Qazaqstanda turǵyn úidiń halyqqa qanshalyqty qoljetimdi ekenin anyqtaityn biryńǵai óńirlik kórsetkish engizilýi múmkin. Quryltai depýtaty, «Ádilet» partiiasy fraktsiiasynyń múshesi Bórihan Nurmuhamedov qoldanystaǵy baǵalaý tásili azamattardyń naqty qarjylyq múmkindigin tolyq kórsete almaitynyn aityp, Úkimetke saýal joldady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Depýtattyń pikirinshe, turǵyn úi saiasatynyń nátijesin salynǵan sharshy metrmen nemese berilgen ipoteka sanymen ólsheý jetkiliksiz. Qurylys kóleminiń artýy baspananyń qarapaiym otbasy úshin qoljetimdi bolǵanyn bildirmeidi. Sondyqtan esepteýde úi baǵasymen birge halyqtyń tabysy, jaldaý aqysy, kommýnaldyq tólemder, bastapqy jarna men nesie talaptary eskerilýi kerek.
"2026 jylǵy tamyzda turǵyn úidi jaldaý aqysy bir jylda 17,1 paiyzǵa qymbattady. Al birinshi toqsanda jan basyna shaqqandaǵy naqty tabys nebári 0,1 paiyzǵa ósti. 2025 jyldyń qorytyndysynda medianalyq jalaqy 317 myń teńge bolsa, eń jii kezdesetin jalaqy 116 myń teńgeni qurady. Sondyqtan ortasha jalaqyǵa súiengen esep halyqtyń basym bóliginiń shynaiy múmkindiginen alshaq nátije kórsetýi múmkin", – dedi Bórihan Nurmuhamedov.
Ol baspana qoljetimdiligin baǵalaýda basqa memleketterdiń tájiribesin mysalǵa keltirdi. Ulybritaniiada turǵyn úidiń medianalyq baǵasy turǵyndardyń medianalyq tabysymen salystyrylady. Eýropalyq odaq elderi tabysynyń 40 paiyzdan astamyn baspanaǵa jumsaityn azamattardyń úlesin esepteidi. AQSh-ta turǵyn úi shyǵyny otbasy kirisiniń 30 jáne 50 paiyzynan asatyn jaǵdailar jeke qarastyrylady. Al Kanadada baspananyń baǵasymen qatar onyń sapasy men kólemi de nazarǵa alynady.
Depýtat Qazaqstanda da ár óńirdiń ereksheligin kórsetetin resmi baǵalaý júiesin qalyptastyrýdy usyndy. Onyń negizine ortasha emes, úi sharýashylyqtarynyń medianalyq tabysy alynýǵa tiis. Al baspana quny jarnamadaǵy baǵa boiynsha emes, jasalǵan naqty mámileler men ipotekalyq naryqtaǵy talaptarǵa súienip eseptelýi kerek.
Jańa ádistemede standartty úidiń baǵasy otbasynyń jyldyq tabysymen salystyrylmaq. Sonymen birge ipotekaǵa, jaldaý aqysyna jáne kommýnaldyq qyzmetterge ketetin shyǵynnyń kiristegi úlesi esepke alynýy qajet.
Budan bólek, otbasynyń bastapqy jarnany qansha ýaqytta jinai alatyny jáne azamattardyń qansha bóligi bank pen memlekettik baǵdarlamalardyń talaptaryna sai keletini anyqtalýǵa tiis. Tabysynyń 30, 40 nemese 50 paiyzdan astamyn turǵyn úige jumsaityn otbasylardyń úlesin de bólek kórsetý usynyldy.
"Derekter óńirge, eldi meken túrine jáne otbasy sanatyna qarai bólinýi kerek. Bul málimetter jeńildetilgen ipoteka, satyp alý quqyǵymen jalǵa berý, turǵyn úi sertifikattary men óńirlik baǵdarlamalardy ázirleý kezinde paidalanylýǵa tiis. Memlekettik qoldaýdyń tiimdiligi berilgen nesie sanymen emes, otbasy biýdjetine túsetin júktemeniń azaiýymen ólshenýi qajet", – dedi depýtat.
"Ádilet" partiiasynyń baǵdarlamasynda 2031 jylǵa qarai turǵyn úimen qamtý deńgeiin ár adamǵa shaqqanda 30 sharshy metrge jetkizý kózdelgen. Partiia bul maqsatqa qoljetimdi ipoteka, keiin satyp alý múmkindigi bar jaldamaly baspana, úleskerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne eski úilerdi jańartý arqyly jetýdi usynady.