قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٶز بيلٸگٸن قولىنا الىپ, تەۋەلسٸزدٸك جارييالاعالى بەرٸ 25 جىلدىڭ ٸشٸندە ەلٸمٸزگە الىس-جاقىن شەتەلدەردەن 1 ميلليونعا جۋىق قانداسىمىز ورالدى. ولاردىڭ ٸشٸندە ەلگە كەلگەن سوڭ تالانتىمەن ايرىقشا تانىلىپ, قازاق ٶنەرٸنٸڭ كٶكجيەگٸن كەڭەيتكەندەر كٶپ.
كٶزٸ تٸرٸ بولسا بيىل مۇستافا ٶزتٷرٸك 62 جاسقا تولار ەدٸ. 1990 جىلى كٶكتەمدە مۇستافا ٶزتٷرٸك قازاقستاننىڭ بيلٸك ٶكٸلدەرٸنٸڭ شاقىرتۋىمەن تاريحي اتاجۇرتىنا كەلەدٸ.
ەستەلٸكتەرٸندە: «ۇشاققا وتىرعاندا قازاقشا سٶيلەگەن ادامداردى كٶردٸم, ۇشاقتا قازاق كٷيٸن ەستٸدٸم. ونداي تولقىعان سەتتٸ سەزٸنبەپ ەدٸم», – دەپ ەسكە الدى ول ەلگە كەلگەن سەتٸن.
مۇستافا ٶزتٷرٸك – 1954 جىلى ستامبۇلدا تۋعان. مۇستافا ٶزتٷرٸك – قازاق جەنە تٷرٸك تاەكۆوندوسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ سانالادى. ول – 1930 جىلدارى اتالارى قيىن-قىستاۋ كەزدە قىتايدىڭ التايىنا كەتٸپ, ول جەردەن ٷندٸستان مەن پەكٸستان ارقىلى تٷركيياعا ٶتكەن قازاق دياسپوراسىنىڭ ٶكٸلٸ.
ال 1990 جىلى كٷزدە ٶزتٷرٸك قازاق جاستارىن تاەكۆوندوعا باۋلۋ ٷشٸن قازاقستانعا بٸرجولا ورنىعىپ, 1991 جىلى قازاقستان تاەكۆوندو فەدەراتسيياسىن قۇرادى. 1992 جىلى قازاقستان حالىقارالىق تاەكۆوندو فەدەراتسيياسىنىڭ (WTA) مٷشەسٸ بولادى.
ونىڭ شىن ەسٸمٸ – مۇستافا كەبەنۇلى ەبدٸراحمان. بٸلمەگەن بولساڭىز, ٶزتٷرٸكتٸڭ نەگٸزگٸ ماماندىعى – جۋرناليست. ول 6 تٸلدٸ جەتٸك مەڭگەرٸپ, ەركٸن سٶيلەگەن. ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ بٸرنەشە فيلمگە تٷسٸپ, اكتەرلٸك شەبەرلٸگٸن دە بايقاتقان. بۇل دٷنيەمەن قوشتاسقاندا جاسى بار-جوعى 40-تا ەدٸ...
مارقۇمنىڭ دەنەسٸ ستامبۇل قالاسىندا, ەكەسٸنٸڭ جانىندا جەرلەنگەن. قازٸر ونىڭ جەسٸرٸ نٷريلە, ۇلى نەزٸربەك, ەكٸ قىزى نەسلٸ مەن اسلى ميۋنحەندە تۇرادى.
[caption id="attachment_19616" align="alignright" width="500"]
وقىمىستى
ونىڭ شىن اتى – قاناتجان بايزاقۇلى. اقش-تا كەن ەلٸبەك نەمەسە كەننەت ەلٸبەك دەگەن اتپەن تانىمال بولعان دەرٸگەر, عالىم, يممۋنولوگييا جەنە ينفەكتسييالىق اۋرۋلار مامانى.
