تالاسبەك ەسەمقۇلوۆ – قازاق رۋحانيياتىنىڭ بەيرەسمي كٶشباسشىسى
ٶنەردٸ مۇرات تۇتا وتىرىپ, بار بولمىسىن, بٷكٸل سانالى عۇمىرىن شىن مەنٸسٸندە ۇلتىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋگە ارناپ ٶتكەن تۇلعالار ساناۋلى. سول ساناۋلىلاردىڭ بٸرٸ – تالاسبەك ەسەمقۇلوۆ. ٶنەردٸ ٶزٸنٸڭ دارا جولى ەتٸپ تاڭداعان تۇلعا. جازۋشى, سىنشى, اۋدارماشى, كينودراماتۋرگ, مەدەنيەتتانۋشى, ٶنەرتانۋشى, ٷلكەن مەكتەپ كٶرگەن كٷيشٸ-دومبىراشى, ۇلتتىق ٶنەردٸڭ تامىرشىسى, ويشىل, بٸلٸمدار.
ۇلتتىق توپىراعى مىقتى, ٶمٸر بويى ٶزٸن-ٶزٸ باپتاپ, تەربيەلەگەن, حالىق دانالىعى مەن بٷكٸل جەتٸ عالامنىڭ بٸلٸم-ٸلٸمٸن بويىنا جيناعان جەنە جيناعانىنىڭ بەرٸن كەدەگە جاراتىپ, ۇلتىنا, تۋعان حالقىنا قىزمەت ەتۋدٸڭ بيٸك ٷلگٸسٸن كٶرسەتٸپ ٶتكەن, حالقىن سٷيەتٸن, تاريحىن, ٶنەرٸن قاستەرلەيتٸن, بٸلٸمگە قۇشتار ەربٸر جاس پەن جاسامىستىڭ دوسى بولعان ٷلكەن تۇلعا. تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ رۋحاني بايلىعى.
ەلٸمساقتان بەلگٸلٸ: ۇلتتى, ەتنوستى ٶزگەدەن ەرەك تانىتاتىن – مەدەنيەتٸ, ونىڭ ٸشٸندە ەدەبيەتٸ, ٶنەرٸ, سالت-دەستٷرٸ. وسى ارقىلى ۇلتتىڭ دٷنيەتانىم, ٶمٸر سەزٸمٸ تانىلادى, دٸلٸ, بولمىسى تانىلادى. ت.ەسەمقۇلوۆتىڭ ەدەبيەت, مۋزىكا, بەينەلەۋ, كينو, دەستٷرلٸ ٶنەر, تاريح, ەتنوگرافييا, ميفولوگييا سالالارىنداعى شىعارمالارى, ياعني, جان-جاقتى دا كٶپ قىرلى شىعارماشىلىعى –ۇلتتىڭ ٶزٸن-ٶزٸ جەتە تانۋى, تەرەڭ زەردەلەۋٸ, رۋحاني تٷلەۋٸنە باستايدى. ٶنەردٸ, مەدەنيەتتٸ جەنە وسىلار ارقىلى قوعامدا دا ٶتٸپ جاتقان ٷدەرٸستەردٸ تٷسٸنٸپ-پايىمداۋعا ٷلكەن ٷلەس قوسادى.
ت.ەسەمقۇلوۆ ۇلتتىق باستاۋدان قانىپ ٸشكەن, دەستٷردٸڭ ٶزٸنەن شىققان, سوندىقتان دا وي جٷلگەسٸ ورنىقتى, تٸلٸ باي دا كٶركەم, قوعامى مەن ۋاقىتىنا سەرگەك سۋرەتكەر.ونىڭ 80-جىلدارداعى العاشقى ەڭگٸمە-پوۆەستەرٸنەن باستاپ, جاڭا عاسىردا جازىلعان, نەگٸزگٸ كەيٸپكەرلەرٸ سابىت كٷيشٸ مەن نەمەرەسٸ ەجٸگەرەي بولىپ كەلەتٸن «تالتٷس» پوۆەسٸ, ٶكٸنٸشكە قاراي, اياقتالماعان «تەتتٸمبەت سەرٸ» رومانى, «بٸرجان سال», «تۇمار پاديشا», «قۇنانباي», «كٶكبالاقتىڭ ٶلٸمٸ», «جەزتىرناق» كينوروماندارى بٷگٸنگٸ قازاق پروزاسىنىڭ ٶزٸندٸك بٸر ەرەكشە جٷلگەسٸن تانىتادى.
