بٸر ايدىڭ ٸشٸندە مىڭداعان قازاقستاندىقتار زەينەتاقى اقشاسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن پايدالانۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولۋىنا بايلانىستى باسپانا مەسەلەسٸن شەشتٸ. ادامدار يپوتەكاسىن تٶلەپ, نەسيە كٶلەمٸن قىسقارتتى. بۇل - ەدٸلەتتٸ قوعام قۇرۋدىڭ بٸر جولى. كٶپشٸلٸكتٸ قۋانتقان شەشٸم ۇكسك-دا قولداۋعا يە بولعان ەدٸ, - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلى پايدالانۋعا بەرٸلگەن تۇرعىن ٷيدٸڭ كٶلەمٸ 11,2% -عا ارتقان, بٸراق تۇرعىن ٷيلەردٸڭ 40% -ى نۇر-سۇلتان, الماتى جەنە شىمكەنت قالالارىندا پايدالانۋعا بەرٸلگەن.
باسپانالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٶتە قىمبات. قازٸر قۇرىلىس كومپانييالارى ارزان تۇرعىن ٷي سالا الماي وتىر. وسىعان بايلانىستى, قولجەتٸمدٸ جەنە ساپالى تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن ىنتالاندىرۋ ٷشٸن قۇرىلىس كومپانييالارىمەن ساتۋدىڭ وفتەيك شارتىن جاساۋ قاجەت. سوندا باسپانا "نۇرلى جەر" باعدارلاماسىنىڭ باعاسىمەن ساتىپ الىنادى. بۇرىن مۇنداي قۇرال سىناق جوبا رەتٸندە ەنگٸزٸلسە, ەندٸ ونى بٷكٸل ەل بويىنشا كەڭكٶلەمدٸ ماسشتابتا قولدانۋ قاجەت. بۇل قولجەتٸمدٸ باعامەن قىسقا مەرزٸمدە تۇرعىن ٷي سالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, - دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
...
وفف-تەيك دەگەنٸمٸز نە?
Offtake (off-take, وفتەيك, وف-تەيك) – ساۋدا ماركەتينگٸندە ساتىلاتىن تاۋارلاردىڭ سانى (سٶرەدەن, قويمادان), تاۋارلاردىڭ ساۋدا نٷكتەسٸنەن «كەتۋٸ».
Off-take Contract (offtake agreement, وفتەيك كەلٸسٸم) – ەلٸ ٶندٸرٸلمەگەن تاۋارلاردى ساتۋ/ ساتىپ الۋ تۋرالى كەلٸسٸم; ٶندٸرۋشٸ بەلگٸلٸ بٸر مٶلشەردە تاۋارلار (شيكٸزاتتار) ٶندٸرۋدٸ جوسپارلايدى جەنە وسى تاۋاردىڭ بەلگٸلٸ بٸر مٶلشەرٸن تاڭداۋعا كەلٸسەتٸن جەكەلەگەن كومپانييالارمەن (وفتەيكەرلەرمەن) كەلٸسٸمدەر جاسايدى.
...
وسىنىڭ الدىندا Dalanews.kz-كە پٸكٸر بٸلدٸرگەن ەكونوميست راسۇل رىسمامبەتوۆ قۇرىلىس سالاسىنداعى اۋقاتتى دوستارىن اينالسوقتاپ, ەلگٸلەردٸڭ سويىلىن سوعىپ, سٶزٸن سٶيلەۋدٸ عانا بٸلەتٸن ٷكٸمەت مٷشەلەرٸن سىناعان.
“الماتى مەن نۇر-سۇلتاندى عانا جاساندىرىپ, بەزەندٸرٸپ وتىر. ٶزگە ٶڭٸرلەر ۇمىت قالدى. تىم-تىرىس. تٸرشٸلٸك جوق. تۇرعىندارىنا قولايلى جاعداي جاسالماعان. ال اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى كەسٸپكەرلەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ شاعىن ەلدٸ مەكەندەردە شوعىرلانعان. ٷكٸمەتتەگٸ ٷركەردەي توپ بۇلاردى ويلاپ باس قاتىرمايدى. بار بٸلگەنٸ قۇرىلىستاعى ەلدەقاشان وليگارحقا اينالعان دوستارىنىڭ قامى", – دەگەن ەكونوميست.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ەلەۋمەتتٸك تۇرعىن ٷيدٸڭ قۇرىلىسىن ٷدەتٸپ جاتقان ٷكٸمەت وسى ارقىلى قۇرىلىس كومپانييالارىن قولداپ وتىر. باسپانانى جەڭٸلدٸكپەن العانداي كٶرٸنەتٸن جۇرت الداعى 15-20 جىلعا قارىزعا كٸرٸپ, ٶمٸرٸنٸڭ التىن ۋاقىتىن نەسيە تٶلەۋمەن ٶتكٸزەدٸ.
قاتارىنان قالماي ٷي جٶندەۋگە, ونى جيھاز جەنە تۇرمىستىق تەحنيكامەن تولتىرۋعا تىرىسىپ, ٶزٸنە كٶڭٸل بٶلۋدە ۇمىتادى. ٶزٸن-ٶزٸ جەتٸلدٸرۋگە, تٸل ٷيرەنۋگە, دەنساۋلىعىن تٷزەۋگە تاپقان تابىسى جەتپەيدٸ.
https://dalanews.kz/sadak/58249-myna-t-rimizben-zhyrty-sh-ly-ty-zhamap
