تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرالحان كٶشەروۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاساندى ينتەللەكت دەۋٸرٸندەگٸ قازاقستان: ٶزەكتٸ مەسەلەلەر جەنە ونى تٷبەگەيلٸ تسيفرلىق ٶزگەرٸستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جٷزەگە اسىرۋ شارالارى قارالدى. جيىنعا وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارلارى, اۋدان-قالا ەكٸمدەرٸ, وبلىستىق باسقارما باسشىلارى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن قوعام ٶكٸلدەرٸ قاتىستى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ايماق باسشىسى پرەزيدەنت جولداۋىندا قويىلعان مٸندەتتەردٸ ۋاقىتىلى ەرٸ ساپالى ورىنداۋعا ەرەكشە مەن بەرٸپ, ولاردى جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا ورىنباسارلارى مەن جاۋاپتى باسشىلارعا ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ. تٷركٸستان وبلىسىندا جولداۋدان تۋىندايتىن مٸندەتتەردٸ ساپالى ەرٸ ۋاقىتىلى ورىنداۋ ماقساتىندا ٶڭٸرلٸك ارنايى ٸس-شارالار جوسپارى ەزٸرلەنٸپ, بەكٸتٸلەدٸ.
پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سەيكەس, تٷركٸستان وبلىسىندا تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ باسىم باعىت رەتٸندە بەلگٸلەنٸپ وتىر. وسى ماقساتتا «قازاقتەلەكوم» جەنە «ترانستەلەكوم» كومپانييالارىمەن بٸرلەسٸپ, ەلدٸ مەكەندەردٸ ينتەرنەتپەن قامتۋ جۇمىستارى كٷشەيتٸلەدٸ. ەر سالا بويىنشا تسيفرلاندىرۋعا ارنالعان ناقتى ٸس-شارالار جوسپارى ەزٸرلەنەدٸ. سونىمەن قاتار مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردا قاۋٸپسٸزدٸككە باعىتتالعان جاساندى ينتەللەكتكە نەگٸزدەلگەن باقىلاۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ كٶزدەلۋدە. IT ماماندارىن دايارلاۋ ٷشٸن قىركٷيەك ايىنىڭ سوڭىندا «Woosong Kazakhstan» IT ۋنيۆەرسيتەتٸ اشىلادى. وبلىس ەكٸمٸ اتالعان وقۋ ورنىمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, ناقتى ٸس-شارا جوسپارىن بەكٸتۋدٸ تاپسىردى.
– مەملەكەت باسشىسى حالىققا جولداۋىندا ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك جەنە تەحنولوگييالىق دامۋىن قامتيتىن جەتٸ باسىم باعىتتى ناقتى ايقىنداپ بەردٸ. جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋدان باستاپ, ينۆەستيتسييا تارتۋعا دەيٸنگٸ ەلەۋمەتتٸك -ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ستراتەگييالىق مٸندەتتەرٸ بەلگٸلەندٸ. ەندٸگٸ مٸندەت – وسى باعىتتار بويىنشا ناقتى جوبالار ەزٸرلەپ, جٷيەلٸ جۇمىس جٷرگٸزۋ. پرەزيدەنت جولداۋى – ەر سالاعا ارنالعان ناقتى باعدار. بۇل – جاڭا ەكونوميكالىق سەرپٸننٸڭ نەگٸزٸ. تٷركٸستان وبلىسى جولداۋداعى بارلىق باعىتتاردى ناقتى ٸستەرمەن جٷزەگە اسىرۋعا كٷش سالادى, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
نۇرالحان كٶشەروۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ٶڭٸردە اتقارىلىپ جاتقان ناقتى جۇمىستارعا توقتالدى. وبلىستا ارنايى ينۆەستيتسييا باسقارماسى قۇرىلىپ, 2025–2028 جىلدار ارالىعىندا جالپى قۇنى 2,5 ترلن تەڭگە بولاتىن 111 ينۆەستيتسييالىق جوبانى جٷزەگە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جوبالار نەتيجەسٸندە 24 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ كٷتٸلۋدە. 2025 جىلدىڭ العاشقى 7 ايىندا نەگٸزگٸ كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 695 ملرد تەڭگەدەن اسىپ, جوسپار ارتىعىمەن ورىندالدى. سونىمەن قاتار «TURAN» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا شەتەلدٸك «HANYA» كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ ٶندٸرٸستٸك پارك سالۋ جۇمىستارى باستالدى. وبلىس ەكٸمٸ ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييانى دامۋ ينستيتۋتىنا اينالدىرۋ بويىنشا ناقتى ٸس-شارا جوسپارىن بەكٸتۋدٸ تاپسىردى.
ن.كٶشەروۆ ٸشكٸ جەنە سىرتقى نارىقتا بەسەكەگە قابٸلەتتٸ, تەرەڭ ٶڭدەلگەن ٶنٸم شىعارۋعا باسىمدىق بەرٸلەتٸنٸن ايتىپ, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ سالاسىنداعى 60,7 ملرد تەڭگەنٸڭ 18 جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋدى تاپسىردى. سونداي-اق ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە ينۆەستيتسييا تارتۋ كٶلەمٸن ارتتىرۋ بويىنشا تيٸستٸ شارالاردى قابىلداۋدى مٸندەتتەدٸ. ٶڭٸردە اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن دامىتۋ جەنە اگروبيزنەستٸ قولداۋعا باسىمدىق بەرٸلۋدە. سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارى 114 مىڭ گەكتارعا ەنگٸزٸلگەن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس, بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 2030 جىلعا دەيٸن 216 مىڭ گەكتارعا جەتكٸزۋ كٶزدەلۋدە. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن تسيفرلىق فورماتتا ەدٸل ٷلەستٸرۋ مەسەلەسٸ كٷن تەرتٸبٸنە شىقتى.