تالاسبەك ٶمٸر-تٸرشٸلٸكتٸ تىم جاقسى بٸلگەن, ٶمٸرلٸك تە, ٶنەرلٸك تە بٸلٸمٸ مەن تەجٸريبەسٸ باي جازۋشى بولعاندىقتان دا شىعارمالارىنىڭ بارلىعىندا دەرلٸك وقىرماندارى ٷشٸن بەيتانىس كەڭٸستٸكتەر اشىلادى. بۇل كەڭٸستٸكتەر, ەسٸرەسە, ٶنەر, ونىڭ ٸشٸندە دەستٷرلٸ ٶنەر, تاريح, ەتنوگرافييا, ميفولوگييا سالالارىنداعى ەڭبەكتەرٸندە اۋقىمدانا تٷسەدٸ. ونى ٶز ۇلتىنىڭ تاعدىرىن ەلەمدٸك ٶركەنيەتپەن بٸر ايادا قاراستىرا وتىرىپ, ۇلتتىق بەيرەسمي تاريحىمىزداعى كٶپتەگەن اقتاڭداقتاردى اشقان, بالامالى نۇسقالار ۇسىنعان ٷلكەن تاريحشى دەۋگە بولادى. ونىڭ كٶركەم شىعارمالارىن بىلاي قويعاندا, ەلەمدٸك ٶركەنيەتتەر تۋرالى ەسسەلەرٸ; ەلەمدٸك تاريحتان جازعان مىسىر پيراميدالارى, تامپليەرلەر تۋرالى, بابىلدىڭ كٷيرەۋٸ تۋرالى, سيون پايعامبارلارىنىڭ پروتوكولدارى; توميريس – تۇمار پاديشا تۋرالى, ساقتار مەن پارسىلار, قاڭلىلار تاريحى تۋرالى; قوندىگەر, كەت-بۇعا, شىڭعىسحان تۋرالى, سونداي-اق, قازاق باستان كەشكەن نەبٸر نەۋبەتتەردٸڭ – اشارشىلىق پەن سوعىستاردىڭ تٷپ تاريحتارى تۋرالى, تاعى دا باسقا كٶپتەگەن ماقالا, زەرتتەۋ, ەسسەلەرٸ جالپى قازاق تاريحىندا العاش رەت سونى قىرىنان قوزعالىپ, جازىلعان تاقىرىپتار. جازۋشىنىڭ پروزاسىندا, كٶركەم ەسسەلەرٸندە كەيٸنگٸ قازاق تاريحى – ابىلاي حان, قۇنانباي, اباي, بٸرجان, تەتتٸمبەت, سٷگٸر, بايجٸگٸت, تاعى دا باسقا كٶپتەگەن ٶنەرپازدار تۇلعالانىپ شىقتى.
