بٷگٸن شىمكەنت قالاسىندا اەس سالۋدى قولداۋ جٶنٸندەگٸ حالىقتىق شتابتىڭ ٶڭٸرلەردە حالىقپەن كەزدەسۋٸ جالعاستى. شىمكەنتتەگٸ شتاب مٷشەلەرٸ اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىنىڭ ارتىقشىلىعى تۋرالى ەڭگٸمەلەستٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz حالىقتىق شتابتىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
كەزدەسۋ ەلٸمٸزدەگٸ جەتەكشٸ تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىنداردىڭ بٸرٸ سانالاتىن م.ەۋەزوۆ اتىنداعى وڭتٷستٸك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ستۋدەنتتەرٸمەن جٷزدەسۋدەن باستالدى.
بٸلٸم ورداسىنىڭ شەكٸرتتەرٸ بٸرقاتار تەحنيكالىق ماماندىق بويىنشا بٸلٸم الادى, سونداي-اق عىلىمي زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلەدٸ. بولاشاق ينجەنەرلەر اتوم ەلەكتر ستانتسيياسى يدەياسىنىڭ ەلدٸ ودان ەرٸ دامىتۋ جەنە ٶندٸرٸس سالاسىندا جاڭا مۋلتيپليكاتيۆتٸ مٷمكٸندٸكتەر جاساۋ باعىتىنداعى بارلىق پەرسپەكتيۆانى جاقسى تٷسٸنەدٸ. سوندىقتان ستۋدەنتتەر, جاس عالىمدار, جاستار ۇيىمدارىنىڭ بەلسەندٸلەرٸ كەزدەسۋدە اەس سالۋ يدەياسىن تولىق قولدايتىندارىن مەلٸمدەدٸ.
مەجٸلٸس سپيكەرٸ, «AMANAT» پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى ەرلان قوشانوۆ اتوم ەلەكتر ستانتسيياسى ەكونوميكانىڭ, ٶنەركەسٸپتٸڭ, بٸلٸمنٸڭ, عىلىمنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرەتٸن اسا ماڭىزدى جوبا ەكەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. اەس تٷرلٸ تەۋەكەلدٸڭ الدىن الىپ, ەلٸمٸزدٸ قۋاتتى ەنەرگەتيكالىق بازاسى بار پروگرەسسيۆتٸ مەملەكەتتەردٸڭ قاتارىنا قوسادى.

– اەس سالۋ – بٸر كٷننٸڭ مەسەلەسٸ ەمەس. جوبانى ٸسكە اسىرۋ ون جىلدى, تٸپتٸ ودان دا كٶپ ۋاقىتتى الادى. بەرٸڭٸز دە ەكونوميكاسى دامىعان, بولاشاعى زور, قۋاتتى دا تەۋەلسٸز قازاقستاندا ٶمٸر سٷرگٸلەرٸڭٸز كەلەتٸنٸ سٶزسٸز. پرەزيدەنتٸمٸز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ دا كٶزدەگەنٸ – وسى. قازٸرگٸ قولعا الىنىپ جاتقان ٸستەر, ەڭ الدىمەن, سٸزدەر ٷشٸن جاسالىپ جاتىر. ەندەشە, باتىل شەشٸم قابىلدايتىن ۋاقىت جەتتٸ. ال باتىل شەشٸمدٸ قابىلدايتىن – جاستار! ولاي بولسا, الداعى رەفەرەندۋمدا اەس سالۋعا قولداۋ كٶرسەتٸپ, ٶز بولاشاقتارىڭىز ٷشٸن دۇرىس تاڭداۋ جاساۋلارىڭىز قاجەت, – دەدٸ ەرلان قوشانوۆ جاستارعا قاراتا ايتقان سٶزٸندە.
ەڭگٸمەلەسۋ بارىسىندا حالىقتىق شتاب مٷشەلەرٸ اەس قۇرىلىسى جاستارعا مول مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. اتاپ ايتقاندا, لايىقتى جالاقىسى بار ونمىڭداعان جاڭا جوعارى بٸلٸكتٸ جۇمىس ورنى قۇرىلادى. قازاقستانداعى جوعارى وقۋ ورىنداردىڭ تٷلەكتەرٸ اەس قۇرىلىسىنا قاتىسۋعا جەنە وتاندىق اتوم يندۋستريياسىندا قىزمەت ەتۋگە قاجەت بارلىق مٷمكٸندٸككە يە. بولاشاقتا اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋدىڭ تيٸستٸ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى ەزٸرلەنٸپ, وندا اەس قاجەتتٸلٸگٸنە قاراي ارنايى كادر دايارلاۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ.
قالا جاستارى اتىنان ەنەرگەتيكا جەنە دەستٷرلٸ ەمەس ەنەرگەتيكالىق جٷيەلەر كافەدراسىنىڭ PhD دوكتورى نۇرسۇلتان فايز, جاس عالىم يسابەك ەزٸمحان, جاستار ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى اقان بەسباەۆ, ستۋدەنتتٸك پارلامەنتتٸڭ تٶراعاسى سابينا ساعىنتاي اەس-تى قولداۋعا قاتىستى ٶز وي-پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸردٸ. ولار قازاقستاننىڭ پروگرەستەن تىس قالا المايتىنىن, سوندىقتان بٸزگە ەنەرگييا بەرٸپ قانا قويماي, وتاندىق عىلىم مەن تەحنولوگييانى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرەتٸن, جاستارعا جاڭا مٷمكٸندٸكتەر جاسايتىن اتوم ەلەكتر ستانتسيياسى قاجەت ەكەنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.