كەڭەس بارىسىندا وبلىستىڭ كٶلٸك-لوگيستيكالىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ مەسەلەسٸ دە قارالدى. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» دەلٸزٸ بويىندا سەرۆيستٸك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, جول ساپاسىن جاقسارتۋ جەنە كٶلٸك دەلٸزدەرٸنەن قوسىمشا تابىس كٶزدەرٸن قالىپتاستىرۋ تاپسىرىلدى. سونىمەن قاتار «داربازا – ماقتاارال» تەمٸرجول جەلٸسٸنٸڭ قۇرىلىسىن مەرزٸمٸندە اياقتاۋ – ەرەكشە باقىلاۋدا.
ەنەرگەتيكا سالاسىندا وبلىستىڭ تۇتىناتىن ەلەكتر قۋاتىنىڭ 75%-ى سىرتتان تاسىمالدانۋدا. بۇل مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن جالپى قۋاتى 2,4 گۆت بولاتىن 6 ٸرٸ جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا. قوسىمشا ەنەرگييا كٶزدەرٸن تارتۋ مٸندەتٸ دە قويىلىپ وتىر. اۋىز سۋ مەسەلەسٸ دە كەڭٸنەن تالقىلاندى. بٷگٸنگٸ تاڭدا تٷركٸستان وبلىسىنداعى 801 ەلدٸ مەكەننٸڭ 763-ٸ (ونىڭ ٸشٸندە 7 قالا جەنە 756 اۋىل) نەمەسە 98,1%-ى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتىلعان. ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز قۇبىرى تارتىلماعان 38 ەلدٸ مەكەن بار, 192 ەلدٸ مەكەندە اۋىز سۋ كەستە بويىنشا بەرٸلەدٸ. كەيبٸر ەلدٸ مەكەندەردە سۋ كٶزدەرٸنٸڭ دەبەتٸ ازايعان, سۋ جٷيەلەرٸ توزعان. بۇل مەسەلەلەردٸ شەشۋ ٷشٸن كەشەندٸ شارالار قابىلدانۋدا. پرەزيدەنتتٸڭ 2025 جىلعا دەيٸن ەلدٸ مەكەندەردٸ 100% اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسى – باستى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ.
سونىمەن قاتار سانيتارلىق تازالىق پەن كٶگالداندىرۋ مەسەلەسٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. وبلىس ەكٸمٸ تازالىق مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا «Turkistan TV» تەلەارناسى تٷسٸرگەن بەينەماتەريالدار نەگٸزٸندە جاۋاپتى تۇلعالارعا قاتىستى كادرلىق شەشٸمدەر قابىلداناتىنىن ەسكەرتتٸ.
مەجٸلٸستە شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ دامىتۋ, تسيفرلىق سالىق جٷيەسٸن ەنگٸزۋ, ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالارىن دامۋ ينستيتۋتىنا اينالدىرۋ سىندى باستامالار تالقىلاندى. ادام كاپيتالىن دامىتۋعا بايلانىستى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردە بٸلٸكتٸ كادرلار دايارلاۋ جۇمىستارى جٷيەلەنەتٸن بولدى. جاساندى ينتەللەكتكە نەگٸزدەلگەن باعدارلامالار مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگٸزٸلەدٸ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ورداباسى جەنە سارىاعاش اۋداندارىندا پەريناتالدىق ورتالىقتار سالۋ ٷشٸن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى جەدەل ەزٸرلەۋ تاپسىرىلدى. سونىمەن قاتار, 570 كٶپبەيٸندٸ اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسىن جانداندىرۋ باعىتىندا ناقتى جۇمىستار قولعا الىنادى.
جيىن قورىتىندىسىندا وبلىس ەكٸمٸ پرەزيدەنت جولداۋىندا قويىلعان مٸندەتتەردٸڭ ەرقايسىسىن ساپالى ەرٸ تيٸمدٸ ورىنداۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتٸپ, جاۋاپتى تۇلعالارعا ناقتى تاپسىرمالار جٷكتەدٸ.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ تٸكەلەي باقىلاۋىندا تۇرعان «كەلەشەك مەكتەپتەرٸ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا ٶتكەن جىلى 13 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرٸلٸپ, بيىل جىل سوڭىنا دەيٸن قوسىمشا 16 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرٸلمەك. بيىل پايدالانۋعا تاپسىرىلاتىن مەكتەپتەردٸڭ قۇرىلىسىن مەرزٸمٸندە اياقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. پرەزيدەنت جولداۋىنداعى نەگٸزگٸ باعىتتارعا ارنايى توقتالدىم. ەندٸ وسى تاپسىرمالاردى مەرزٸمٸندە جەنە ساپالى ورىنداۋ ٷشٸن ارنايى ٸس-شارالار جوسپارىن ەزٸرلەپ, بەكٸتۋدٸ تاپسىرامىن, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ نۇرالحان كٶشەروۆ.