دەۋلەسكەر دومبىراشى, قازاق ەنٸ مەن كٷيٸنٸڭ بٸلگٸرٸ, دەستٷرلٸ ٶنەر تەجٸريبەسٸ مەن تەوريياسىن تەل الىپ جٷرگەن ٶنەر يەسٸ ت.ەسەمقۇلوۆ شىعارماشىلىعىنىڭ ٷلكەن بٸر سالاسى – ٶنەرتانۋشىلىق زەرتتەۋلەرٸ. بۇل زەرتتەۋلەرٸ دەستٷرلٸ ٶنەر, قازاق ەن-كٷيٸنٸڭ كٶمەسكٸلەنە باستاعان ۇعىم-تانىمدارىن جارقىراتا ٶمٸرگە ورالتادى, وقىرمان-تىڭدارمانىن ۇلتتىق قاعىس, ىرعاق, بوياۋ-رەڭكتەرگە ورالتادى. بۇل تۇستا, جالپى, تالاسبەكتٸڭ جادىندا ساقتاي بٸلۋ فەنومەنٸ ەرەكشە بولعانىن ايتۋ كەرەك. ول جازبا ەدەبيەتتٸڭ كٶرنەكتٸ ٶكٸلٸ بولا تۇرا, قازاقتىڭ اۋىزەكٸ ەڭگٸمە دەستٷرٸن قاتتى ۇستانعانى, قۇيماقۇلاقتىعى شىعارماشىلىعىندا ٷلكەن نەتيجە بەردٸ. بايجۇما كٷيلەرٸن بٷگٸنگە جەتكٸزگەن, بايىرعى مۋزىكالىق تەرمينولوگييانى جاڭعىرتقان, ٶزٸ دە دومبىرا جاساۋشى شەبەر ونىڭ بۇل سالاداعى وراسان ەڭبەگٸ دەستٷرلٸ ٶنەردٸڭ زەرتتەۋشٸسٸ عانا ەمەس, تٸكەلەي مۇراگەرٸ-جالعاسى بولۋىمەن دە قىمبات.
جالپى, تالاسبەك شىعارماشىلىعىنىڭ دارالىعى – ونىڭ قاي سالاداعى ەڭبەكتەرٸندە دە عىلىمي نەگٸزدٸلٸك جەنە ەركٸن سۇحباتتاستىق قاتار ٶرٸلٸپ وتىراتىندىعى ەكەنٸن قاداپ ايتۋىمىز كەرەك. قاي تاقىرىپتا, قاي سالادا جازسا دا تٸزگٸن بەرمەس تۇلپارداي جٷيتكٸگەن ونىڭ جازۋىنداعى تاعى بٸر ەرەكشەلٸگٸ – بالاعا دا, داناعا دا تٷسٸنٸكتٸ قاراپايىمدىلىعىندا. نۇرلى بٸلٸمٸمەن قاتار زامانعا ساي ويشىلدىعىندا. بٷگٸنگٸ زاماننىڭ مەدەني-رۋحاني احۋالىن زەردەلەي, كونسترۋكتسييالاي بٸلەتٸن جاڭاشىلدىعىندا. ياعني, جاڭا ماعىنالار تۋدىرا العاندىعىندا. سوندىقتان دا ونىڭ جازعاندارى ىجداعاتپەن وقىعان جانعا پايدالى بٸلٸم كٶزٸ. كٸم-كٸممەن دە بٸلٸم, پاراسات-پايىمىنا ساي سٶيلەسٸپ, پٸكٸرلەسكەن ت. ەسەمقۇلوۆتىڭ سۇحباتتارى دا ويعا دەرتٸپ تۇرادى. تۋعان حالقىنىڭ جاقسىسىنا سٷيٸنٸپ, جامانىنا كٷيٸنٸپ, مٷمكٸن كەيدە اششىلاۋ دا ايتقان, جازعان تۇستارى بار, بٸراق, بۇل ٶمٸردەگٸ جەنە ٶنەردەگٸ بيٸك ٶلشەمدەرگە دەگەن ادالدىعىنان تۋىندادى.
