تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى شاردارا اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ەرتاراپتاندىرۋ ٷشٸن قولعا الىنعان جاڭا زاۋىتقا وسى كٷزدە جەرگٸلٸكتٸ شارۋالار جٷگەرٸ ٶتكٸزە الاتىنىن جەتكٸزدٸ.
اۋداندا ورنالاسقان يندۋستريالدى ايماقتا ورنالاسقان ٸرٸ ٶندٸرٸس ورنىنىڭ قۇرىلىسى 2 كەزەڭنەن تۇرادى. الدىمەن جٷگەرٸنٸ ساقتاۋ جەنە كەپتٸرۋ كەشەنٸنٸڭ قۇرىلىسىن 2023 جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان. قازٸرگٸ تاڭدا ٸرگەتاسىن قۇيۋ جۇمىستارى اياقتالىپ, قۇرال-جابدىقتارى الىنعان. مونتاجداۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.
ەكٸنشٸ كەزەڭدە جٷگەرٸنٸ تەرەڭ ٶڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى 2024 جىلى باستالىپ, 2025 جىلى تولىق ٸسكە قوسىلادى.
ٶتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا الماتى قالاسىنا جۇمىس ساپارىندا جەرگٸلٸكتٸ ينۆەستورلارمەن كەزدەسكەن ٶڭٸر باسشىسى بٸرقاتار جاڭا جوبا ۇسىنعان بولاتىن. سونىڭ بٸرٸ – شاردارا اۋدانىنداعى يندۋستريالدى ايماقتا سالىناتىن جٷگەرٸ ٶڭدەۋ زاۋىتى. وبلىس ەكٸمدٸگٸ تاراپىنان زاۋىت قۇرىلىسىنا قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىم مەسەلەسٸن شەشۋگە جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتٸلۋدە.
– ٶزٸندٸك كٸرٸستەردٸ ارتتىرۋ ٷشٸن جاڭا كەسٸپورىندار اشىپ, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ قاجەت. اۋدانعا ينۆەستيتسييالار تارتۋ كەرەك. بۇل – جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدەرگە قوياتىن باستى تالاپتارىمنىڭ بٸرٸ. بٸز كەسٸپكەرلەردٸ قاشان دا قولداۋعا دايىنبىز. بۇل – كەسٸبٸن دٶڭگەلەتەمٸن دەگەن ازاماتتار ٷشٸن ٷلكەن مٷمكٸندٸك. تٷركٸستان وبلىسىندا كەسٸپورىنداردىڭ كٶبەيۋٸ اۋداننىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا دا, حالىقتى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋعا دا ٶز سەپتٸگٸن تيگٸزبەك, – دەدٸ دارحان ساتىبالدى شاردارا اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋٸندە.
وبلىس ەكٸمٸ بٷگٸن قۇرىلىس الاڭىندا بولىپ, ينۆەستورلارمەن كەزدەستٸ. 35 گەكتار اۋماقتا ورنالاسقان زاۋىتتا كراحمال سٸرنەسٸ شىعارىلماق. بۇل داقىلدىڭ قۇرامىندا 75%-عا دەيٸن قانت بار. سوندىقتان ٶنٸمدٸ ٶندٸرٸستٸك ماقساتتا, ياعني, تابيعي قانت الماستىرعىش رەتٸندە پايدالانۋعا بولادى. وسى رەتتە كراحمال-سٸرنە زاۋىتى ەلٸمٸزدەگٸ ٸرٸ كونديتەرلٸك فابريكالار مەن سۋسىن شىعاراتىن زاۋىتتاردى قاجەتتٸ ٶنٸممەن قامتاماسىز ەتەدٸ.
زاۋىت تٷرلەندٸرٸلگەن كراحمالدىڭ 20-دان استام تٷرٸن, مالتوزا جەنە گليۋكوزا بالشىرىندارىن, گليۋتەن, جٷگەرٸ مايىن, ۇرىق, كەبەك, تٷيٸرلەنگەن قۇراما جەم شىعارادى.
ال سٸرنە – وسى كراحمالدان الىناتىن قويۋ شەربەت تەرٸزدٸ تەتتٸ ٶنٸم. زاۋىت بۇدان بٶلەك كراحمال-گليۋكوزالىق قانت پەن تاعامدىق گليۋكوزانى شىعارادى. گليۋكوزا الىناتىن شيكٸزات تاعى سول – كراحمال.
ايتۋ كەتەك كەرەك, زاۋىت گليۋكوزا بالشىرىنىن ٶندٸرۋ كەزٸندە گەنەتيكالىق تٷرلەندٸرٸلگەن شيكٸزاتتى قولدانبايدى, بۇدان تىس جٷگەرٸنٸ قالدىقسىز قايتا ٶڭدەۋ تسيكلىن جولعا قويعان.
كريستالدىق گليۋكوزا تازا تəتتٸ, ەرٸ تەز سٸڭەتٸن جوعارى ساپالى تاماق ٶنٸمٸ. كونديتەرلٸك نان-توقاش ٶنٸمدەرٸن, جەمٸس كونسەرۆٸلەرٸن, قويۋلاتىلعان سٷت, بالمۇزداق جəنە ٶزگە دە اسپازدىق ٶنٸمدەردٸ شىعارۋ ٷشٸن وسى گليۋكوزا پايدالانىلادى.
جەكە كەسٸپكەر ٶنٸمدەردٸ ٸشكٸ نارىقپەن قوسا سىرتقى نارىققا دا شىعارۋعا نيەتتٸ. زاۋىت ٶنٸمدەرٸن ازييا جەنە ەۋروپا ەلدەرٸنە ەكسپورتتايدى. جەتٸساي, ماقتاارال, شاردارا اۋداندارىنىڭ شارۋالارى جٷگەرٸ ەگۋدٸڭ تيٸمدٸلٸگٸنە تولىقتاي كٶز جەتكٸزگەنشە زاۋىتتى شيكٸزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جٷگەرٸنٸ ٶزدەرٸ ەگٸپ وتىرماق.
– بۇدان بٶلەك, الاتاۋ باتىر اۋىلدىق وكرۋگٸنٸڭ اۋماعىنان شاعىن ٶندٸرٸستٸك پارك ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن ينفراقۇرىلىممەن قامتىلعان 5 گەكتار جەر «تٷركٸستان» ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسيياسىنا ۇسىنىلدى. جوسپارلانعان ٶندٸرٸستٸك پاركتە 5 شاعىن كەسٸپورىن ورنالاسىپ, 200-گە جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلادى. مامىر ايىندا تەجٸريبە الماسىپ, وبلىس اۋماعىندا زاۋىت-فابريكالار اشۋ, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا وبلىستىق دەلەگاتسييامەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا بارعان بولاتىنبىز. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ سالاسىندا جاڭا كەسٸپورىندار قۇرۋ ٷشٸن وبلىسىمىزدىڭ وڭتٷستٸك اۋداندارىنىڭ ەلەۋەتٸ جوعارى. كەلٸسسٶزدەر نەتيجەسٸندە «شەبەر» تٸگٸن فابريكاسى جيھاز ٶندٸرٸسٸن قولعا الىپ, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنان قۇرال-جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا كەلٸسٸم-شارت جاسادى,– دەدٸ د.ساتىبالدى حالىقپەن كەزدەسۋٸندە.
تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ەكٸنشٸ جارتىجىلدىققا بەلگٸلەنگەن حالىقپەن كەزدەسۋٸ كەستەگە سەيكەس بٷگٸن شاردارا اۋدانىندا قورىتىندىلاندى.