ول قۇراما شتاتتار ٶتٸنٸشٸمەن بيولوگييالىق قارۋعا قارسى تۇرا الاتىنداي مەديتسينالىق پرەپاراتتى ٸزدەستٸرۋ جٶنٸندەگٸ عىلىمي جۇمىسىمەن شۇعىلدانادى. سٶيتٸپ, تابىستى ەڭبەگٸ ٷشٸن اقش-تىڭ ٷكٸمەتتٸك ماراپاتىنا يە بولادى.
كەن ەلٸبەك – 2000-2006 جىلدار ارالىعىندا BBC-دىڭ شەشٸمٸ بويىنشا ەڭ ۇلى تاريحي تۇلعالار تٸزٸمٸنە ەندٸ. امەريكاداعى دجوردج مەيسون ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, اقش بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ باسقارۋشىسى بولدى.
ەلەمدەگٸ بيولوگييالىق سوعىس پەن تەرروريزم قاۋپٸن ازايتقانى ٷشٸن اقش كونگرەسٸنٸڭ «ەلەم جەتٸستٸگٸنە اۋقىمدى ٷلەسٸ ٷشٸن» مەدالٸمەن ماراپپاتالدى.
مٸنە, سول كەن ەلٸبەك جيىرما جىل اقش-تا تۇرىپ 2010 جىلى ەلگە قايتا ورالدى. الايدا, مۇنداي شەشٸم قابىلداۋ وعان وڭاي بولماعان سيياقتى. ەلباسى 2000 جىلداردىڭ باسىندا كاناتجاندى ەلگە شاقىرعان كٶرٸنەدٸ. بٸراق شەتەلدەگٸ جايلى تۇرمىسىن قيماي, ەلباسىنىڭ ۇسىنىسىنان ەۋەلدە باس تارتقان ەكەن. كەيٸن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ اشىلادى دەگەندە بارىپ, قازاقستانعا كەلۋگە بەل بايلاعان. قازٸر «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ» اق پرەزيدەنتٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ.
«عالىمداردىڭ سىرتقا كەتۋٸنەن قورقۋدىڭ قاجەتٸ جوق, كەتكەن ادام قايتىپ ورالاتىنى زاڭدىلىق. مەن قازاقستاننان كەتكەنٸممەن, ٶز وتانىمدى ەشقاشان ۇمىتقان ەمەسپٸن. مەنٸڭ ەيەلٸم امەريكاندىق بولعانىمەن, مەن ٶز تٷپ تامىرىمنىڭ قازاقستاندا ەكەنٸن جاقسى بٸلەمٸن», – دەيدٸ ول.
بٷگٸندە 110 عىلىمي ماقالا مەن 11 عىلىمي كٸتاپتىڭ اۆتورى سانالاتىن قاناتجان ەلٸبەكوۆ جايلى شىتىرمان وقيعالى رومان جازۋعا بولار ەدٸ.
[caption id="attachment_19617" align="alignright" width="218"]
ەلگە ورالعان عالىمدار
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى ەلٸمٸزگە شەتەلدەن كەلگەن قانداستاردىڭ ٸشٸندە ەر سالانىڭ عالىمدارى جەتەرلٸك.
سولاردىڭ ٸشٸندە تاريحشى زاردىحان قيناياتۇلى, تاريحشى, قىتايتانۋشى نەبيجان مۇحامەتحانۇلى, قىتايتانۋشى دٷكەن مەسٸمحانۇلى, جاپونييادا ۇزاق جىل عىلىممەن اينالىسقان, مەديتسينا سالاسى بويىنشا دوكتورلىق قورعاعان ۋاتقان سەيپٸلۇلى, دٸنتانۋشى مۇرتازا بۇلۇتاي, تاريحشى تۇرسىنحان زەكەنۇلى, ودان ٶزگە جاراتىلىستىق عىلىمدار سالاسىندا دوكتورلىعىن ەۋروپا, اقش, قىتاي ەلدەرٸندە قورعاعان كٶپتەگەن عالىمدار بار.
ايتالىق, بەلگٸلٸ ساياساتكەر, قوعام قايراتكەرٸ, تاريحشى ز. قيناياتۇلى موڭعولييا ەلٸنە ٶتە سىيلى تۇلعالاردىڭ بٸرٸ.