ت.ەسەمقۇلوۆ ٶنەردە ٶمٸر كەشۋ, ٶنەرمەن ٶمٸر كەشۋ سالتى, تانىم-تالعام, دەستٷر جەنە جاڭاشىلدىق, ەتيكا مەن ەستەتيكا جازىقتىقتارىندا ٷنەمٸ كەڭٸنەن وي تولعاپ وتىردى. ٶمٸردەگٸ جەنە ٶنەردەگٸ ۇستانىمدارى, ٸزدەنٸس, ٶسۋ-جەتٸلۋ جولدارى تالاسبەكتٸڭ ٶزٸ «ۇلى ۇستازىم» دەپ تانىعان, قازاق رۋحانيياتىنىڭ كٶرنەكتٸ تۇلعاسى – دەستٷرشٸل دە جاڭاشىل كٶركەم شىعارمالارىمەن, اسقان بٸلٸمدارلىعى, تەرەڭ پاراساتى, ۇلتجاندىلىعىمەن حالقىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتٸپ ٶتكەن اسقار سٷلەيمەنوۆ تۋرالى «كەمەڭگەر ٶمٸرٸنەن بٸر ٷزٸك سىر» اتتى تٶرت ەسسەسٸندە جاقسى جٷلگەلەنەدٸ. كەزٸندە «الماتى اقشامىندا» جارييالانىپ, قالىڭ كٶپشٸلٸك ىقىلاستانا وقىعان وسى ەسسەلەر – اسقارتانۋدىڭ ەرەكشە بٸر ٷلگٸسٸ. جەنە جالپى قازاق ەدەبيەتٸندە تاپ مۇنداي فورمادا جازىلعان ەسسە, وسىنشا دەموكراتييالىق تا, ەليتارلىق دەڭگەيدە تالدانعان سۋرەتكەر بولماعان شىعار. «كەمەڭگەر ٶمٸرٸنەن بٸر ٷزٸك سىر» – تالاسبەكتٸڭ ۇستازىنا دەگەن ەرەكشە ساعىنىش-ٸلتيپاتى عانا ەمەس, ٶزٸنٸڭ كەيٸنگٸ ۇرپاققا ايتىپ كەتكەن ٶسيەتٸ دە سيياقتى سەزٸلەدٸ.
ت.ەسەمقۇلوۆ ەدەبيەت پەن ٶنەرگە ٶتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارى كەلگەنٸمەن, شىعارماشىلىعىنىڭ دەۋٸرلەۋ كەزەڭٸ وسى عاسىردا باستالىپ, ەسٸمٸ مەن ٶنەرٸ سوڭعى ونشاقتى جىلدا دٷيٸم قازاققا بەلگٸلٸ بولدى. بۇل, بٸر ەسەپتەن, ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸگٸمەن – رۋحاني-اقپاراتتىق كەڭٸستٸگٸمٸزگە قازاق ەلٸنٸڭ العاشقى بەيرەسمي دە مازمۇندى باسىلىمى «التىن وردا» اپتالىعىنىڭ شىعۋىنا بايلانىستى ەدٸ.تالاسبەك تالانتىنىڭ كٶزٸن اشقان, جازعاندارىن قالىڭ قازاققا پاش ەتٸپ, بٸر ٷتٸرٸن دە قالدىرماي جارييالاپ, قۇلاشىن كەڭگە جايعىزعان – كەزٸندە وسى «التىن وردا» اپتالىعىندا باس رەداكتورلىق ەتكەن مەيٸرحان اقدەۋلەتۇلىنداي بٸلٸمدار اعا-دوس تۇلعا بولدى. سەل كەيٸنٸرەكتە وسى اپتالىقتا باسشىلىق جاساعان تالانتتى, رۋحتاس ٸنٸ-دوسى دەۋرەن قۋات, سودان كەيٸن ۇلتتىق كٸتاپحانادا باس ديرەكتور بولىپ تۇرعان كەزٸندە بٸرنەشە جىل جارىق كٶرگەن «ايت» جۋرنالىنىڭ شىعۋىنا قولداۋ كٶرسەتكەن قازاقتىڭ بٸلٸمدار, دانا ۇلى مۇرات ەۋەزوۆ, سوڭعى بەس-التى جىلدا بٷكٸل جازعاندارىن جارقىراتىپ «الماتى اقشامىندا» جۇرتقا تانىتقان قالي سەرسەنبايداي باس رەداكتور, بٸلٸكتٸ زامانداسى ەكەنٸن ايتپاسقا بولمايدى. جاقسى اعا دەمەكشٸ, ٶمٸرٸنٸڭ سوڭعى ونشاقتى جىلىندا دوسحان جولجاقسىنوۆتاي اعا-دوسقا جولىعىپ, رۋحاني قۋانىشقا كەنەلدٸ, ٶزٸ ٷشٸن جاڭا بٸر سالادا قىرۋار ەڭبەك جاسادى.
