Freedom Inside '26

تولەرانتتىلىق مەدەنيەتٸ: قازاقستاندىق قوعامنىڭ رۋحاني كودى

تولەرانتتىلىق مەدەنيەتٸ: قازاقستاندىق قوعامنىڭ رۋحاني كودى
ru.freepik.com

قازٸرگٸ زاماندا تولەرانتتىلىق – بەيبٸت ٶمٸر مەن تۇراقتىلىقتىڭ باستى شارتى. بۇل ۇعىم تەك شىدامدىلىق نەمەسە تٶزٸمدٸلٸك ەمەس, ول — ٶزگە ادامنىڭ كٶزقاراسىنا, سەنٸمٸنە جەنە ٶمٸر سالتىنا قۇرمەتپەن قاراۋ مەدەنيەتٸ. تولەرانتتىلىق – قوعامنىڭ مەدەني جەنە مورالدىق دامۋ دەڭگەيٸن كٶرسەتەتٸن ماڭىزدى كٶرسەتكٸش, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz

قازاقستان ەجەلدەن-اق تٷرلٸ ەتنوس پەن دٸن ٶكٸلدەرٸ قاتار ٶمٸر سٷرگەن كەڭٸستٸك. ەجەلگٸ دەۋٸرلەردەن باستاپ ۇلى دالا تالاي مەدەنيەتتٸ توعىستىرعان, سان تٷرلٸ حالىقتارعا پانا بولعان. تاريحتىڭ ەر كەزەڭٸندە بۇل جەرگە تٷرلٸ ەتنوستار مەن كونفەسسييا ٶكٸلدەرٸ قونىستانىپ, ٶز دەستٷرٸن, تٸلٸن, سەنٸمٸن الا كەلدٸ. سول الۋاندىق بٷگٸنگٸ كٷنٸ بٸزدٸڭ ۇلتتىق بٸرەگەيلٸگٸمٸزدٸڭ بٸر بٶلٸگٸنە اينالدى.

تولەرانتتىلىق – بۇل ديالوگقا قابٸلەتتٸلٸك. ياعني ٶز كٶزقاراسىڭنان ٶزگەشە پٸكٸر ۇستانعان اداممەن ورتاق تٸل تابا بٸلۋ. بۇل – ەرتٷرلٸ دٷنيەتانىمداعى ادامدار اراسىنداعى كٶپٸر. ەگەر بٸز بٸر-بٸرٸمٸزدٸڭ «ينتوناتسيياسىن» نەمەسە ريتوريكاسىن تٷسٸنبەسەك, وندا باستى مٸندەت – ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋدىراتىن جاڭا تٸل تابۋ. سەبەبٸ تولەرانتتىلىقتىڭ نەگٸزٸندە ادامدى «جات», «بٶتەن» دەپ قابىلداماي, ونى ٶزٸڭمەن تەڭ ساناۋ جاتادى.

ەلەمدە تٷرلٸ مەدەنيەتتەر مەن نانىمداردىڭ بار ەكەنٸن مويىنداۋ – ٶركەنيەتتٸ قوعامنىڭ بەلگٸسٸ. تولەرانتتى تۇلعا ٶز ۇستانىمىن ٶزگەگە تاڭبايدى, كەرٸسٸنشە, كەلٸسٸم مەن ىنتىماققا ۇمتىلادى. بۇل قاسيەت ادامگەرشٸلٸك پەن رۋحاني كەمەلدٸكتٸڭ كٶرٸنٸسٸ.

قازاقستاندا بۇل قۇندىلىق مەملەكەتتٸك ساياسات دەڭگەيٸنە كٶتەرٸلگەن. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلى ٸشٸندە زايىرلىلىق قاعيداتى قوعامنىڭ رۋحاني جەنە قۇقىقتىق جٷيەسٸنٸڭ نەگٸزٸنە اينالدى. بٷگٸندە ەلٸمٸزدە 130-دان استام ەتنوس پەن 18-گە جۋىق كونفەسسييا ٶكٸلدەرٸ بەيبٸت ٶمٸر سٷرٸپ جاتىر. كونستيتۋتسييا ەر ازاماتتىڭ ار-وجدان جەنە دٸني سەنٸم بوستاندىعىنا كەپٸلدٸك بەرەدٸ. 

قازٸرگٸ ەلەمدە دٸني جەنە ەتنوسارالىق تٶزٸمسٸزدٸك تٷرلٸ قاقتىعىستاردىڭ سەبەبٸنە اينالىپ وتىر. ال قازاقستان كەرٸسٸنشە, تولەرانتتىلىق پەن ٶزارا سىيلاستىققا نەگٸزدەلگەن قوعام ٷلگٸسٸن قالىپتاستىرا الدى. بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر ليدەرلەرٸنٸڭ سەزٸ تۇراقتى تٷردە ٶتكٸزٸلەدٸ. بۇل باستاما — تٷرلٸ دٸن ٶكٸلدەرٸن ورتاق ٷنقاتىسۋ الاڭىندا بٸرٸكتٸرگەن بٸرەگەي قازاقستاندىق تەجٸريبە.

تولەرانتتىلىق – تەك مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ قۇرالى ەمەس, ول – ەر ازاماتتىڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ بولۋى تيٸس. سەبەبٸ ەرقايسىمىز بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە ٶزگەلەرگە قاتىستى نە تٷسٸنٸستٸك, نە كەمسٸتۋ تانىتا الامىز. تٶزٸمدٸلٸك مەدەنيەتٸن دامىتۋ – قوعامداعى ٷيلەسٸمدٸلٸك پەن سەنٸمنٸڭ باستى كەپٸلٸ.

قازاق حالقىنىڭ دەستٷرٸندە بۇل قۇندىلىق ەجەلدەن بار. «بٸرلٸك بار جەردە تٸرلٸك بار», «كٶرشٸ اقىسى – تەڭٸر اقىسى» دەگەن سٶزدەر سونىڭ دەلەلٸ. قازاقتىڭ قوناقجايلىعى, كەڭپەيٸلدٸلٸگٸ مەن ٶزگەنٸ قابىلداۋ قاسيەتٸ — ۇلتتىق مٸنەزدٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸ.

تولەرانتتىلىققا تەربيەلەۋ – بۇل دا رۋحاني بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ. ادام ٶزگە مەدەنيەتتٸ, ٶزگە دٸندٸ تٷسٸنۋگە ۇمتىلعان سايىن ٶزٸنٸڭ دە رۋحاني ەلەمٸن كەڭەيتەدٸ. باسقانى قابىلداۋ – ٶزٸڭدٸ بايىتۋ.