Toleranttylyq mádenieti: qazaqstandyq qoǵamnyń rýhani kody

Toleranttylyq mádenieti: qazaqstandyq qoǵamnyń rýhani kody
ru.freepik.com

Qazirgi zamanda toleranttylyq – beibit ómir men turaqtylyqtyń basty sharty. Bul uǵym tek shydamdylyq nemese tózimdilik emes, ol — ózge adamnyń kózqarasyna, senimine jáne ómir saltyna qurmetpen qaraý mádenieti. Toleranttylyq – qoǵamnyń mádeni jáne moraldyq damý deńgeiin kórsetetin mańyzdy kórsetkish, dep habarlaidy Dalanews.kz

Qazaqstan ejelden-aq túrli etnos pen din ókilderi qatar ómir súrgen keńistik. Ejelgi dáýirlerden bastap Uly dala talai mádenietti toǵystyrǵan, san túrli halyqtarǵa pana bolǵan. Tarihtyń ár kezeńinde bul jerge túrli etnostar men konfessiia ókilderi qonystanyp, óz dástúrin, tilin, senimin ala keldi. Sol alýandyq búgingi kúni bizdiń ulttyq biregeiligimizdiń bir bóligine ainaldy.

Toleranttylyq – bul dialogqa qabilettilik. Iaǵni óz kózqarasyńnan ózgeshe pikir ustanǵan adammen ortaq til taba bilý. Bul – ártúrli dúnietanymdaǵy adamdar arasyndaǵy kópir. Eger biz bir-birimizdiń «intonatsiiasyn» nemese ritorikasyn túsinbesek, onda basty mindet – ózara túsinistik týdyratyn jańa til tabý. Sebebi toleranttylyqtyń negizinde adamdy «jat», «bóten» dep qabyldamai, ony ózińmen teń sanaý jatady.

Álemde túrli mádenietter men nanymdardyń bar ekenin moiyndaý – órkenietti qoǵamnyń belgisi. Tolerantty tulǵa óz ustanymyn ózgege tańbaidy, kerisinshe, kelisim men yntymaqqa umtylady. Bul qasiet adamgershilik pen rýhani kemeldiktiń kórinisi.

Qazaqstanda bul qundylyq memlekettik saiasat deńgeiine kóterilgen. Táýelsizdiktiń 30 jyly ishinde zaiyrlylyq qaǵidaty qoǵamnyń rýhani jáne quqyqtyq júiesiniń negizine ainaldy. Búginde elimizde 130-dan astam etnos pen 18-ge jýyq konfessiia ókilderi beibit ómir súrip jatyr. Konstitýtsiia ár azamattyń ar-ojdan jáne dini senim bostandyǵyna kepildik beredi. 

Qazirgi álemde dini jáne etnosaralyq tózimsizdik túrli qaqtyǵystardyń sebebine ainalyp otyr. Al Qazaqstan kerisinshe, toleranttylyq pen ózara syilastyqqa negizdelgen qoǵam úlgisin qalyptastyra aldy. Bizdiń elimizde álemdik jáne dástúrli dinder liderleriniń sezi turaqty túrde ótkiziledi. Bul bastama — túrli din ókilderin ortaq únqatysý alańynda biriktirgen biregei qazaqstandyq tájiribe.

Toleranttylyq – tek memlekettik saiasattyń quraly emes, ol – ár azamattyń kúndelikti ómiriniń bir bóligi bolýy tiis. Sebebi árqaisymyz belgili bir deńgeide ózgelerge qatysty ne túsinistik, ne kemsitý tanyta alamyz. Tózimdilik mádenietin damytý – qoǵamdaǵy úilesimdilik pen senimniń basty kepili.

Qazaq halqynyń dástúrinde bul qundylyq ejelden bar. «Birlik bar jerde tirlik bar», «Kórshi aqysy – Táńir aqysy» degen sózder sonyń dáleli. Qazaqtyń qonaqjailyǵy, keńpeiildiligi men ózgeni qabyldaý qasieti — ulttyq minezdiń ajyramas bóligi.

Toleranttylyqqa tárbieleý – bul da rýhani bilim berý protsesiniń bir bóligi. Adam ózge mádenietti, ózge dindi túsinýge umtylǵan saiyn óziniń de rýhani álemin keńeitedi. Basqany qabyldaý – ózińdi baiytý.