تالاسبەك قاي سالادا ەڭبەك ەتسٸن – العان نىسانىن, ماتەريالىنىڭ ٶزٸن, اينالاداعى كونتەكسٸن بٷگە-شٸگەسٸنە دەيٸن زەرتتەيتٸن, سونسوڭ ٶزٸنٸڭ ۇشقىر سۋرەتكەرلٸك قييالىنا, پاراساتتى كٶركەم سٶزگە جٷگٸنەتٸن. ٶنەردەگٸ بيٸك ٶلشەم دەگەندە – ونىڭ ٶمٸرٸنٸڭ سوڭعى كەزەڭٸندەگٸ قازاقتىڭ كٶركەم كينوسى سالاسىنداعى ەڭبەكتەرٸ اتالۋى كەرەك. ونىڭ كينوروماندارىنىڭ بٸرازىن جوعارىدا اتاپ ٶتتٸك. ال, ت.ەسەمقۇلوۆ ستسەنارييلەرٸ نەگٸزٸندە رەجيسسەر د.جولجاقسىنوۆ تٷسٸرگەن «بٸرجان سال» قازاقتىڭ ٶزٸن ٶزٸمەن تابىستىرعان, ۇمىت بولىپ بارا جاتقان جادىسىن وياتىپ, حالىق رەتٸندەگٸ مەرتەبە ماقتانىشىن تانىتاتىن; «قۇنانباي» فيلمٸ ۇلتتىق تاريحتاعى تۇلعانىڭ ورنى مەن رٶلٸن جاڭاشا زەردەلەگەن كٶركەم فيلم بولىپ, ۇلتتىق كينومىزعا ولجا سالدى.
تالاسبەك «تۇمار پاديشا» ستسەنارييٸ بويىنشا گولليۆۋدتىق «الەكساندر», «گلادياتور» سيياقتى فيلم تٷسٸرٸلسە دەپ قاتتى ارمانداۋشى ەدٸ… وسى تۇستا تاعى بٸر ٶكٸنٸشٸمٸزدٸ ايتپاي قالا المادىق. ول – قازٸرگٸ تاڭدا رەسپۋبليكا مەملەكەتتٸك سىيلىعىنا لايىقتى ۇسىنىلىپ وتىرعان «قۇنانباي» كٶركەم فيلمٸ اۆتورلارىنىڭ قاتارىندا كٶرنەكتٸ ستسەناريست ت.ەسەمقۇلوۆ اتى-جٶنٸنٸڭ بولماۋى. ولاي دەيتٸنٸمٸز, ستسەناريي اۆتورى فيلمنٸڭ يدەياسى مەن تٷسٸرٸلٸمٸ كەزەڭدەرٸنە باستان-اياق قاتىسىپ, تٷسٸرٸلٸم اياقتالعان سوڭ دٷنيە سالدى. دەمەك, فيلم ەكرانعا شىققان كەزدە جوعارى باعا العان, سونداي-اق, فيلم سىيلىققا ۇسىنىلۋىنا بايلانىستى رەسپۋبليكالىق باسپاسٶزدە «…كٶتەرگەن جٷگٸ تاريحي جاعىنان سالماقتى ستسەناريي,.. باي مازمۇندا جازىلعان كٶركەم…» («تاۋ تۇلعادان تاعىلىم تارقاتقان», «ەگەمەن قازاقستان», 04.08.2016) دەپ اتاپ كٶرسەتٸلگەن كينوستسەناريي اۆتورىنىڭ سىيلىققا ۇسىنىلۋعا ەبدەن حاقى بار ەدٸ. بۇل جەيتتٸ قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعى, ەسٸرەسە, انا تٸلٸمٸزدٸڭ مەرتەبەسٸن قورعايتىن «قازاق تٸلٸ» قوعامى نەگە ەسكەرمەدٸ ەكەن دەگەن ٶكٸنٸش بار. تالاسبەكتەي تالانتتى تٸزٸمگە قوسۋعا ەلٸ دە بولاتىن شىعار, تالقىلاۋ ەلٸ اياقتالعان جوق قوي…
