مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرمۇرات باپي جاڭا باستاما كٶتەرٸپ, ٷكٸمەتكە ساۋال جولدادى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ول پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە, قورعانىس مينيسترٸ رۋسلان جاقسىلىقوۆقا جولداعان ساۋالىندا ۇلتتىق قارۋ-جاراق مۋزەيٸ نەمەسە ۇلتتىق قارۋ-جاراق پالاتاسىن اشۋدى ۇسىندى.
"فرانتسييادا ورتا عاسىردان بەرگٸ ەسكەري تاريحتىڭ كۋەسٸ پاريج ەسكەري مۋزەيٸ بار. لوندونداعى كورولدٸك قارۋ-جاراق پالاتاسى مەن يمپەرييالىق ەسكەري مۋزەيٸ بريتاندىق ەلدٸك پەن ەرلٸكتٸڭ ەرەن ٷلگٸسٸن پاش ەتەدٸ. رەسەيدە كرەملدٸڭ قارۋ-جاراق پالاتاسى ەلەمگە ەيگٸلٸ. كٶرشٸلەس ٶزبەكستاندا ەمٸر تەمٸر مۇراجايىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ قارۋ-جاراققا ارنالعان. باكۋدەگٸ ەزٸربايجان كٶشپەندٸلەر مۋزەيٸ تٷركٸ مەدەنيەتٸنٸڭ قارۋ-جاراعىن دەرٸپتەۋ ورتالىعى سانالادى.
ال بٸزدٸڭ تەۋەلسٸز قازاقستانىمىزدا مۇنداي ۇلتتىق ناقىشتاعى قارۋ-جاراق مۋزەيٸ اتىمەن جوق. بٸز ۇلى دالانى بٸرنەشە عاسىرلىق جاۋگەرشٸلٸكتەن ساقتاپ قالعان, عۇندار مەن ساقتاردان بەرگٸ تٷركٸ حالىقتارى شوعىرلانعان كونتينەتتٸڭ ورتاسىن مەكەندەگەن قازاق ۇلتىمىز. ەندەشە بٸزدە ۇلتتىق قارۋ-جاراق مۋزەيٸ نەگە جوق?" - دەگەن ساۋال تاستادى ول.
دەپۋتاتتىڭ پٸكٸرٸنشە, ەلەمدٸك ٶركەنيەتتٸڭ دامۋىنا تٷرتكٸ بولعان اربانىڭ اعاش دوڭعالاعىنان باستاپ اتتىڭ اۋىزدىعى مەن ٷزەڭگٸسٸنە دەيٸن قارۋ-جاراق رەتٸندە سانالۋعا تيٸس.
"قازاق اۋىز ەدەبيەتٸندە ساداقتىڭ قولدانىلعان ماتەريالدارىنا قاراي «قايىڭ ساداق», «قاراعاي ساداق», «ٷيەڭكٸ ساداق», تەحنيكالىق مٷمكٸندٸگٸنە بايلانىستى «سارىجا», «سارساداق», «قانداۋىر ساداق», «كٶنساداق», «بۇقارجاق» اتاۋلارى بار. قىلىش, نايزا مەن شوقپاردىڭ تٷر-تٷرٸن بىلاي قويعاندا, «ساق ەتەر», «سٸلبٸ» قارۋىنىڭ بٸرنەشە ٷلگٸسٸ بولعان. دوسپانبەت جىراۋدىڭ بٸر جىرىندا ايتىلاتىن «ساقەتەر تيدٸ سانىڭا, ساقسىرىڭ تولدى قانىڭا» دەيتٸن «ساق ەتەردٸڭ» بٸرنەشە تٷرٸ اعايىندى تەمٸرشٸ ۇستالار قۇلمەنتەگٸنٸڭ ٷش بٶلمەدەن عانا تۇراتىن مۋزەي-ٷيٸندە ساقتاۋلى تۇر. باتىرلاردىڭ جورىق كيٸمدەرٸنٸڭ نەشە تٷرٸ بولعان: «ايماۋىت ساۋىت», «كٶبە ساۋىت», «قاندى كٶبە», «كەبەنەك», «تورعايكٶز», ت.ت. مەن اتاپ شىققان قارۋ-جاراق اتاۋىنىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٶزبەكتٸڭ ەمٸر تەمٸر مۋزەيٸندە نەمەسە ەزٸربايجان كٶشپەندٸلەر مۋزەيٸندە جوق", - دەدٸ ول.