موڭعولييا پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى قىزمەتٸن اتقارعان ول سول جىلدارى وسى ەلدٸڭ جاڭا اتا زاڭىن جاساۋشىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ قىزمەت ەتكەن. ەلگە كەلگەن سوڭ ۇزاق جىل ە.مارعۇلان اتىنداعى تاريح ينستيتۋتىندا عىلىمي جۇمىسپەن اينالىسىپ كەلەدٸ.
«كٶك تۋدىڭ جەلبٸرەگەنٸ»
تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ەلەڭ-الاڭىندا ەلگە ورالعانداردىڭ ٸشٸندە بەلگٸلٸ ەنشٸ, كومپوزيتور, اكتەر, اقىن-جازۋشى ەرمۇرات زەيٸپحان بار بولاتىن.
ە. زەيٸپحان 1966 جىلى دٷنيەگە كەلگەن بٸرەگەي تالانت يەسٸ سول جاقتا ورتا مەكتەپتٸ, ٶنەر ينستيتۋتىن بٸتٸرٸپ, 1991 جىلى ارنايى وقۋ باعدارلاماسىمەن اتامەكەنگە ورالعان. 1993 جىلى ٶتكەن رەسپۋبليكالىق «ٷكٸلٸ ٷمٸت» بايقاۋىندا ٸٸ ورىن يەلەنەدٸ. ونىڭ جۇلدىزدى سەتٸ سول كەزدەن باستالادى. قىتاي مەن قازاقستاننىڭ ارنايى وقۋ باعدارلاماسىمەن كەلگەن جاستاردىڭ دەنٸ كەرٸ قايتقاندا, ەرمۇرات باستاعان بٸرنەشە تالانت اتامەكەندە قالۋعا نيەت بٸلدٸرەدٸ. «ەگەر قىتايعا كەرٸ ورالسا, وندا اتامەكەنگە قايتا كەلۋلەرٸ قيىن ەدٸ», – دەيدٸ زامانداستارى.
ول وسى كەزدە بٷكٸل قازاق جاتقا ايتاتىن «كٶك تۋدىڭ جەلبٸرەگەنٸ» ەنٸن جازادى.
ەرمۇرات زەيٸپحان – 1966 جىلى قىتايدىڭ ٸلە ايماعى كٷنەس اۋدانىندا دٷنيەگە كەلگەن. 1991 جىلى كٷزدە الماتىعا كەلٸپ, ت. جٷرگەنوۆ اتىنداعى ٶنەر اكادەميياسىنان بٸلٸم الادى. ول م.ەۋەزوۆ اتىنداعى اكادەمييالىق دراما تەاترىندا, اباي اتىنداعى وپەرا جەنە بالەت تەاترىندا, قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ انسامبلٸندە قىزمەت ەتتٸ. «سىبىزعى سارىنى» اتتى پروزالىق جيناعى, «ٶزٸڭە ارنادىم», «بۇ دٷنيە», «ٷشبۋرىل» سەكٸلدٸ پوەزييالىق جيناقتارى جارىق كٶرگەن. ەرتٷرلٸ ەن, ٶنەر بايقاۋلارىنىڭ جەڭٸمپازى. قر مەدەنيەت قايراتكەرٸ.
ەرمۇرات زەيٸپحان – «كٶك تۋدىڭ جەلبٸرەگەنٸنەن» بٶلەك 100-گە جۋىق ەننٸڭ اۆتورى. ونىڭ «كٷنەس-اي», «جايلاۋىم – ەنٸم», «دٷنيەعاپىل», «ادۋىنگەر», «ەكٸ دٷنيەدە جالعىزىم», «ايتٷرٸك-ارۋ», «جانار قىز» سەكٸلدٸ ەندەرٸ كٷللٸ قازاققا تانىمال.
