Freedom Inside '26

سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆ: «شارۋالارعا قولداۋ كٶرسەتٸلە بەرەدٸ»

سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆ: «شارۋالارعا قولداۋ كٶرسەتٸلە بەرەدٸ»
كٷننٸڭ كٶزٸ جىلىنىپ, قالىڭ قاردىڭ كٶبەسٸ سٶگٸلگەلٸ بەرٸ الماتى وبلىسىنىڭ ديقاندارى جەر جىرتىپ, دەن سەبۋ جۇمىستارىنا دايىندالا باستادى. تاياۋدا بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ قالاي جٷرٸپ جاتقانىن بٸلۋ ماقساتىندا الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆ جۇمىس ساپارىمەن ەسكەلدٸ اۋدانىنا بارىپ, شارۋالاردىڭ كٶكتەمگٸ ناۋقانعا قانشالىقتى دايىن ەكەنٸن ٶز كٶزٸمەن كٶرٸپ قايتتى.

سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆ جۇمىس ساپارى بارىسىندا شىمىر اۋىلىندا ورنالاسقان «نام» شارۋا قوجالىعىندا بولىپ, ونداعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ بارىسىمەن تانىستى.

بۇل ەسكەلدٸ اۋدانىنداعى ٸرٸ  شارۋاشىلىق ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ٶتكەن جىلى شارۋاشىلىق باسشىلارى اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا ەۋروپانىڭ تەحنيكالارىن الدىرعان بولاتىن. شارۋاشىلىق باسشىسى گەرمان نام ەكٸم ورىنباسارىمەن كەزدەسۋٸندە 100 گەكتار جەرگە جٷگەرٸ ٶسٸرٸپ وتىرعانىن العا تارتتى.

– قازٸرگٸ تاڭدا بٸزدەر ٷكٸمەت پەن وبلىستىق ەكٸمدٸكتٸڭ اۋىل شارۋاشىلعى ەڭبەككەرلەرٸنە قولداۋىن ايتارلىقتاي سەزٸنٸپ وتىرمىز. مەملەكەتتٸڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ٶتكەن جىلى كٷزدە گەرمانييادا قۇراستىرىلاتىن «CLAAS» تراكتورىن الۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدىق. قۇنى 60 مىڭ دوللار تۇراتىن بۇل تەحنيكانى مەملەكەتتٸڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكٸزدٸك. بۇدان باسقا فينلياندييادا شىعارىلاتىن «HORSCH – Tiger» كەشەندٸ تٸركەمەسٸن الدىق. الداعى ۋاقىتتا بۇل تەحنيكالار جۇمىستىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرىپ, تابىستى جۇمىس ٸستەۋٸمٸزگە سەپتەسەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن. جاڭا تەحنيكالاردى ٶزگە شارۋالاردىڭ ەگٸس جۇمىستارىنا دا پايدالانۋدى كٶزدەپ وتىرمىز. بۇل – تەحنيكالار ٶزگەلەرگە قاراعاندا جانارمايدى از تۇتىنادى, – دەپ جەر ەمگەن شارۋا ساتىپ العان سۋ جاڭا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ مٷمكٸندٸگٸ جايىندا سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆكە ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.

ٶز كەزەگٸندە وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى شارۋالار بيىل كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىن ويداعىداي اياقتاۋى ٷشٸن 21 مىڭ توننا جەڭٸلدەتٸلگەن جانارماي بٶلٸنگەنٸن ايتىپ, قاراپايىم ەڭبەككەرلەردٸ قۋانتىپ تاستادى.

بٷگٸندە الماتى وبلىسىنا قاراستى بارلىق اۋداندارعا جانارماي جەتكٸزٸلگەن. سونىمەن قاتار شارۋالارعا قاجەتتٸ تۇقىم قورى دا جەتكٸلٸكتٸ ەكەنٸن ەكٸمنٸڭ ورىنباسارى تٸلگە تيەك ەتتٸ. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى شاشاۋ شىعارماي اتقارۋ ٸسٸ «جەتٸسۋ» ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسيياسىنا جٷكتەلٸپتٸ.

سەرٸكجان بەسكەمپٸروۆ اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جاڭارتۋ ٸسٸنە قاتىستى دا ٶز ويىن ورتاعا سالدى.

