قوعام بەلسەندٸسٸ زاڭعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەردە ەلگە كەلۋدٸ ارمانداعان اعايىننىڭ جۇمىسىن قيىنداتا تٷسەتٸنٸن اشىپ ايتقان.
ەڭ سوراقىسى زاڭعا ەنٸگٸزٸلگەن جاڭا ٶزگەرٸستەر قابىلدانىپ كەتسە, ەلگە كەلۋدٸ كٶكسەگەن قانداستار «ٶزٸ ازاماتى بولىپ تابىلاتىن جەنە تۇراتىن ەلدٸڭ اۋماعىندا كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى سەكسۋالدىق سيپاتتاعى قىلمىس جاساعانى ٷشٸن سوتتىلىعىنىڭ» بار نەمەسە جوقتىعىن دەلەلدەيتٸن تاعى بٸر انىقتاما الۋى كەرەك ەكەن. مۇنداي باسى ارتىق قۇجاتتار قازاق كٶشٸن بەسەڭدەتەتٸنٸ انىق.
«حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭىنىڭ 1997 جىلى تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت قازاق تٸلٸندە قابىلدانعان جالعىز زاڭ ەكەنٸن جاقسى بٸلەسٸز دەپ ويلايمىن.
كٶشٸ-قون پروتسەستەرٸن رەتتەۋگە ارنالعان زاڭ جوباسى مەجٸلٸس تالقىسىنا تٷسٸپ, بٷگٸن جۇمىس توبىنىڭ بٸرٸنشٸ وتىرىسى ٶتتٸ.
جاڭىلماسام, اتالعان زاڭ جوباسىنا وسىمەن سەگٸزٸنشٸ رەت ٶزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزٸلمەك.
مەن وسى سالامەن ٷزدٸكسٸز اينالىسىپ كەلە جاتقان تەجٸريبەلٸ مامان رەتٸندە 2015 جىلدان بەرٸ جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىندا بولىپ, دەپۋتاتتارعا كٶمەكتەسٸپ كەلەمٸن. وسى بارىستا, كٶشٸ-قون پروتسەستەرٸن رەتتەۋگە ارنالعان زاڭ جوباسىندا ايتارلىقتاي ساپالى ٶزگەرٸس بولعانىن بيلٸك تە جۇرت تا جاقسى بٸلەدٸ.
مٸنە, بۇل جولى تاعى دا قاتىسىپ وتىرمىن.
قازٸرگٸ تالقىلانىپ وتىرعان زاڭ جوباسىنا قاراساق, بۇل جوبا قازاق كٶشٸنٸڭ قارقىنىن ٷدەتۋدەن گٶرٸ, باسۋعا ارنالعانى كٶرٸنٸپ تۇر. بۇل جولعى ۇسىنىلعان جوبا وسى بەتٸ قابىلدانىپ كەتسە, قانداستارىمىزدىڭ قۇجاتتانۋى جەڭٸلدەۋدٸڭ ورنىنا, تٸپتٸ قيىنداي تٷسپەك.
سەبەبٸ, انىقتاما تالاپ ەتەتٸن نورمالار كٶپتەپ ەنگٸزٸلگەن. بۇرىن تۇراقتى تٸركەۋگە تۇرۋ ٷشٸن, قانداستارىمىزدان قىلمىسى ٷشٸن الىنباعان نەمەسە جويىلماعان سوتتالعاندىعىنىڭ بار نەمەسە جوقتىعىن دەلەلدەۋ ٷشٸن انىقتاما تالاپ ەتٸلٸپ كەلگەن بولسا, ەندٸ «ٶزٸ ازاماتى بولىپ تابىلاتىن جەنە تۇراتىن ەلدٸڭ اۋماعىندا كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى سەكسۋالدىق سيپاتتاعى قىلمىس جاساعانى ٷشٸن سوتتىلىعىنىڭ» بار نەمەسە جوقتىعىن دەلەلدەيتٸن تاعى بٸر انىقتاما قوسىلماق.
سونداي-اق, بۇل جولعى زاڭ جوباسىندا مەجٸلٸستٸڭ زاڭناما بٶلٸمٸنٸڭ تەحنيكالىق تٷزەتۋلەرٸنەن ٶزگە قانداستارىمىزعا جەڭٸلدٸك ەكەلە قوياتىن جاڭالىقتاردىڭ جوق ەكەندٸگٸن دە بايقادىق.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «قاسٸرەتتٸ قاڭتار» وقيعاسىنان كەيٸنگٸ پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا سٶيلەگەن سٶزٸندە: «كٶشٸ-قون, سونىڭ ٸشٸندە, ٸشكٸ كٶشٸ-قون سالاسىن تەرتٸپكە كەلتٸرەتٸن كەز كەلدٸ» دەگەندە, دەل وسىنداي قاتاڭ زاڭ قابىلداڭدار دەمەسە كەرەك!