ٶزٸنٸڭ ٶنەرٸمەن دە, بولمىسىمەن دە جۇرتشىلىقتى تەنتٸ ەتٸپ, ەلگە ەرتە تانىلعان ەرمۇرات زەيٸپحانۇلى 2011 جىلى بەيمەزەت باقيلىق بولدى.
مايرا مۇحامەدقىزىنىڭ ەسٸمٸ اتالسا, تانىمايتىن قازاق جوق. ول – قازاق ەن ٶنەرٸن ەلەمگە تانىتقان ساناۋلى ەنشٸلەردٸڭ بٸرٸ. وپەرا ەنشٸسٸ, داۋسى كەڭ دياپازوندى, بٸرەگەي تەنور يەسٸن ەۋروپا جۇرتشىلىعى فرانتسييانىڭ ەلەمگە ەيگٸلٸ «گراند وپەرا» ساحناسىندا شىرقاعان ەندەرٸمەن تانىدى.
مايرا مۇحامەدقىزى – 1965 جىلى قىتاي ٸلە ايماعى قۇلجا قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. قازاقتىڭ ەلەمگە تانىمال وپەرا ەنشٸسٸ. پاريجدەگٸ «گراند وپەرادا» قازاقستاننىڭ اتىنان ٶنەر كٶرسەتكەن تۇڭعىش ەرٸ ەزٸرگە جالعىز وپەرا جۇلدىزى. مايرا مۇحامەدقىزى بەيجٸڭ ۇلتتار ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ مۋزىكا فاكۋلتەتٸن (دجوۋ بەن چين سىنىبى) جەنە پەكين كونسەرۆاتوريياسىن (گو شۋ دجەن سىنىبى) بٸتٸرگەن. 1994 جىلى قازاقستانعا بٸرجولاتا ورالعان. الماتىدا قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتوريياسىندا (پروفەسسور ن.ا. شاريپوۆتٸڭ سىنىبى) ستاجيروۆكادان ٶتكەن.
اباي اتىنداعى وپەرا جەنە بالەت تەاترىندا ەنشٸ رەتٸندە كٶپتەگەن رٶلدەردٸ سومداعان.
مايرانىڭ تەاترداعى رەپەرتۋارىندا برۋسيلوۆسكييدٸڭ وپەراسىنداعى جٸبەك, جۇبانوۆ پەن حاميديدٸڭ «اباي» وپەراسىنداعى اجار, ۆەرديدٸڭ «تراۆياتاسىنداعى» ۆيولەتتا, «ريگولەتتوداعى» دجيلدا, بيزەنٸڭ «كارمەن» وپەراسىنداعى ميكاەلا, دونيتسەتتيدٸڭ «ليۋچييا دي لاممەرمۋردەگٸ» ليۋچييا, گۋنونىڭ «فاۋستىنداعى» مارگاريتا, پۋچچينيدٸڭ «تۋراندوت» وپەراسىنداعى لييۋ جەنە باسقا دا پارتييالارى بار.
«مەنٸڭ باعىم – قازاق ەلٸنٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ, – دەيدٸ ەنشٸ. – ەگەر قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸ بولماسا, مەنٸڭ مۇنداي بيٸككە كٶتەرٸلۋٸم نەعايبىل ەدٸ. بۇل ٷشٸن بٸرٸنشٸ اللاعا, سودان كەيٸن تەۋەلسٸز وتانىما العىس ايتامىن!».
مىڭ بۇرالعان شۇعىلا
قازاق بي ٶنەرٸ دەسە, اۋزىمىزعا ەڭ الدىمەن ٸلٸنەتٸن – شارا جيەنقۇلوۆا. ول اڭىز ەدٸ. ونىڭ ٶمٸرٸ «قازاقتا بي بولماعان, ٶنەردٸ بٸز ٷيرەتتٸك» دەيتٸن ٶكتەم ساياساتتى جوققا شىعاردى. كەڭ ساحارانىڭ تٶسٸن ەن مەن كٷيگە, جىر مەن بيگە ۇيىتقان دارىندار شوعىرى عاسىرلاردان عاسىرلارعا جالعاسىپ كەلەدٸ.
