸز جاعاسىنداعى تاۆەرنالارى, ناۋبايحانالارى جەنە مەيٸرٸمدٸ مىسىقتارى بار كٶركەم ايماق. بۇل بەيبٸت بالىقشىلار اۋىلى سونىمەن قاتار قارا فوچا كاراسى جٷزٸمدەرٸ بار زەيتٷن توعايلارى مەن جٷزٸمدٸكتەرٸمەن تانىمال. فوكاداعى كٷندٸ باستاۋدىڭ تاماشا تەسٸلٸ – ناۋبايحانالاردىڭ بٸرٸنەن قىتىرلاق سيميت نەمەسە ىستىق كونديتەر; كەشكە كەلۋشٸلەر كٶپ ليمون قوسىلعان دەمدٸ فارشتالعان ميدييالاردا تاماقتانىپ, فوچا جٷزٸمٸنەن جاسالعان جەرگٸلٸكتٸ شاراپتاردىڭ دەمٸن تاتا الادى.
مۋگلاداعى تابيعاتتىڭ قاق ورتاسىندا: اكياكا
جەرورتا تەڭٸزٸ مەن ەگەي تەڭٸزٸنٸڭ توعىسقان جەرٸندە ورنالاسقان مۋگلا پروۆينتسيياسى بودرۋم, فەتحيە, مارماريس, داتچا جەنە اكياكا سيياقتى تانىمال دەمالىس ورىندارىنىڭ ٷيٸ بولىپ تابىلادى. قاراعايلى ورماندارمەن قورشالعان جەنە گٶكوۆا شىعاناعىنا قارايتىن اكياكا يديما دەپ اتالاتىن ەجەلگٸ كارييا قونىسىنىڭ ورنىنا سالىنعان; قالاعا كٸرەتٸن جول بويىندا سول دەۋٸردەگٸ تاس قابٸرلەر ەلٸ دە كٶرٸنەدٸ. سونداي-اق ويىلعان اعاش ٷيلەرٸمەن تانىمال, شاعىن بالىق اۋلايتىن اكياكا اۋىلى كٷن, قۇم جەنە تەڭٸزبەن تولىقتىرىلعان تىنىش, بەيبٸت اتموسفەراعا يە. ۆيندسەرفينگ, كايتسەرفينگ جەنە تەڭٸز بايداركالارى – بۇل ايماقتاعى ەرەكەتتەردٸڭ كەيبٸرٸ عانا جەنە شىعاناقتان باسقا ازماك ٶزەنٸ بار. ازماك, ٷلكەن جەر استى ٶزەنٸ سۋ بەتٸنە شىققان كەزدە تەڭٸز سۋىمەن ارالاسىپ, جٷزۋشٸلەرگە ىستىق جەنە سۋىق سۋدىڭ كەرەمەت ٷيلەسٸمٸن ۇسىنادى.
تٷرٸك ريۆەراسىنىڭ تىنىشتىق استاناسى: فينيكە
كٶك جالاۋلى جاعاجايلارىمەن, سۋعا تٷسۋ ورىندارىمەن جەنە جوعارى دەڭگەيلٸ كۋرورتتارىمەن ماقتانا الاتىن انتالييا پروۆينتسيياسى سونىمەن قاتار فينيكە باياۋ قالاسى سيياقتى سٷيكٸمدٸ قالالاردىڭ ٷيٸ بولىپ تابىلادى. بۇل ايماقتى فينيكييالىقتار بٸزدٸڭ ەرامىزعا دەيٸنگٸ V عاسىردا فينيكوس رەتٸندە قۇرعان جەنە كەيٸننەن تاريحتا كٶپتەگەن باسقا ٶركەنيەتتەردٸ قابىلداعان دەپ سانالادى. ايماقتىڭ ەڭ ەيگٸلٸ كٶنە قالالارى ليميرا مەن ارىكاندا كەلۋشٸلەر ٷشٸن اشىق. فينيكەنٸڭ تابيعي سۇلۋلىعى – اپەلسين توعايلارى, تازا جاعاجايلار جەنە تىنىش كٶگٸلدٸر بۇعازدار – بۇل ايماقتىڭ باسقا دا كەرەمەتتەرٸ سيياقتى كەلۋشٸلەردٸ تارتادى.
مىسالى, اندرەا دوريا شىعاناعى انتالييا پروۆينتسيياسىنداعى ەڭ ەدەمٸ شىعاناقتاردىڭ بٸرٸ, مٶلدٸر سۋى, جاپ-جاسىل اعاشتارمەن كٶمكەرٸلگەن جاعاجايى, كەيدە جەرورتا تەڭٸزٸ يتبالىعى مەن Caretta Caretta تەڭٸز تاسباقاسى. كەلۋشٸلەر سونىمەن قاتار گٶكبٷك كانونىن جاياۋ سەرۋەندەۋگە جەنە ەسەرلٸ ستالاكتيتتەر, ستالاگميتتەر مەن تراۆەرتين باسسەيندەرٸ بار سۋلۋين ٷڭگٸرٸن زەرتتەي الادى. گەوگرافييالىق تٷردە بەلگٸلەنگەن فينيكە اپەلسيندەرٸ ەيگٸلٸ, بۇل ايماقتى ەسٸرەسە شىرىندار, دجەمدەر جەنە مارمەلادتار سيياقتى ٶنٸمدەر ٷشٸن گاسترونومييالىق ورىنعا اينالدىرادى.
www.gotürkiye.com