قازاقستاندا تۇرعىن ٷيدٸڭ حالىققا قانشالىقتى قولجەتٸمدٸ ەكەنٸن انىقتايتىن بٸرىڭعاي ٶڭٸرلٸك كٶرسەتكٸش ەنگٸزٸلۋٸ مٷمكٸن. قۇرىلتاي دەپۋتاتى, «ەدٸلەت» پارتيياسى فراكتسيياسىنىڭ مٷشەسٸ بٶرٸحان نۇرمۇحامەدوۆ قولدانىستاعى باعالاۋ تەسٸلٸ ازاماتتاردىڭ ناقتى قارجىلىق مٷمكٸندٸگٸن تولىق كٶرسەتە المايتىنىن ايتىپ, ٷكٸمەتكە ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ پٸكٸرٸنشە, تۇرعىن ٷي ساياساتىنىڭ نەتيجەسٸن سالىنعان شارشى مەترمەن نەمەسە بەرٸلگەن يپوتەكا سانىمەن ٶلشەۋ جەتكٸلٸكسٸز. قۇرىلىس كٶلەمٸنٸڭ ارتۋى باسپانانىڭ قاراپايىم وتباسى ٷشٸن قولجەتٸمدٸ بولعانىن بٸلدٸرمەيدٸ. سوندىقتان ەسەپتەۋدە ٷي باعاسىمەن بٸرگە حالىقتىڭ تابىسى, جالداۋ اقىسى, كوممۋنالدىق تٶلەمدەر, باستاپقى جارنا مەن نەسيە تالاپتارى ەسكەرٸلۋٸ كەرەك.
"2026 جىلعى تامىزدا تۇرعىن ٷيدٸ جالداۋ اقىسى بٸر جىلدا 17,1 پايىزعا قىمباتتادى. ال بٸرٸنشٸ توقساندا جان باسىنا شاققانداعى ناقتى تابىس نەبەرٸ 0,1 پايىزعا ٶستٸ. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا مەديانالىق جالاقى 317 مىڭ تەڭگە بولسا, ەڭ جيٸ كەزدەسەتٸن جالاقى 116 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرادى. سوندىقتان ورتاشا جالاقىعا سٷيەنگەن ەسەپ حالىقتىڭ باسىم بٶلٸگٸنٸڭ شىنايى مٷمكٸندٸگٸنەن الشاق نەتيجە كٶرسەتۋٸ مٷمكٸن", – دەدٸ بٶرٸحان نۇرمۇحامەدوۆ.
ول باسپانا قولجەتٸمدٸلٸگٸن باعالاۋدا باسقا مەملەكەتتەردٸڭ تەجٸريبەسٸن مىسالعا كەلتٸردٸ. ۇلىبريتانييادا تۇرعىن ٷيدٸڭ مەديانالىق باعاسى تۇرعىنداردىڭ مەديانالىق تابىسىمەن سالىستىرىلادى. ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸ تابىسىنىڭ 40 پايىزدان استامىن باسپاناعا جۇمسايتىن ازاماتتاردىڭ ٷلەسٸن ەسەپتەيدٸ. اقش-تا تۇرعىن ٷي شىعىنى وتباسى كٸرٸسٸنٸڭ 30 جەنە 50 پايىزىنان اساتىن جاعدايلار جەكە قاراستىرىلادى. ال كانادادا باسپانانىڭ باعاسىمەن قاتار ونىڭ ساپاسى مەن كٶلەمٸ دە نازارعا الىنادى.
دەپۋتات قازاقستاندا دا ەر ٶڭٸردٸڭ ەرەكشەلٸگٸن كٶرسەتەتٸن رەسمي باعالاۋ جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋدى ۇسىندى. ونىڭ نەگٸزٸنە ورتاشا ەمەس, ٷي شارۋاشىلىقتارىنىڭ مەديانالىق تابىسى الىنۋعا تيٸس. ال باسپانا قۇنى جارناماداعى باعا بويىنشا ەمەس, جاسالعان ناقتى مەمٸلەلەر مەن يپوتەكالىق نارىقتاعى تالاپتارعا سٷيەنٸپ ەسەپتەلۋٸ كەرەك.
جاڭا ەدٸستەمەدە ستاندارتتى ٷيدٸڭ باعاسى وتباسىنىڭ جىلدىق تابىسىمەن سالىستىرىلماق. سونىمەن بٸرگە يپوتەكاعا, جالداۋ اقىسىنا جەنە كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە كەتەتٸن شىعىننىڭ كٸرٸستەگٸ ٷلەسٸ ەسەپكە الىنۋى قاجەت.
بۇدان بٶلەك, وتباسىنىڭ باستاپقى جارنانى قانشا ۋاقىتتا جيناي الاتىنى جەنە ازاماتتاردىڭ قانشا بٶلٸگٸ بانك پەن مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتٸنٸ انىقتالۋعا تيٸس. تابىسىنىڭ 30, 40 نەمەسە 50 پايىزدان استامىن تۇرعىن ٷيگە جۇمسايتىن وتباسىلاردىڭ ٷلەسٸن دە بٶلەك كٶرسەتۋ ۇسىنىلدى.
"دەرەكتەر ٶڭٸرگە, ەلدٸ مەكەن تٷرٸنە جەنە وتباسى ساناتىنا قاراي بٶلٸنۋٸ كەرەك. بۇل مەلٸمەتتەر جەڭٸلدەتٸلگەن يپوتەكا, ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جالعا بەرۋ, تۇرعىن ٷي سەرتيفيكاتتارى مەن ٶڭٸرلٸك باعدارلامالاردى ەزٸرلەۋ كەزٸندە پايدالانىلۋعا تيٸس. مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸ بەرٸلگەن نەسيە سانىمەن ەمەس, وتباسى بيۋدجەتٸنە تٷسەتٸن جٷكتەمەنٸڭ ازايۋىمەن ٶلشەنۋٸ قاجەت", – دەدٸ دەپۋتات.
"ەدٸلەت" پارتيياسىنىڭ باعدارلاماسىندا 2031 جىلعا قاراي تۇرعىن ٷيمەن قامتۋ دەڭگەيٸن ەر ادامعا شاققاندا 30 شارشى مەترگە جەتكٸزۋ كٶزدەلگەن. پارتييا بۇل ماقساتقا قولجەتٸمدٸ يپوتەكا, كەيٸن ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸ بار جالدامالى باسپانا, ٷلەسكەرلەردٸڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جەنە ەسكٸ ٷيلەردٸ جاڭارتۋ ارقىلى جەتۋدٸ ۇسىنادى.