دەپۋتات بۇل ساۋال بۇعان دەيٸن جاۋاپتى ادامدارعا جولدانعانىن ەسكە سالدى.
"بٷگٸندە جوعالىپ كەتكەن بۇل قارۋ-جاراق تٷرلەرٸن قايدان تابامىز?" دەگەن سۇراق تۋۋى ەبدەن مٷمكٸن. ەشقانداي قيىندىق جوق! قازان قالاسى, مەسكەۋ مەن پەتەربوردىڭ ارحيۆتەرٸ مەن مۋزەيلەرٸن ارالاپ, كٶزمايىن تاۋىسىپ, قازاقتىڭ قارۋ-جاراعىن جىلدار بويى زەرتتەگەن اعايىندى تەمٸرشٸ شەبەرلەر قۇلمەنتەگٸلەر بارلىق العىشارت ماتەريالدى ساقتاپ وتىر. "دات" گازەتٸ بٸر توپ تەمٸرشٸلەردٸڭ باستاماسىن كٶتەرٸپ, كەزٸندەگٸ قورعانىس مينيسترٸ, بٷگٸندەرٸ ۇلتشىل اتانىپ جٷرگەن يمانعالي تاسماعامبەتوۆكە دەيٸن شىعىپ, "قازاق قارۋ-جاراق پالاتاسىن" اشۋ جٶنٸندە ۇسىنىس جاساعان بولاتىن. بٸراق باستاما بيلٸك تاراپىنان باياندى بولمادى", - دەدٸ ول.
ول ەلٸمٸزدە رەسەي ەسكەري-تاريحي مۋزەيٸنٸڭ فيليالى اشىلعانىنا قىنجىلدى.
"ٶزٸڭدە جوق بولسا, ٶزگەنٸڭ قالعان-قۇتقانىنا كٸرٸپتار بولاسىڭ دەگەننەن شىعادى: جۋىقتا قازاقستاندا رەسەي ەسكەري-تاريحي مۋزەيٸنٸڭ فيليالى اشىلىپتى. بۇل قانداي مۇقتاجدىقتان تۋعان باستاما?
بٸزدە ۇلت مٷددەسٸ مەن مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸك تانىمىنا نۇقسان كەلتٸرەتٸن وسىنداي قويىرتپاق قۇبىلىستارعا قاتىستى قوعامدىق داۋ-دامايدى ساياسي بيلٸكپەن بايلانىستىرۋ جامان ٷردٸسكە اينالىپ بارادى. شەت ەلدٸڭ سوعىس مۋزەيٸ اشىلدى دەگەن حاباردى تٷرپٸدەي قابىلداعان, ٶزدەرٸن ۇلت پاتريوتتارى اتايتىن ازاماتتار ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ شۋلاتىپ, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ اتىنا سىن ايتىپ جاتىر.
اي مەن كٷننٸڭ جارىعىندا وسىنداي قوعامدىق دٷرمەك بٸزگە قاجەت پە ەدٸ? كٶرشٸ ەلدەرمەن بايلانىستى گەوساياسي جاعداي تەڭسەلٸپ تۇرعان كەزدە اياق استىنان وسىنداي ەسكەري مۋزەيگە دەگەن قاجەتتٸلٸك قايدان تۋدى?" - دەدٸ ول.
دەپۋتات بۇل ساۋالعا بەرٸلگەن جاۋاپ رەسەيلٸك مۋزەيدٸڭ فيليالىنا بايلانىستى تۋىنداعان قوعامداعى قاجەتسٸز قوزعالىستىڭ بۋىن باسۋعا ىقپال ەتەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ.