قايتا, كٶشٸ-قونعا قاتىستى زاڭدار مەن نورماتيۆتٸك قۇجاتتار وسى جولعى تالقىلاۋدا تيمۋر قۇلىباەۆ پەن كەرٸم مەسٸموۆ قاسكٶنەمدٸكپەن ەنگٸزٸپ كەتكەن كەدەرگٸلەردەن ارىلۋى تيٸس!
ەرينە, بۇل مەسەلەگە بايلانىستى ٶز پٸكٸرٸمٸزدٸ ايتتىق. اتالعان نورما كەلەسٸ جولى تاعى قارالاتىن بولدى. بۇدان بٶلەك, ٶز ۇسىنىستارىمىزدى دەپۋتات ەدٸل جاڭبىرشين, بەرٸك ەبدٸعاليۇلى جەنە جۇلدىز سٷلەيمەنوۆالارعا بەرٸپ قويدىق. ول ۇسىنىستار وسى دەپۋتاتتار تاراپىنان الداعى جەردە تالقىعا سالىنادى دەپ سەنەمٸن.
نەگٸزگٸ ايتايىن دەگەنٸم بۇل عانا ەمەس, مەنٸڭ قارنىمدى اشىرىپ, قادٸرٸمدٸ قاشىرعان — جۇمىس توبىنىڭ قۇرامى!
كەزەكتەگٸ جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىندا كولودا دميتريي ۆلاديميروۆيچ, پلاتونوۆ ارتۋر ستانيسلاۆوۆيچ, نابيەۆ ۆاكيل گۋسەينوۆيچ جەنە حامەدوۆ ابيلفاس مۋسليموۆيچتەر بار ەكەن.
وسى كٸسٸلەردٸڭ كٶڭٸلٸنە قارادى ما, ەلدە ٶزٸ قازاق تٸلٸنە شورقاق پا, ەيتەۋ جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەرلان ۆالەرەۆيچ وتىرىستى باستان-اياق ورىس تٸلٸندە جٷرگٸزدٸ.
مەن جوعارىداعى دەپۋتاتتاردىڭ بەدەلٸ مەن بٸلٸكتٸلٸگٸنە شەك كەلتٸرۋدەن اۋلاقپىن.
بٸراق, قازاق كٶشٸنٸڭ تاعدىرىنا قاتىستى زاڭڭنىڭ تالقىلاۋىنا كولودا مەن پلاتونوۆ, نابيەۆ پەن حامەدوۆ ەمەس, ەدٸل جاڭبىرشين مەن دٷيسەنبينوۆ, سايروۆ پەن سارىمدار قاتىسىپ, وتىرىستى تازا قازاق تٸلٸندە جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن!
قۇرمەتتٸ ەرلان جاحانۇلى!
سٸزدٸڭ مەجٸلٸس تٶراعاسى رەتٸندە بٷگٸن ايتقان, «قوعامنىڭ ٷنٸن ەستٸپ, حالىقتىڭ تٸلٸن تٷسٸنۋ جەنە دەر كەزٸندە شارالار قابىلداۋ – كەز كەلگەن كەلەڭسٸزدٸكتٸڭ الدىن الۋدىڭ نەگٸزگٸ العىشارتى...» دەگەن سٶزٸڭٸز بٸزدٸڭ قۇلاعىمىزعا مايداي جاقتى.
سول ٷشٸن, سٸزدەن الدا قانداستارىمىزدىڭ قۇجاتتانۋى كەزٸندە تاعى قايتالانۋى مٷمكٸن كەلەڭسٸزدٸكتەردٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن, اتالعان جاڭ جوباسىن تالقىلاماس بۇرىن حالىقتىڭ تالقىسىنا بٸر مەرتە سالۋدى, سونداي-اق جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸمەن قوسا, قۇرامىن دا كەلەسٸ وتىرىسقا دەيٸن تولىق اۋىستىرىپ, تالقىلاۋدىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدە جٷرگٸزٸلۋٸن قامتاماسىز ەتٸپ بەرۋٸڭٸزدٸ سۇرايمىن.
اۋىت مۇقيبەك, اقىن, قوعام قايراتكەرٸ