سەرگەك جاندى سۋرەتكەر ت.ەسەمقۇلوۆ ٷشٸن ٶمٸردٸڭ بارلىق سەتٸ قىمبات, بارلىق قۇبىلىسى ارداقتى بولدى. كەز-كەلگەن وقيعادان ٷلكەن ماعىنا تاباتىن, كەز-كەلگەن قۇبىلىستىڭ مەنٸن ايىرا بٸلەتٸن ول ٶمٸردٸ, ادامداردى سٷيدٸ. سوندىقتان دا ادامنىڭ قادٸرٸن, جاردىڭ جەنە پەرزەنتتٸڭ قادٸرٸن, جاقسىنىڭ قادٸرٸن, ۇستازدىڭ قادٸرٸن, اعانىڭ قادٸرٸن, ٸنٸنٸڭ قادٸرٸن, دوستىڭ قادٸرٸن, شەكٸرتتٸڭ قادٸرٸن بٸلدٸ. جانى جاقسىعا اشىق بولدى, تالانتتى تەز تانىپ, رۋحاني قولداۋ كٶرسەتۋگە كەلگەندە الدىنا جان سالمادى. ونىڭ مەيٸرحانمەن (اقدەۋلەتۇلى) بٸرٸگٸپ سوناۋ ماڭعىستاۋدا بٸر ٶزٸ بٸر ينستيتۋت بولىپ ٶز بەتٸنشە جۇمىس جاساپ, قازاق ميفولوگيياسىن مٷلدەم جاڭا ساپالىق بيٸككە كٶتەرگەن سەرٸكبول قوندىبايدى تانىپ, وعان بيلٸك تاراپىنان كٶمەك كٶرسەتٸلۋٸنە قوزعاۋ سالۋى, ٶز تاراپىنان دا رۋحاني قولداۋ كٶرسەتۋٸ – وسىنىڭ بٸر انىق كٶرٸنٸسٸ.
تالاسبەك تالانتتى جاستاردى قاتتى قولدادى, ولار تۋرالى قۋانا جازدى. ونىڭ سىني تالداۋلارى دا ٶزگەشە سيپاتتى – ماقالا-ەسسەلەرٸندە شىعارمانىڭ جازىلۋ كونتەكسٸ, ٸزدەنٸستەر جٷلگەسٸ, قۇرىلىمى تالدانىپ, تٷيٸن نەتيجەگە الىپ شىعادى. مۇنىڭ جارقىن بٸر مىسالى – تالاسبەك سىنشىنىڭ وسى «الماتى اقشامىندا» جارييالانعان, ٶزٸندٸك كلاسسيكالىق تالداۋىنىڭ ٷزدٸك بٸر ٷلگٸسٸ – «وپەراتور جايلى اڭىز نەمەسە ديدار امانتايدىڭ «كٶزٸڭنەن اينالدىم…» ەڭگٸمەسٸن وقىعاندا تۋعان ويلار» اتتى ماقالاسى. سىنشىنىڭ قاي ماقالاسى دا زەردەلٸ جاستار ٷشٸن بٸلٸم كٶزٸ بولدى دەسەك, ارتىق ەمەس. شىعارمالارى تۋرالى ازدى-كٶپتٸ پٸكٸر بٸلدٸرگەن جاستاردىڭ جەتٸستٸكتەرٸمەن قاتار, ويلانۋى تيٸس تۇستارى تۋرالى دا اق ادال پٸكٸرٸن بٸلدٸرٸپ وتىرعان ول بٸلٸمدٸ, بٸلٸكتٸ, ٶنەرلٸ زامانداستارىن تۋىسىنداي كٶرٸپ ٶتتٸ. ول تەك قانا كٶلگٸرلٸكتٸ, جالعان كٶشباسشىلىقتى, قالىڭ وقىرمان-كٶرەرمەن-تىڭدارمانعا ارزان الدانىش –اقىلماندىقتى, قىزىل سٶزدٸ ساپىرعان ٶتٸرٸك بٸلٸمسٸنۋدٸ سۋقانى سٷيمەدٸ…
