ستيۋارتتىڭ تۋىندىسىن قازاق تٸلٸنە اۋدارىلدى
بٸلٸم ورداسىنىڭ رەكتورى ج.تٷيمەباەۆقا قازاقستاننىڭ ۇلىبريتانيياداعى ەلشٸسٸ ەرلان ىدىرىسوۆتان بەلگٸلٸ اعىلشىن جازۋشىسى, رەسەي جەنە پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸك تاريحىنىڭ بەدەلدٸ ساراپشىسىنىڭ ەڭبەگٸن ستۋدەنتتەر اراسىندا ناسيحاتتاۋ تۋرالى ارنايى حات كەلٸپ تٷستٸ. بۇل ۇسىنىس جانسەيٸت قانسەيٸتۇلى تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاۋىپ, الداعى ۋاقىتتا جٷزەگە اسىرۋ جولدارى كەلٸسٸلدٸ.
كٸتاپتا XIX عاسىردىڭ بەلگٸلٸ اعىلشىن زەرتتەۋشٸسٸ جەنە سەۋلەتشٸسٸ توماس ۋيتلام اتكينسون مەن جۇبايى ليۋسي اتكينسوننىڭ قازاقستان اۋماعىنداعى جەتٸ جىلدىق ساياحاتى تۋرالى باياندالادى. سول ساياحات بارىسىندا اتكينسوندار ۇلدى بولىپ, ەسٸمٸن تاۋ مەن بۇلاقتىڭ قۇرمەتٸنە وراي الاتاۋ-تامشىبۇلاق دەپ قويادى. قازٸر الاتاۋ-تامشىبۇلاقتان تاراعان ۇرپاق ۇلىبريتانييا مەن امەريكادا مەكەن ەتەدٸ.
بۇل اعىلشىن تٸلٸندە جارىق كٶرگەن ەڭبەك كەرٸ قۇرالىقتا ٷلكەن سۇرانىسقا يە. كٸتاپتا توماس پەن ليۋسي اتكينسونداردىڭ ۇلى دالا جايلى شىنايى جازبالارى مەن سالعان سۋرەتتەرٸنٸڭ تاريحى, ولاردىڭ بٸرگە ٶمٸر سٷرگەن قازاق اۋىلىنىڭ تاعدىرى جايىندا ناقتى دەرەكتەر جارييالانعان.
بريتان ساياحاتشىلارىنىڭ قازاق جەرٸندەگٸ ٶمٸرٸ تۋرالى اعىلشىن وقىرماندارىنا بايانداپ بەرگەن اۆتور, 86 جاستاعى جازۋشى دجون ماسسي ستيۋارت 2019 جىلى الماتى وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ شاقىرۋىمەن جەتٸسۋ ٶڭٸرٸنە كەلٸپ, ساياحاتشىلار ارالاعان جەرلەردٸ ٶز كٶزٸمەن كٶرٸپ قايتقان. ونىڭ ەستەلٸكتەرٸ قازاقستان مەن ۇلىبريتانييا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرىپ, تۋريزمنٸڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتٸنٸ سٶزسٸز. اتالعان تۋىندىنى بيىل الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ قازاق تٸلٸنە اۋدارىپ باسىپ شىعارماق.
دج.ستيۋارت 60 جىل بويى ازييالىق ٸستەر جٶنٸندەگٸ كورولدٸك قوعامىنىڭ (Royal Society for Asian Affairs, قوعام) مٷشەسٸ, ونىڭ ٸشٸندە 11 جىل بويى قوعامنىڭ قۇرمەتتٸ كٸتاپحاناشىسى, ساياحاتشى ەرٸ فوتوگراف بولىپ قىزمەت اتقارعان. كٶپتەگەن كٸتاپتاردىڭ اۆتورى. جازۋشى 1914 جىلدان بەرٸ ەر توقسان سايىن شىعاتىن «Asian Affairs» اتتى جۋرنالدىڭ 1960 جىلدان بەرگٸ بارلىق كٶشٸرمەلەرٸن ساقتاعان ەكەن. جۋرنال قازٸرگٸ كەزدەگٸ وقيعالار مەن جاڭا تاريحقا نازار اۋدارا وتىرىپ, ازيياعا بايلانىستى بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك, ساياسي جەنە تاريحي كٸتاپتاردى, سونداي-اق كٸتاپتىق شولۋلاردى قامتيدى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا الداعى ۋاقىتتا بريتانييالىق جازۋشى دجون ماسسي ستيۋارتتىڭ «توماس, ليۋسي جەنە الاتاۋ: اتكينسونداردىڭ سٸبٸر مەن قازاق دالاسىنداعى وقيعالارى» اتتى كٸتابى قازاقستاندىق وقىرمانداردىڭ قولىنا جاقىن ارادا تيەتٸن بولماق. ال قازاقستانعا العىس رەتٸندە جازۋشى «Asian Affairs» جۋرنالىن قازۇۋ-عا سىيعا بەرەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
