تانىمال جۋرناليست ارمان شوراەۆ وسى تٶڭٸرەكتەگٸ كٶڭٸلگە تٷيگەنٸن تۇجىرىمداپ, ورىس شوۆينيستەرٸنٸڭ شىمبايىنا باتاتىن شىندىقتى ايتتى دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ولاردى تەۋەلسٸزدٸك «قۇتقارىپ» قالدى
شوراەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى ۇلتشىلدىقتىڭ تٷپ ٶزەگٸ – تەۋەلسٸزدٸكتٸ ساقتاۋ, ونىمەن تامىرلاسىپ جاتقان يسٸ قازاققا قاستەرلٸ قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋ, دامىتۋ.
[perfectpullquote align="full" bordertop="false" cite="" link="" color="" class="" size=""]«قازاق ۇلتشىلدىعى بٸرەۋدٸڭ باسىن جارىپ, كٶزٸن شىعاردى ما وسى كٷنگە دەيٸن?
قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ قۇربانى بولعان كٸمدٸ ەستٸدٸڭٸز?
قازاق ۇلتشىلدىعى كٸمنٸڭ اسىنا ورتاقتاستى? كٸمنٸڭ ٸشكٸ ٸسٸنە كيلٸكتٸ?
قازاقستانداعى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ شايقالماي وتىرعانى دا قازاقتىڭ كٶنبٸستٸگٸ مەن تٶزٸمدٸلٸگٸنٸڭ ارقاسى ەربٸردەن سوڭ. [/perfectpullquote]
ەلدەبٸرەۋ ايتىپ جٷرگەندەي, قازاق ۇلتشىلدىعى بٸرەۋدٸڭ ەڭسەسٸن ەزۋدٸ, ونىڭ دەستٷر-سالتىن زورلىقپەن ۇمىتتىرىپ, ٶز ۇستانىمىن تاڭۋدى كٶزدەمەيدٸ.
تەك ٶز قۇقىن قورعاي بٸلەتٸن تاباندىلىق پايدا بولدى وسى ۋاقىتتا. بۇل تابيعي قۇبىلىس ەدٸ. تەۋەلسٸزدٸكپەن قاتار دامىدى», – دەيدٸ ول.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, تەۋەلسٸزدٸك ەنە-مٸنە تٷپ تامىرىنان, اتا تەگٸنەن اجىراعالى وتىرعان قىرۋار قازاقتى "قۇتقارىپ" قالدى.
ورىستٸلدٸ قازاقتار وسى ۋاقىتقا دەيٸن «كٸم ەدٸك, كٸمنەن تارالدىق, اتا-بابامىز كٸم, بالالارىمىز كٸم بولادى?» دەگەن كٶپ ساۋالعا جاۋاپ ٸزدەۋمەن كەلٸپتٸ. كٶپشٸلٸگٸ تٷزەلگەن. ٶزگەرگەن. كٶپشٸلٸگٸ قازاق ۇلتشىلدارىنىڭ قاتارىن تولىقتىرعان.
جۇتىپ تىنار ەدٸ
«تەۋەلسٸز ەل ٷشٸن قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ ٶسٸپ ٶركەندەگەنٸ, كەرەك كەزدە تاباندىلىق تانىتقانى, ۋاقىت وزعان سايىن قۇلاشىن كەڭگە جايىپ, قاتارىنىڭ كٶبەيٸپ جاتقانى تابيعي قۇبىلىس ەكەنٸن كەيبٸرەۋلەر ەلٸ تٷسٸنگەن جوق.
ولاردىڭ قازاق ۇلتشىلدىعىنا قارسى كٷرەسٸ نەگە نەگٸزدەلٸپ وتىرعانى دا تٷسٸنٸكسٸز», – دەيدٸ شوراەۆ.
ۇققانىمىز, ەل ٸشٸندە قازاق ۇلتشىلدىعىن قۇبىجىق قىپ كٶرسەتۋگە قۇلشىنىپ جٷرگەن تٷرلٸ-تٷرلٸ توپ بار.
ولار قيت ەتسە قازاق ۇلتشىلدىعىن كٸنەلايتىن پروپاگاندامەن اينالىسادى. پروپاگاندا ەدەتتە سىڭارەزۋ سٶيلەيتٸنٸ بەلگٸلٸ.
شوراەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, تەۋەلسٸزدٸك الماعاندا قازاق جۇتىلىپ تىنار ەدٸ. كەڭەس ٷكٸمەتٸ قازاق جەرٸندە تاعى 70 جىل ايالداعاندا قازٸرگٸ ياكۋتتار مەن چۋكچالاردىڭ كەبٸن كيەر ەدٸك بٸز.
اتىمىز دا, تەگٸمٸز دە ورىسشا جازىلار ەدٸ. كٸم ەكەنٸمٸزدٸ, كٸم بولعانىمىزدى ۇمىتار ەدٸك بٸرجولاتا. قۇداي ساقتادى...
10-15 جىل...
وسىنشا ۋاقىت كەرەك شوراەۆتىڭ شامالاۋىنشا.
10-15 جىلدان سوڭ ۇلتتىق-پاتريوتتىق كٷشتەر كەمەلٸنە كەلٸپ, قازاقستاننىڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸن بەلگٸلٸ بٸر ارناعا باعىتتايتىن ىقپالدى كٷشكە اينالادى.
قازاق ۇلتشىلدىعىنا دەگەن قاجەتتٸلٸك قاعيداسى قالىپتاسادى سول كەزدە. ٶزەكتٸ بولادى ول.