– بٷگٸن بٸز «نام» شارۋا قوجالىعىنىڭ زاماناۋي اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنا قول جەتكٸزگەن قۋانىشىنا كەۋ بولىپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسىن تاباتىن بولادى. شارۋانىڭ تەحنيكا ساتىپ الۋعا جۇمسالعان قارجىسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت ەسەبٸنەن سۋبسيدييالاناتىن بولادى. بٸزدەر وبلىس اۋماعىنداعى شارۋالاردىڭ جاڭا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنا قول جەتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتۋ ماقساتىندا سوڭعى ٷش جىلدا 6 ملرد تەڭگە جۇمسادىق. ال جەر ەمگەن شارۋالاردى قاجەتتٸ تىڭايتقىشتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە جىل سايىن 30 ملرد تەڭگە قارجى جۇمساپ كەلەمٸز. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسىن تاۋىپ, شارۋالارعا قامقورلىق كٶرسەتٸلە بەرەدٸ, – دەپ ەكٸم ورىنباسارى ويىن ورتاعا سالدى.

الماتى وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶندٸرٸستٸك كەشەنٸن دامىتۋعا «قازاگروقارجى» اق 21,4 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا سالعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. «قازاگروقارجى» وبلىس اۋماعىندا 18 جىلدىق قىزمەتٸندە فەرمەرلەرگە 2518 بٸرلٸك اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن تابىستاپ, 868 استام شارۋا قوجالىعىن قارجىلاندىرعان.

سوڭعى 3 جىل ٸشٸندە «قازاگروقارجى» اق-نىڭ فيليال جىل سايىن 2 ملرد تەڭگە دەڭگەيٸندە قارجىلاندىرۋ بويىنشا ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشكە جەتكەن.  سونداي-اق «قازاگروقارجى» اق قولداۋىنىڭ ارقاسىندا الماتى وبلىسىندا ەت باعىتىنداعى جالپى سانى 7 350 باس ٸرٸ قارا مالى بار 6 اسىلتۇقىمدى رەپرودۋكتور شارۋاشىلىعى قۇرىلعانىن دا اتاپ ٶتكەن جٶن.

بۇلار ايماقتا العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ 5 134 باس ەليتالى «انگۋس» تۇقىمىنىڭ  جەنە 2 214 باس «گەرەفورد» تۇقىمىنىڭ اسىلتۇقىمدى ٸرٸ قارا مالدارىن ساتىپ العان «ارحارلى مايبٷيرەك» جشس, «ناعاشىبەك» شق, «بيمۇراتوۆ ا.ە.» شق, «الاتاۋ دەيري» جشس, «التىن ارپا» شق سيياقتى شارۋاشىلىقتاردى اتاۋعا بولادى.

ٶتكەن جىلى جەتٸسۋدىڭ فەرمەرلەرٸ اراسىندا «سەنٸمدٸ فەرمەر» جەنە «ٶز جەم-شٶبٸمٸز» دەپ اتالاتىن جاڭا قارجىلاندىرۋ جوبالارى ٸسكە اسىپ, وبلىستاعى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸلٸس بەرگەن-دٸ.

بٸر عانا «سەنٸمدٸ فەرمەر» باعدارلاماسى بويىنشا «قازاگروقارجى» اق فەرمەرلەرگە جيىنتىق قۇنى 105, 8 ملن تەڭگەگە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ليزينگكە تابىس ەتكەن بولاتىن. ال «ٶز جەم-شٶبٸمٸز» باعدارلاماسى بويىنشا وتاندىق اگرارشىلار 84,4 ملن تەڭگەگە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ەندٸگٸ ليزينگكە الدى.

«سەنٸمدٸ فەرمەر» باعدارلاماسى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ليزينگكە اۆانستىق تٶلەم تٶلەمەي الۋ مٷمكٸندٸگٸن بەرەدٸ. بۇل باعدارلامانى «قازاگروقارجى» اق-نىڭ قولدانىستاعى كليەنتتەرٸمەن قاتار, بۇرىن قارجىلاندىرىلعان كليەنتتەرٸ دە پايدالانا الادى. كليەنتتەرگە قويىلاتىن جالعىز عانا تالاپ – بۇل ادال نيەتتٸ قارىز الۋشى ٶلشەم شارتتارىنا سەيكەس كەلۋ.

«ٶز جەم-شٶبٸمٸز» باعدارلاماسى بويىنشا وتاندىق جەم-شٶپ ٶندٸرٸسٸن دامىتۋدى قارجىلاندىرۋ جٷزەگە اسىرىلادى. جاڭا باعدارلامانىڭ شەڭبەرٸندە قازاقستاندىق فەرمەرلەر قاجەتتٸ اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن 10 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸممەن, مٶلشەرٸ 10% قۇرايتىن تٶمەندەتٸلگەن اۆانستىق تٶلەممەن ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولادى.