پرەزيدەنت كەزەكتٸ سۇحباتىندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ سىنعا الدى. الايدا مەسەلەنٸڭ تٷپ-تٶركٸنٸ تەرەڭدە جاتىر. بەلگٸلٸ جۋرناليست ەرٸ مەديامەنەدجەر ەرلان بەكحوجين قازاقستاندىق تەلەۆيزييانىڭ نەگە ىقپالىنان ايىرىلعانىن جەنە كٶرەرمەندٸ قالاي قايتا تارتۋعا بولاتىنىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Exclusive.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
ەرلان بەكحوجيننٸڭ پٸكٸرٸنشە, تەلەديدار – ٸرٸتكٸ تۋدىراتىن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە قارسى تۇرا الاتىن ەڭ پەرمەندٸ قۇرال.
"الايدا قازاقستاندا بۇل مٷمكٸندٸك تولىق ٸسكە اسپاي وتىر. اقش پەن رەسەيدە تەلەۆيزييا قوعامدىق پٸكٸردٸ قالىپتاستىراتىن قۋاتتى ينستيتۋت رەتٸندە جۇمىس ٸستەسە, قازاقستاندىق كٶرەرمەن وتاندىق ارنالاردىڭ باقىلاۋدا ەكەنٸن, ٶتكٸر ەرٸ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ اشىق كٶتەرە المايتىنىن انىق سەزەدٸ. نەتيجەسٸندە اۋديتورييا سايتتار مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە اۋىسىپ, پايدا بولعان اقپاراتتىق ۆاكۋۋمدى قاۋەسەت, ەموتسييا, الىپ-قاشپا ەڭگٸمەلەر تولتىرادى. ال رەسمي تەلەۆيزييا جاۋاپتى ورگانداردان رۇقسات كٷتٸپ وتىرعاندا, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر بيلٸككە تيٸمسٸز قوعامدىق پٸكٸردٸ قالىپتاستىرىپ ٷلگەرەدٸ", - دەيدٸ ول.
مەديامەنەدجەردٸڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتٸك تەلەۆيزييادا بلوگەرلەردە جوق رەسۋرستار جەتكٸلٸكتٸ. كەسٸبي رەداكتسييالار, تەجٸريبەلٸ جۋرناليستەر, ايماقتىق تٸلشٸلەر جەلٸسٸ, تەرەڭ تالداۋ جاساۋعا مٷمكٸندٸك بار.
"اقش پەن رەسەيدٸڭ ٸرٸ تەلەارنالارى وسى ارتىقشىلىقتى بارىنشا پايدالانىپ, قوعامدىق ديسكۋسسيياعا جىلدام ەرٸ تيٸمدٸ ىقپال ەتٸپ وتىر", - دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار ول بٸر ماڭىزدى پارادوكستى اتاپ ٶتتٸ.
"تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە حالىق بەرٸبٸر مەملەكەتتٸك تەلەۆيزيياعا جٷگٸنەدٸ. سەبەبٸ دەل وسى ارنالار ارقىلى جاۋاپتى تۇلعالاردان الىنعان راستالعان اقپارات تاراتىلادى. الايدا بۇل سەنٸم ۇزاققا سوزىلمايدى. قالىپتى ٶمٸرگە ورالعان سەتتە كٶرەرمەن تەلەۆيزييادان قايتا الشاقتايدى. بۇل جاعداي تەلەۆيزيياعا ەركٸندٸك بەرۋ مەملەكەتتٸ ەلسٸرەتپەيتٸنٸن, كەرٸسٸنشە ونىڭ ەلەۋەتٸن اشىپ, بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىراتىنىن كٶرسەتەدٸ. ال ٶزٸن-ٶزٸ شەكتەۋ جالعاسا بەرسە, اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتە ەركٸن سٶيلەيتٸندەر ٷستەمدٸك الا بەرەدٸ", - دەپ قوستى ول.
ەرلان بەكحوجين بۇعان دەيٸن "حابار" ارناسىندا ٶزٸ جەتەكشٸلٸك ەتكەن كوماندا ٶڭٸرلٸك پروبلەمالاردى كٶتەرگەن "ەكٸمدەر" باعدارلاماسىن ٸسكە قوسقانىن ەسكە الدى.
"بۇل جوبا قازاقستاندىق كٶرەرمەننٸڭ عانا ەمەس, ەلدەگٸ حالىقارالىق ۇيىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ دە وڭ باعاسىن العان. باعدارلاما بارىسىندا جۋرناليست اسحات نييازوۆقا تٸكەلەي تىيىم سالىنباعان, تەك شەكتەن تىس حايپقا ۇمتىلعان سەتتەردە رەداكتسييالىق دەڭگەيدە ەسكەرتۋ جاسالىپ وتىردى", - دەدٸ ول.
باعدارلاما پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ العاشقى جولداۋىنداعى "ەكٸمدەر حالىقپەن اشىق ديالوگ جٷرگٸزۋٸ تيٸس" دەگەن ۇستانىمىنا ناقتى جاۋاپ بولدى. "ەكٸمدەر" جوباسى كٶپتەگەن شەنەۋنٸكتٸ حالىقپەن بەتپە-بەت كەلٸپ, سۇراققا جاۋاپ بەرۋگە مەجبٷرلەدٸ. تٸپتٸ تٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ ەكٸمدەر اراسىندا تٷسٸرٸلٸم توبى كەنەتتەن كەلگەن جاعدايدا قانداي سۇراق قويىلاتىنىن تالقىلايتىن ارنايى چات تا بولعان.
"باعدارلامانىڭ ىقپالدى بولۋىنىڭ باستى سەبەبٸ – مەملەكەتتٸك ارنادا ايتىلعان ەربٸر سٶز ٷشٸن جەكە جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ بولۋى. ال ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە, كەرٸسٸنشە, جاۋاپسىزدىق پەن باقىلاۋسىزدىق بەلەڭ العان. "يت ٷرەدٸ, كەرۋەن كٶشەدٸ" قاعيداسى ٷستەم", - دەدٸ ول.
ەرلان بەكحوجيننٸڭ ويىنشا, مۇنداي احۋالعا قارسى تۇرۋدىڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى – ساپالى, تەرەڭ مازمۇندى كينو مەن كونتەنت ٶندٸرۋ. سەبەبٸ كينو كەڭ اۋديتورييانى قامتىپ, قوعامدىق سانانى قالىپتاستىرا الادى. الايدا بٷگٸنگٸ كٶرەرمەن تٶمەن دەڭگەيدەگٸ كوممەرتسييالىق ٶنٸمگە ٷيرەنٸپ العان. ال قوعامدى ەدەيٸ قارابايىرلاندىرۋ جالعاسا بەرسە, مۇنداي ورتادا ساۋ ەكونوميكا دا, جاسامپاز كٶزقاراس تا قالىپتاسپايدى. ونداي قوعامدا ادامدار قۇرۋدان گٶرٸ قيراتىپ, كٷيرەتۋگە بەيٸم بولادى.
ال "ەكٸمدەر" باعدارلاماسىنىڭ جابىلۋىنا قاتىستى ول جوبانىڭ ٶزٸ "حاباردان" كەتكەننەن كەيٸن, ياعني 2022 جىلى ەفيردەن الىنعانىن ايتادى. بۇعان دەيٸن دە جوباعا قىسىم بولعانىمەن, سول كەزەڭدە پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸن باسقارعان ەرلان قوشانوۆ باعدارلامانىڭ ماڭىزىن تٷسٸنٸپ, قولداۋ كٶرسەتكەن. الايدا كەيٸن بۇل قولداۋ توقتاپ, جوبا ەفيردەن الىندى.