قازٸرگٸ سايقىمازاق ساياسي ۇيىمدار مەن قوزعالىستاردىڭ جاساندى ۇراندارى, جالعان يدەيالارىنان جۇرت بٸرجولاتا باس تارتادى سول ۋاقىتتا.
[perfectpullquote align="full" bordertop="false" cite="" link="" color="" class="" size=""]«قازاق ۇلتشىلدارىن قارالايتىندار سول كٷننٸڭ جاقىن قالعانىن ٸشتەرٸ سەزٸپ, بايىز تاپپاي جٷر.
"ۇلتشىل قازاقتار جول بويىنداعىنىڭ بەرٸن جاپىرىپ, وسى كٷنگە دەيٸن ٶزٸ تۇراتىن ەلدٸڭ تٸلٸن دە, دٸلٸن دە قابىل الماعان بٸزدەيلەردٸ سەرگەلدەڭگە تٷسٸرە مە" دەپ سەزٸكتەنەدٸ ولار. [/perfectpullquote]
جوق. وسى ۋاقىتقا دەيٸن شەتقاقپاي كٶرٸپ كەلگەن قازاق ۇلتشىلدىعى ساياسي-قوعامدىق ٶمٸردەگٸ ٶزٸنە تيەسٸلٸ ٷلەسٸن الادى, ٶزٸنە لايىقتى ورىنعا جايعاسادى جەي عانا.
بۇل دا تەۋەلسٸز ەلگە تەن تابيعي ٷردٸس. قازٸردٸڭ ٶزٸندە قازاق تٸلٸندە بٸلٸم الاتىن بالالاردىڭ ٷلەسٸ 80 پايىزعا جەتتٸ.
10-15 جىلدان ٶتسٸن...ولار دا قازاق ۇلتشىلدارىنىڭ قاتارىن تولىقتىرادى.
قازاقتٸلدٸ سەگمەنت سانى جاعىنان دا, ساپاسى جاعىنان دا باسىم تٷسەتٸن بولادى», – دەيدٸ ول.
ايتۋىنشا, 10-15 جىل ٶتكەسٸن قازاقستاندا قازاقشا سٶيلەمەيتٸن ادامدى كەزدەستٸرمەيسٸز.
ەشكٸم سٸزگە «گوۆوريتە پو رۋسسكيي!» دەپ تاقىلداپ تۇرمايدى.
«يە, ۇلتشىل-پاتريوتتاردىڭ ٶز اراسىندا الاۋىزدىق بار. بۇل دا قالىپتى قۇبىلىس», – دەيدٸ شوراەۆ.
ۋاقىت ٶتە ۇلتشىلداردىڭ اراسىنداعى ساۋاتتى, سانالى ازاماتتار ٸرٸكتەلٸپ شىعادى. ٶزگەلەرٸ سولاردىڭ تٶڭٸرەگٸنە توپتاسادى دەپ سەنەدٸ ول.
«ال قازاق ۇلتشىلدارىنا كٷيە جاعاتىندار ٷرٸكپەسٸن. بۇل ورىس ۇلتشىلدىعى ەمەس.
ەكەۋٸ ەكٸ بٶلەك ەلەم.
قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ قاتارىندا سكينحەدتەر جوق, بولمايدى دا.
قازاق ۇلتشىلدىعى بٸرەۋدٸڭ باسىن جارىپ, كٶزٸن شىعاردى ما وسى كٷنگە دەيٸن?
قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ قۇربانى بولعان كٸمدٸ ەستٸدٸڭٸز?
قازاق ۇلتشىلدىعى كٸمنٸڭ اسىنا ورتاقتاستى? كٸمنٸڭ ٸشكٸ ٸسٸنە كيلٸكتٸ?
قازاق ۇلتشىلدىعىن ورىس ۇلتشىلدىعىمەن شاتىستىرماۋ قاجەت سوندىقتان. ٸلگەرٸدە ايتقانداي, ەكەۋٸ ەكٸ بٶلەك ەلەم.
قازاق ۇلتشىلدارىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدە سٶيلەۋدٸ تالاپ ەتكەنٸ, ٶزگەلەرگە قىساستىق كٶرسەتكەنٸ ەمەس. ەربٸردەن سوڭ مٸندەت قوي بۇل. ٶزٸڭ تۇراتىن ەلدٸڭ مەملەكەتتٸك تٸلٸن مەڭگەرۋ - مٸندەت.
ۇلتشىل-پاتريوت رەتٸندە مەن قوعامدىق ورىنداردا, سونىڭ ٸشٸندە كينوتەاترلاردا قازاقتىڭ ەن-كٷيٸ شىرقالۋ تيٸس دەپ سانايمىن.
بۇل دا مٸندەت. قازاق ۇلتشىلدىعى كٷش العان سايىن مۇنداي تالاپتاردىڭ تٸزٸمٸ تولىعا تٷسەدٸ.
ۇلت, تٸل, دٸل مەسەلەسٸنە كەلگەندە سۇراۋسىز دٷنيە جوق.
سولاي ەكەن دەپ قازاق ۇلتشىلدىعىنان قورقۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ول جوعالتقانىن تٷگەندەپ جاتىر. كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ قازاقتىڭ بەرٸ ۇلتشىل. 10-15 جىل كٷتەلٸك...», – دەيدٸ ارمان شوراەۆ.
دايىنداعان, دۋمان بىقاي
