ٶتكەن جىلدىڭ اياعىندا ەلٸمٸز ٷشٸن ايتۋلى وقيعا ورىن الدى. استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان قاريننٸڭ تٶراعالىعىمەن ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ جۇمىسى قورىتىندىلانىپ, ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاۋدا جولىندا قولعا الىنعان ٷلكەن جۇمىس ٶز مەرەسٸنە جەتكەن بولاتىن. مەملەكەتتٸك كوميسسييا ٷش جىلدان بەرٸ تىنىمسىز جۇمىس ٸستەپ, تالاي اقتاڭداقتاردى اقتادى. وسىلايشا جوعالعانىمىز تابىلىپ, ٶشكەنٸمٸز جانعانداي كٷي كەشتٸك.
سول كەزدە ايتۋلى شاراعا قاتىسقان مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەردان قارين ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جۇمىسى وتاندىق تاريحيشى عالىمدار ٷشٸن مازمۇندى جۇمىس بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– مەملەكەتتٸك كوميسسييا تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەپ, بۇرىن-سوڭدى بولماعان وراسان زور شارۋانى جٷزەگە اسىردى. وسى جۇمىسقا بەلسەنە قاتىسىپ, كٷش-جٸگەرٸن جۇمساعان تاريحشى-عالىمدارىمىز بەن ٶزگە دە مەملەكەتتٸك ورگاندارعا زور العىسىمدى بٸلدٸرەمٸن.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان مەملەكەتتٸك كوميسسييا تاريحي ەدٸلدٸكتٸڭ سالتانات قۇرۋىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوستى.
وسى رەتتە زەرتتەۋشٸ عالىمدارعا قۇندى تاريحي دەرەكتەرگە قول جەتكٸزۋگە جەردەمٸن تيگٸزگەن قر باس پروكۋارتۋراسىنا, ۇقق مەن ٸٸم ريزاشىلىعىمىزدى بٸلدٸرەمٸز. بۇدان باسقا ايماقتىق دەڭگەيدەگٸ ەكسپەديتسييالىق جۇمىستارعا بەلسەندٸ ٷلەس قوسقان ٶڭٸرلەردەگٸ تاريحشى عالىمداردىڭ دا ەڭبەگٸ زور ەكەنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ, – دەدٸ مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ.
ەرلان قارين شارا بارىسىندا ەلٸمٸز بويىنشا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا قاتىستى 72 تومدىق ماڭىزدى جيناقتى كٶپشٸلٸككە تانىستىردى. كٶپتومدىق ٶتكەنگە سالاۋات ايتىپ, تاريحقا جاڭاشا كٶزقاراسپەن قاراۋعا جول اشاتىن قۇندى جيناق بولاتىنى سٶزسٸز.
وسىعان دەيٸن شاڭ باسقان ارحيۆتەردە جاتقان قۇجاتتار الداعى ۋاقىتتا ماڭىزدى كينوتۋىندىلار مەن ٶزەكتٸ شىعارمالارعا نەگٸز بولادى دەپ پايىمدايمىز.
ەڭ باستىسى بۇل كٶپتومدىق ساياسي قۋعىن-سٷرگەن تاقىرىبىن ٸندەتە جازىپ جٷرگەن جۋرناليستەرگە قۇندى دەرەككٶزٸ بولاتىنى انىق.
الداعى ۋاقىتتا وسى 72 تومدىق جيناق ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق كٸتاپحانالارىنا تارالىپ, ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن تاقىرىبىنا قىزىعاتىن كەز كەلگەن ادامعا سول كەزدەگٸ زۇلمات جايىندا دەل اقپارات الۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸ سٶزسٸز.
Dalanews.kz اقپاراتتىق اگەنتتٸگٸنە مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ مٷشەسٸ, تاريحشى ماحاببات قوزىباەۆا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاۋ ٸسٸ قالاي جٷرگەنٸن ايتىپ بەردٸ.
– ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸگٸن العاننان كەيٸن ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاۋ جۇمىستارى 1995 جىلى باستالعان ەدٸ. سول جىلدار كەڭەستٸك جٷيەنٸڭ قۋعىن-سٷرگٸنٸنە ۇشىراعان 29 مىڭنان استام اقتالعان-دى. كەيٸننەن بۇل جۇمىس توقتاپ قالدى. تەك 2020 جىلى ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييا قۇرىلعاننان كەيٸن بۇل ٸس قايتا جانداندى. اينالدىرعان ەكٸ جىل ٸشٸندە 311 مىڭنان استام ەلٸمٸزدەن كٷشتەپ دەپورتاتتسييالانعان ادامدار مەن ەسكەري تۇتقىندار اقتالدى.
ايماقتاردا جۇمىس ٸستەگەن عالىمدار دەپورتاتتسيياعا ۇشىراعان ادامداردىڭ تٸزٸمٸن جاساپ, ولاردى اقتاپ شىعۋعا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوستى. وسى رەتتە مەملەكەتتٸك كوميسسييا قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاۋعا قاتىستى ارناي تالابىن دايىنداپ شىققانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسىن تاباتىن بولادى, – دەدٸ ماحاببات قوزىباەۆا.
وسىعان دەيٸن ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا قاتىستى قولجەتٸمدٸ 700 مىڭنان استام قۇجات بولسا, مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ بەلسەندٸ جۇمىسىنان كەيٸن ونىڭ قاتارىنا تاعى دا 600 مىڭ قۇجات كەلٸپ قوسىلدى.
الداعى ۋاقىتتا جيناقتالعان قۇجاتتاردىڭ بەرٸن كٸتاپ ەتٸپ شىعارۋ مٷمكٸن ەمەس. سول سەبەپتٸ مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ ەرلان قارين جيناقتالعان قۇجاتتاردى تٷرلٸ باعىتتارعا جٸكتەپ, ارنايى پورتالعا جٷكتەپ, قۇندى مەلٸمەتكە حالىقتىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٸسٸن قر جوعارى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ ساياسات نۇربەككە تاپسىردى.
3 جىلعا سوزىلعان مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ جۇمىسى ساياسي قۋىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاپ قانا قويماي, جاڭا تاريحشىلار شوعىرىنىڭ قالىپتاسۋىنا جەنە ەلٸمٸزدە ارحيۆ قاتىناستارى جۇمىستارىنىڭ زامان تالابىنا ساي جاندانۋىنا سەرپٸن بەرگەنٸن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.