ٶز عۇمىرىندا كٶپ نەرسە تىندىرعان, ويلاۋ جٷيەسٸ ەرەكشە, دارا سۋرەتكەر ت.ەسەمقۇلوۆ ەندٸگٸ جەردە ٶزٸ ۇستازى تۋرالى ايتقانىنداي, «ادامزاتتىڭ رۋحاني بايلىعىن ەسەلەپ ٶسٸرەتٸن نۇرلى تۇلعالاردىڭ قاتارىندا» تۇرادى.ونىڭ مول رۋحاني مۇراسىن «ۇلتىم» دەگەن اقجولتاي جاس ۇرپاق وقىپ-زەرتتەپ, سۋسىندايتىنىنا كٷمەن جوق.ونىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى از-كەم وي-پٸكٸرٸمٸزدٸ ٶزٸنٸڭ مىنا بٸر پٸكٸرٸمەن قورىتىندىلاۋ ورىندى. «…اسقار سٷلەيمەنوۆتٸڭ جازبا مۇراسىنان, اۋىزشا ايتقاندارىنان سٸز ەشقاشاندا راديكالدىق, ديسسيدەنتتٸك وي-پٸكٸر ۇشىراستىرا المايسىز. ونىڭ جالعىز عانا ەلەۋسٸز قارۋى – ٶنەر تۋرالى, جالپى مەدەنيەت تۋرالى بەيتاراپ, بەيبٸت پٸكٸرٸ ەدٸ. بٸراق, بۇل مەسەلەنٸڭ سىرت كٶرٸنٸسٸ عانا ەدٸ. ويلى, اقىلدى پٸكٸر ادامنىڭ ٸشكٸ دٷنيەسٸن جاڭعىرتادى, اتادان بالاعا مۇرا بولىپ اۋىسقان جالعان يدەالداردان, جاساندى قۇندىلىقتاردان ارىلتادى. ال, ۇرپاق رۋحاني قۇلدىقتان قۇتىلعاندا ساياسي كٷرەستٸڭ كەرەگٸ دە بولماي قالادى. سٸز ماقساتىڭىزعا جەتتٸڭٸز. باياعى اتالارىمىزداي الماس قىلىشپەن ەمەس, سەرتكە بەرٸك قالام جەنە الا قاعازبەن…». بۇل پٸكٸرلەر ححٸ عاسىر باسىندا قازاق رۋحانيياتىندا بەيرەسمي كٶشباسشى بولعان ت.ەسەمقۇلوۆتىڭ ٶز شىعارماشىلىعىنا دا بەك قاتىستى.
سٶز سوڭىندا تالاسبەكتەي تۇلعانىڭ قۇنارلى دا مول رۋحاني مۇراسىمەن قالىڭ جۇرتشىلىقتى قاۋىشتىرۋ جولىندا ٷلكەن ەڭبەك ەتٸپ, «Otuken» سايتىنىڭ جۇمىسىن جالعاستىرىپ, ۇرپاعىن ەلپەشتەپ تەربيەلەپ وتىرعان اياۋلى جارى, كٶرنەكتٸ مەدەنيەتتانۋشى, ميفولوگ, فيلوسوف زيرا ناۋرىزباەۆاعا ٷلكەن ىرزاشىلىق. بۇل كٷندەرٸ تۋعانىنا الپىس بٸر جىل تولعان اسىل دوستىڭ جانى جەنناتتا بولعاي دەپ تٸلەيٸك.
ەلييا بٶپەجانوۆا.
