ەكونوميكالىق ساراپشى عالىمجان ايتقازين بۇل جولى تەڭگەنٸڭ قۇنسىزداناتىنداي جٶنٸ جوق ەدٸ دەپ سانايدى. "ەگەر, ۇلتتىق بانك "تەڭگە رەسەيلٸك رۋبل باعامىنا تەۋەلدٸ ەمەس" دەگەنٸ راس بولسا", - دەيدٸ. الايدا,ونىڭ ايتۋىنشا, ۆاليۋتا نارىعىنداعى جاعداي باسقانى كٶرسەتٸپ وتىر, دەپ جازادى Dalanews.kz.
"قۇنسىزدانىپ جاتقان رەسەي رۋبلٸن ەسەپكە الماعاندا, ماڭىزدى ٸرگەلٸ فاكتورلاردىڭ جوقتىعىنا قاراماستان بٸزدٸڭ ۇلتتىق ۆاليۋتامىز قايتادان "قۇلدىراي" جٶنەلدٸ. جاقىندا رەسەي ورتالىق بانكٸ اتاپ ٶتكەندەي, قارجى سەكتورىنا سالىنعان جاڭا سانكتسييالار ەكسپورتتان تٷسەتٸن تٷسٸم مەرزٸمدەرٸنە ەلەۋلٸ ەسەر ەتٸپ, بۇل ۆاليۋتا نارىعىنداعى جاعدايدى قۇبىلتىپ, باعامنىڭ ەلسٸرەۋٸنە ەكەلٸپ سوقتى. رەسەيلٸك رەتتەۋشٸ ورگاننىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇعان جەكەلەگەن قارجىلىق ەمەس كومپانييالاردىڭ بانكتەر الدىنداعى ۋاقىتشا مٸندەتتەمەسٸن ٶتەۋ ٷشٸن شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الۋ بويىنشا مەمٸلەلەرٸ دە قوسىلعان, ول دا رۋبلگە قوسىمشا قىسىم جاساۋدا", دەپ جازدى Tengenomika Telegram ارناسىنىڭ اۆتورى.
ول, جالپى العاندا, KASE-دەگٸ ۆاليۋتا سەكتسيياسى نارىعىنا قاتىسۋشىلاردىڭ رەسەي رۋبلٸ جاعدايىن باعدار ەتۋٸ جەنە ۇلتتىق ۆاليۋتالار اراسىنداعى "5-تەن 1-گە دەيٸن ارالىعىندا جاسىرىن پاريتەتتٸڭ" ساقتالۋى, بٸر جاعىنان, رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ۆاليۋتا نارىعىنداعى كٷيزەلٸستەرگە جاۋاپ بەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ جەنە تەڭگە باعامىنىڭ رۋبلگە شاققاندا نىعايۋىنا جول بەرمەيدٸ دەپ سانايدى.
"ەكٸنشٸ جاعىنان, ساۋدا-ساتتىق جەنە باسقا دا سالالار بويىنشا قويان-قولتىق ارالاسىپ جاتقان ەرٸ كەدەندٸك ايماقتاعى بٸر رەسەي ەكونوميكاسىندا بولىپ جاتقان قۇبىلىستاردى ەلەمەۋ جەرگٸلٸكتٸ بيزنەستٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ ارقىلى بٸزدٸڭ ەكونوميكامىزعا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزە باستايدى. مۇنداي جاعدايدى تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىنان كٶرٸپ كەلەمٸز, ۇلتتىق بانكتٸڭ بۇرىنعى باسشىسى گريگوريي مارچەنكو دا جاقىنداعى ٶز سۇقباتىندا ونى راستادى", - دەيدٸ ول.
ال مارچەنكو بۇل رەتتە نە دەپ ەدٸ?
"تەڭگە باعامى رەسەي رۋبلٸنە بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە بايلانعان, ٶيتكەنٸ بۇل ماگنيت سەكٸلدٸ ەسەردەگٸ دايىن تاۋارلار يمپورتى, سول سەكٸلدٸ ينۆەستيتسييالىق (ارالىق) تاۋارلار بويىنشا بٸز تەۋەلدٸ ٷلكەن ەكونوميكانىڭ باستى تاۋارلىق سەرٸكتەسٸنٸڭ ٶزدٸگٸنەن بارىپ تٷسەتٸن تۇزاعى ٸسپەتتٸ. شەگەندەلگەن اقشا باعامى جاعدايىنداعى بۇرىنعى بارلىق تەڭگە دەۆالۆاتسييالارى, سول سەكٸلدٸ قازٸرگٸ ٶزگەرمەلٸ باعام جاعدايىندا دا تەڭگەنٸڭ كٷرت قۇلدىراۋى بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە وسى "يديللييا" سالدارىنان بولۋدا", - دەدٸ ول.
بولاشاقتا مۇنداي جاعدايدى قالاي بولدىرماۋعا بولادى?
"بولاشاقتا مۇنداي جاعدايدى بولدىرماۋعا بولادى, ەرينە. قالاي دەيسٸز بە? ەگەر بٸز رەسەي فەدەراتسيياسىمەن اراداعى ساۋدا-ساتتىقتاعى تەپە-تەڭدٸكتٸ جاقسارتاتىن بولساق, ياعني ٶزارا ساۋداداعى تاپشىلىقتى ازايتا الساق. مەسەلەن, سوعىس باستالعاننان جەنە سانكتسييالار ەنگٸزٸلگەننەن كەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸدەي. ياعني, قازاقستان رەسەي فەدەراتسيياسىنا رەەكسپورت جاساپ, رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ يمپورتىن ۋاقىتشا ٶتەگەندەي. نەمەسە قازاقستان ەكونوميكاسى مۇناي-گاز سەكتورىمەن بايلانىستى ەمەس ۆاليۋتالىق كٸرٸسٸن ەدەۋٸر ارتتىرا السا, بۇل رەسەي فەدەراتسيياسىمەن ارادا تۋىنداعان تاپشىلىقتىڭ قاتتى ەسەر ەتۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرمەسٸ ەدٸ", - دەيدٸ ساراپشى.
بٷگٸن, 12 جەلتوقستاندا ساعات 15-30-دا قازاقستان قور بيرجاسىندا (KASE) شەتەل ۆاليۋتالارى بويىنشا كٷندٸزگٸ ساۋدا-ساتتىق جابىلدى. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1 اقش دوللارىنىڭ ورتاشا باعامى 522,91 تەڭگەنٸ قۇراپ, بٸردەن 5,17 تەڭگەگە كٶتەرٸلدٸ. يە, تاڭەرتەڭ عانا ۇلتتىق بانكتٸڭ 1 اقش دوللارى بويىنشا بەكٸتكەن رەسمي باعامى 516,93 تەڭگە بولعان ەدٸ. ال 10 جەلتوقسانداعى تاڭەرتەڭگٸ رەسمي باعامى 510,08 تەڭگە بولسا, سول كٷنٸ كەشكە دوللار تاعى دا 1,50 تەڭگەگە ارزانداپ, 508,05 تەڭگە دەڭگەيٸندە قالىپتاسقان بولاتىن.
