مويىندايىقشى, وپپوزيتسييانىڭ «بەزۋپرەچنىي» بولعانىنان نە پايدا? اشىعىن ايتساق, حالىققا ولاردىڭ «بەزۋپرەچنىي» (كەيدە مۇنداي ساف-تازالىققا كٷدٸك كەلٸتٸرەتٸن كەزدەرٸمدە بولادى, بۇل ەندٸ ٷلكەن داۋعا تۇزدىق بولاتىن بٶلەك ەڭگٸمە) بولعانىنا ەشقانداي پايدا جوق? تازالىق ەركٸمنٸڭ جەكە مەسەلەسٸ.
ال بيلٸكپەن كٷرەسۋشٸلەر يٸلٸپ, بٷگٸلەتٸن, كەرەك كەزٸندە العا ەكٸ قادام جاساپ, دەل ۋاقىتىندا بٸر قادام ارتقا شەگٸنۋگە دە دايىن بولۋى كەرەك. ال بٸزدٸڭ «ەرتەدەن» كەلە جاتقان وپپوزيتسيونەرلەر بۋىنى قاتىپ قالعان. تەك قانا العا جٷرەدٸ (ولاردىڭ ەرەكەتٸ «زادنيي حودى» جوق «ۋرال» موتوتسيكٸلٸن ەرٸكسٸز ەسكە تٷسٸرەدٸ).
جاسىرىپ قايتەمٸز, بٸزدٸڭ بۇل ەڭگٸمەمٸزگە بەلگٸلٸ وپپوزيتسييالىق جۋرناليست ەرمۇرات باپي مەن ساياساتتانۋشى (نەگٸزٸ قوعام قايراتكەرٸ دەسەك جاراسار ەدٸ) مۇحتار تايجاننىڭ اراسىنداعى داۋ سەبەپشٸ بولدى. جۋرناليست اعامىز ٶزٸنٸڭ فەيسبۋكتاعى جازباسىندا مۇحتار تايجاندى اقوردانىڭ ساياسي قاقپانىنا تٷسٸپ, ەل الدىندا «ساياسي كونتسەرت» بەرٸپ جٷرگەن «تاپسىرما ورىنداۋشى» ەكەنٸن اششىنا جازىپ, ٶكٸنٸش بٸلدٸرٸپتٸ. تايجاننىڭ بار ايىبى بيلٸك ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسٸپ, مەسەلەنٸ كونسترۋكتيۆتٸ باعىتتا شەشۋگە ۇمتىلۋى سەبەپشٸ بولىپتى.
سوندا وپپوزيتسييالىق كٷشتەردٸڭ بيلٸك ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسۋٸنە بولماي ما? ساياسي كٷرەستٸ وپپوزيتسييالىق ار-وجدانىنا داق تٷسٸرمەۋ دەپ ويلايتىن اعالارىمىز بيلٸكپەن بٸر ٷستەلدٸڭ باسىنا جينالىپ, ەڭگٸمە ايتپاسا ساياسي ديالوگ قالاي ٶربيدٸ? وسى جاعىن ويلاعان ادام بار ما?
وپپوزيتسييالىق كٷشتەردٸڭ سەركەسٸ سانالاتىن بولات ەبٸلوۆتەر كٷندٸز بيلٸكتٸ سىناسا, كەشكە جيىن-تويلاردا بيلٸك ٶكٸلدەرٸمەن بٸر داستارحان باسىندا باسقوساتىنىن ارا-تۇرا ەستٸپ, كٶردٸك قوي. بۇل ٷشٸن ەبٸلوۆتٸ ايىپتاپ, سٶگٸپ جاتقان ادامدى كٶرمەدٸك. ەلدە بيلٸكتە جٷرگەن ازاماتتارعا جاقىنداساڭ, جۇعىپ كەتەتٸن قوتىرى بار ما?
