تٷركٸستان مەدەني قۇندىلىقتاردى بويىنا سٸڭٸرگەن قالا
ۋربانيزاتسييا ٷردٸسٸ, ياعني حالىقتىڭ رەسپۋبليكالىق ماڭىزدى قالالارعا قونىس اۋدارۋى بٸرٸنشٸ كەزەكتٸ اتالعان اۋماقتاعى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ مەسەلەسٸنە كٶڭٸل بٶلۋدٸ, ەكٸنشٸدەن, تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸ مەن ەرتٷرلٸ جوبالاردى جاساقتاپ, قولعا الۋدى, ٸسكە اسىرۋ جايىنا باسا مەن بەرٸلەدٸ.
مەسەلەن, بۇل شىمكەنت قالاسى ٷشٸن اتالعان ستاتۋستىڭ بەرٸلۋٸ قالانىڭ جان-جاقتى ەكونوميكالىق بوستاندىعى مەن ٶسٸپ-ٶنۋٸنە مٷمكٸندٸك الۋىن, سونداي-اق ٶز بيۋدجەتٸن ٶزٸ تاعايىنداپ, بٶلۋدٸ ەرٸ قالانىڭ ەكونوميكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن نەتيجەلٸ بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدەگٸ مٷمكٸندٸكتەردٸ دە ۇسىناتىنى انىق.
ال تٷركٸستانعا وبلىس ستاتۋسىنىڭ بەرٸلۋٸنٸڭ ەلەۋەتتٸ شەشٸم ەكەنٸ ايتپاسادى تٷسٸنٸكتٸ. تٷركٸستان قالاسىنىڭ دامۋىندا تٷرلٸ جوبالار مەن جوسپارلاردى ۇيىمداستىرۋ قاجەت. تٷركٸستان تاريحي, مەدەني قۇندىلىقتاردى بويىنا سٸڭٸرگەن قالا, سول سەبەپتەن قالانى دامىتۋ جوبالارى جەرگٸلٸكتٸ ايماقتىڭ ەرەكشەلٸگٸ مەن ونداعى قالىپتاسقان دەستٷرگە نەگٸزدەلۋٸ تيٸس. سونداي-اق ايماقتاعى تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸ, ەكولوگييالىق تەپە-تەڭدٸكتٸ ساقتاۋ سىندى مەسەلەلەردٸڭ ساپا جاعىنان دامۋى باسشىلىققا الىنعانى ابزال. بيۋدجەت تۇرعىسىنان دا بٸرقاتار مەسەلەلەر تۋىنداۋى مٷمكٸن.
ياعني بۇل تۇستا مەملەكەت تاراپىنان بٶلٸنەتٸن كٶمەك اكتيۆٸ ەرٸ جەرگٸلٸكتٸ ينۆەستيتسييانىڭ ياعني جەرگٸلٸكتٸ اكتيۆتٸڭ اراسىنداعى ساپالى تەپە-تەڭدٸكتٸ ساقتاي بٸلۋ, ونى وڭتايلى بٶلۋ مەسەلەسٸ دە جولعا قويىلعانى يگٸ. ياعني بۇرىن تٷركٸستان قالاسى اتالعان وبلىستاعى قالالاردىڭ بٸرٸ بولدى, ال قازٸر وبلىس ورتالىعى بولعاندىقتان, بيۋدجەتتٸ بٶلۋ مەسەلەسٸ الداعى ۋاقىتتا شەشٸمٸن تابۋى تيٸس مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ بولىپ وتىر.
اتالعان مەسەلەلەردٸڭ بارلىعىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶزٸنٸڭ 5 قازاندا قازاقستان حالقىنا جاساعان كەزەكتٸ جولداۋىندا العا تارتتى.
بۇعان دەيٸن تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ تٷركٸستان وبلىسىن دامىتۋ جوسپارىنا سەيكەس, بٸرٸنشٸ كەزەكتە تٷركٸستانداعى ەجەلگٸ كٷلتٶبە قالاشىعىن قالىپقا كەلتٸرۋ جۇمىستارى جاسالاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. وبلىس ەكٸمٸنٸڭ سٶزٸنشە, ايماقتا ورتا عاسىرداعى قۇرىلىس نىساندارى ەبٸلمەمبەت حان مەن تەۋكە حاننىڭ رەزيدەنتسييالارى سىندى ماڭىزدى تاريحي نىساندار قايتا ٶڭدەۋدەن ٶتەتٸنٸن العا تارتتى. تٷركٸستاننىڭ تاريحي-مەدەني مۇرالارىنىڭ ساقتالۋىنا, ايماقتىڭ ارى قارايعى ەل-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋىنا, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸنٸڭ ساقتالۋىنا باسىم مەن بەرٸلەدٸ, ەكٸمشٸلٸك ٸسكەر ورتالىق قۇرىلادى.
ەسكە سالساق, وسى جىلدىڭ 19 ماۋسىمىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قر ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق قۇرىلىسىنىڭ كەيبٸر مەسەلەلەرٸ تۋرالى» قر زاڭىنا سەيكەس, شىمكەنت قالاسىنا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا ستاتۋسى بەرٸلەتٸندٸگٸن, ال وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمشٸلٸك ورتالىعى شىمكەنت قالاسىنان تٷركٸستان قالاسىنا كٶشٸرٸلەتٸندٸگٸ تۋرالى قاۋلى ەتتٸ.
الميرا مۇقاجانوۆا, ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ساراپشى.