ش. ساپارعاليقىزى – 1971 جىلى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ٸلە-قازاق اۆتونومييالى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قۇلجا قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. بەسٸنشٸ سىنىپتا بەيجٸڭ قالاسىنا حورەوگرافييالىق مەكتەپكە قابىلدانادى.
ول 1991 جىلى بەيجٸڭدە قىتاي قارۋلى ساقشى بٶلٸمٸ ەن-بي انسامبلٸنە قابىلدانىپ, كورەيا, يتالييا مەملەكەتتەرٸ مەن گونكونگ اۋداندارىندا ٶنەر كٶرسەتەدٸ. 1992 – 1995 جىلدارى قىتاي ورتالىق ۇلتتار ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ حالىق بيٸ فاكۋلتەتٸندە بٸلٸم الادى. 2000 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ «ٶنەرلٸ قانداستارىمىز قازاقستانعا دا كەرەك!» – دەگەنٸنەن كەيٸن ەلگە ورالىپ, كٷلەش بايسەيٸتوۆا اتىنداعى ۇلتتىق وپەرا جەنە بالەت تەاترىنىڭ بالەتمەيستەرٸ, «ۇلان» پرەزيدەنتتٸك وركەسترٸنٸڭ بيشٸسٸ اتانادى.
شۇعىلانىڭ ٶزٸ بولسا ەردايىم ٶنەر ٷشٸن قاعٸلەزدٸك, ٸزدەنٸمپازدىق كەرەك ەكەنٸن ايتادى. «مەن ٶنەردٸ ٶزٸمنٸڭ ٶمٸرٸم دەپ بٸلدٸم. ٶمٸرٸمدەگٸ تٷرلٸ قيىنشىلىقتار مەنٸڭ ٶنەرگە ماحابباتىمدى بوساڭسىتا العان جوق, كەرٸسٸنشە, قاسقايىپ قارسى تۇرۋعا ۇمتىلدىم. قايدا جٷرسەم دە قيمىل مەن جاراسىمدىلىق ٸزدەيمٸن. كٷللٸ دٷنيە ريتمدٸ, رەتتٸ, مۋزىكاعا تولى قوزعالىستاردان قۇرالاتىنىنا يمانداي سەنەمٸن», – دەيدٸ.
ول قازٸر ٶزٸنٸڭ جەكە ٶنەر ورداسىن اشىپ, شەكٸرتتەر تەربيەلەپ جٷر. ٶنەرتانۋشىلار شۇعىلا قازاق بيٸنٸڭ جاڭا بەدەرٸن قالىپتاستىردى دەپ باعالايدى. ونىڭ بي ەلەمٸندەگٸ ورنى مەن ٷلەسٸ ٶلشەۋسٸز دەيتٸندەردٸڭ قاراسى مول. ول تۋرالى بٸرنەشە دەرەكتٸ فيلم تٷسٸرٸلگەن.
«ەركە-نۇر»
قازاق ۇلتتىق كيٸمدەرٸ مەن ساۋعا سىيلارىن ەزٸرلەۋمەن اتى شىققان «ەركە-نۇر» كومپانيياسى ەلٸمٸزگە عانا ەمەس, شەتەلگە دە تانىمال. ونىڭ ٶنٸمدەرٸن قازاقستاندىق كەدەسىي رەتٸندە شەتەلگە ەكەتەتٸن قوناقتار از ەمەس. وسى كومپانييانىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى, كەسٸپكەر, الماتى قالاسى مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى – فاريدا مەرحاميتقىزى. «ەركە-نۇردىڭ» ۇلتتىق كيٸمدەرٸن شەتەلدٸك مەيماندارعا ارنايى كيگٸزٸپ, قازاق حالقىنىڭ تاريحي كيٸمدەرٸنٸڭ سەن مەن سالتاناتىن پاش ەتٸپ جٷرگەنٸمٸزگە بٸرتالاي جىل بولدى.