بيلٸك وپپوزيتسييانى ٶزٸنە قارسىلاس ساناسىن دەسەك, مۇنداي ويدان ارىلۋىمىز كەرەك. سوندىقتان مۇحتار تايجان پروكۋرورمەن, مينيسترمەن كەزدەسٸپ مەسەلەنٸ تالقىلاسا, ونى «ساتقىن», بيلٸكتٸڭ «تاپسىرماسىن ورىنداۋشى», ٷش ەرٸپتٸڭ جوباسى دەپ قارا كٷيە جاعۋ, ساياسي مەدەنيتەكە جاتپايدى.
ەرمۇرات اعامىز «پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندەگٸ شەندٸلەر, مينيسترلەر مەن پروكۋرور مەسەلە شەشپەيدٸ, ولارمەن كەزدەسۋدٸڭ قاجەتٸ جوق» دەپ تٸكە كەتٸپتٸ. ەرەكەڭ تەك قانا نازارباەۆپەن كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋدٸ جٶن سانايدى ەكەن. بٸراق بٸزدٸڭ ساياسي جٷيەدە بۇل مٷمكٸن ەمەس قوي.
ايتپاقشى, ەرمۇرات اعامىز جەر داۋى ۇشىققان كەزدە الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەكپەن كەزدەسٸپ, مەسەلە تالقىلاعان ازاماتتاردىڭ قاتارىندا بولدى ەمەس پە? سول كەزدە ونى بيلٸكپەن اۋىز جالاستى دەپ ەشكٸم ايىپتاعان جوق. قايتا حالىقتىڭ وي-پٸكٸرٸن جوعارىعا جەتكٸزەتٸن بولدى دەپ قۋاندىق. ال مۇحتار تايجاننىڭ پروكۋرور, مينيسترلەرمەن كەزدەسۋٸ اعامىزدىڭ ارقاسىنا نەگە ايازداي باتادى?
بٷگٸندە بيلٸك حالىقپەن ساناسا باستادى. جەردٸ جالعا بەرۋ مەن ساتۋدىڭ توقتاۋى, 26 باپتىڭ ٶزگەرٸسسٸز قالۋى بيلٸكتٸڭ حالىق الدىندا تٸزٸ بٷگۋٸ دەپ مويىنداۋىمىز كەرەك. وسى مەسەلەلەر مەملەكەتتٸڭ مٷددەسٸنە ساي شەشٸلۋٸنە مۇحتار تايجان دا, ەرمۇرات باپي دا ٶز ٷلەستەرٸن قوستى. بۇل تالاسسىز شىندىق. تايجان ٶزٸنٸڭ مەمٸلەگەرلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا بۇل ٸسكە قوزعاۋ سالسا, باپي بٸربەتكەيلٸگٸمەن تاباندىلىق تانىتتى.
سوندىقتان بيلٸككە تٸزە باتىرىپ, مەملەكەت مٷددەسٸن قورعاپ جٷرگەن ازامتتاردىڭ بٸرٸن-بٸرٸ «تاپسىرما ورىنداۋشى» دەپ ايىپتاعانىن قۇپتامايمىز.
ەر زاماندا ساياساتپەن اينالىسقان ادام كونسترۋكتيۆتٸ باعىت ۇستانۋى كەرەك. قازٸر قاتىپ قالعان قاعيدا جوق. بيلٸكتٸ باعىتىنان 180 گرادۋسقا بۇرۋ مٷمكٸن ەمەس. ولاردىڭ باعىتىنا «كوررەكتيروۆكا» جاساۋ ماڭىزدى.
سوندىقتان مۇحتار تايجاننىڭ تاڭداعان جولى زامانعا ساي دەپ ەسەپتەيمٸن. ول بيلٸك ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسكەندە كەز كەلگەن ورتاق كەلٸسٸمگە مەملەكەت تۇرعىسىنان كوررەكتيروۆكا جاساۋعا ۇمتىلاتىن ازامات. بۇل ٷشٸن تايجان بيلٸكتٸڭ «كونتسەرتٸن قويىپ» جٷر دەپ ايىپتاۋدىڭ ەش جٶنٸ جوق.
نۇرلان جۇماحان
(جازبا اۆتوردىڭ فەيسبۋكتاعى پاراقشاسىنان الىندى)