بۇدان سوڭ اەس سالۋدى قولداۋ جٶنٸندەگٸ حالىقتىق شتاب مٷشەلەرٸ زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەستٸ. ٸس-شارا بارىسىندا قازاقستانداعى اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى جەنە الداعى 6 قازاندا ٶتەتٸن جالپىحالىقتىق پلەبيستسيتتە اەس-تى قولداپ, دۇرىس شەشٸم قابىلداۋدىڭ ماڭىزى تالقىلاندى. ەڭگٸمەلەسۋ بارىسىندا رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ ٷشٸن تۇرعىنداردى جۇمىلدىرۋ قاجەت ەكەنٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. حالىقتىق شتاب قوعامدا زور بەدەلگە يە زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ اتسالىسۋى ەل تەۋەلسٸزدٸگٸن ودان ەرٸ نىعايتاتىن اەس-تىڭ ماڭىزىن ادامدارعا دۇرىس جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸ.

وسى كٷنٸ شتاب مٷشەلەرٸ «تاسساي» يندۋسترييالىق ايماعىنا بارىپ, كەسٸپكەرلەرمەن جەنە ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كەزدەستٸ. ولار اەس سالىنعان جاعدايدا ەلدٸڭ ەكونوميكالىق جاعدايى قالاي ٶزگەرەتٸنٸن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, ۇزاق ۋاقىت پايدالانۋعا بولاتىن مۇنداي ستانتسييا كەسٸپورىندار ٷشٸن اسا ماڭىزدى ەلەكتر ەنەرگييانىڭ تۇراقتى جەنە قولجەتٸمدٸ تاريفٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. بۇل قادام زاۋىتتاردىڭ, فابريكالاردىڭ ٶندٸرٸس شىعىنىن ازايتىپ, ٶز تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونداي-اق, شتاب مٷشەلەرٸ كەسٸپكەرلەرگە قازاقستان 2060 جىلعا قاراي كٶمٸرتەكتٸ بەيتاراپتىق بويىنشا مٸندەتتەمە قابىلداعانىن ەسكە سالدى. ياعني كٶمٸر تەحنولوگيياسىمەن ٶندٸرٸلەتٸن بارلىق تاۋارعا ەلەمدٸك نارىقتا قوسىمشا سالىق سالىنادى. ەلەكتر ەنەرگييانىڭ 70%-ىن كٶمٸر ستانتسييالارىنان الاتىن قازاقستان ٷشٸن بۇل ايتارلىقتاي كەدەرگٸ بولۋى مٷمكٸن. سوندىقتان اەس سالۋ قازاقستاندىق ٶنٸمنٸڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ بەسەكەگە قابٸلەتٸن ارتتىرۋدا ستراتەگييالىق ماڭىزعا يە.

كەزدەسۋ سوڭىندا كەسٸپكەرلەر مەن جۇمىسشىلار الداعى رەفەرەندۋمعا بەلسەندٸ قاتىسىپ, اەس-تى قولداۋعا دايىن ەكەندەرٸن جەتكٸزدٸ. ولاردىڭ ايتۋىنشا, اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق تەۋەلسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتٸپ قانا قويماي, ەلٸمٸزدە وزىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋگە, شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردى كٶبٸرەك تارتۋعا, ٶندٸرٸستٸ ۇلعايتۋعا جەنە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
حالىقتىق شتابتىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
تاپسىرىس بەرۋشٸ: وسپانوۆ م.ج.
«AMANAT» پارتيياسى» قب قاراجاتىنان تٶلەندٸ