فاريدا مەرحاميتقىزى – 1966 جىلى قىتايدىڭ شەۋەشەك قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. 1994 جىلى وتباسىمەن بٸرگە اتامەكەنٸ – قازاقستانعا ورالىپ, كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىستى. 2004 جىلى «ەركە-نۇر» سەن تەاترىن اشتى.
فاريدا حانىم ٶز كومپانيياسىنان بٶلەك, قوعامدىق جۇمىستارمەن جيٸ اينالىسادى.
جالپى, قىتاي, ٶزبەكستان, رەسەي, موڭعولييا, تٷركييا ەلدەرٸنەن كەلٸپ, ٶز كەسٸپتەرٸن اشىپ, ەل ەكونوميكاسىن كٶتەرۋگە ٷلەس قوسىپ جٷرگەن كەسٸپكەرلەر جەتەرلٸك.
«قازاق»
ەلەمگە تانىمال بوكسشى قانات يسلامنىڭ لاقاپ اتى – «قازاق». بەيجٸڭ وليمپياداسىنا قىتاي قۇراماسىنىڭ اتىنان قاتىسىپ, قولا جٷلدەگە يە بولعان قانات يسلام كٶپ ٶتپەي ەلگە ورالعان.
وسىدان 3 جىل بۇرىن اقش-قا كەسٸپقوي بوكس ۇيىمداستىراتىن كومپانييالاردىڭ بٸرٸمەن كەلٸسٸمگە كەلٸپ, الىسقا اتتانعان بوكسشىنىڭ جەتٸستٸكتەرٸ از ەمەس. قازٸر كەسٸپقوي بوكستان بٸرنەشە سەرييا بويىنشا جەڭٸمپازدار قاتارىندا. 20-عا جۋىق كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, بەرٸندە جەڭٸسكە جەتكەن ونىڭ جۇلدىزدى شاعى الدا دەگەن بولجام جاسايدى سپورت ماماندارى.
قانات يسلام – 1984 جىلى قىتايدىڭ ٸلە-قازاق اۆتونومييالى وبلىسى التاي ايماعىندا دٷنيەگە كەلگەن. قازاقتىڭ داڭقتى بوكسشىسى, WBA FedeCaribe تۇجىرىمىنىڭ چەمپيونى. ياعني, قانات يسلام – ورتاشا جەڭٸل سالماق بويىنشا كاريب ايماعىنىڭ ٷزدٸگٸ. ەۋەسقوي بوكسشى رەتٸندە قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنىڭ قۇرامىندا بەيجٸڭ وليمپياداسىنىڭ قولا جٷلدەگەرٸ, چيكاگودا ٶتكەن ەلەم چەمپيوناتىنىڭ (2007) جەنە ازييا ويىندارىنىڭ (2006) قولا جٷلدەگەرٸ. قىتايدىڭ 10 دٷركٸن چەمپيونى.
«مەنٸڭ ارمانىم, – دەيدٸ قانات, – سپورتپەن اقشا تابۋ ەمەس, قازاقتىڭ اتىن ەلەمگە تانىتۋ. مەن قازاقستاننان ٶزگە ەلدە ٶمٸر سٷرە المايمىن. ٶزٸمدٸ تەك وتانىمدا عانا ەركٸن سەزٸنەمٸن. شەتەلگە كەتكەن سايىن وسى بايتاق دالامدى ساعىنامىن».
P.S. ەلگە ورالعانداردىڭ ٸشٸندە نەبٸر تالانتتى, ەدەبيەتتە, ٶنەردە, عىلىمدا, قوعامنىڭ سان-سالاسىندا ەڭبەكتەنٸپ جٷرگەندەر جەتەرلٸك. بٸز سولاردىڭ ٸشٸنەن تەۋەلسٸزدٸك تۇسىندا ايرىقشا جارقىراي كٶرٸنگەندەرٸن عانا ٸرٸكتەپ الدىق.
ا. كٷنتۋعان
سۋرەتتەر ينتەرنەتتەن جەنە تانىمال فوتوگراف نۇرعيسا ەلەۋبەكوۆتٸڭ ارحيۆٸنەن الىندى.
