قازاقستان ۇلتتىق يادرولىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى ەرلان باتىربەكوۆ ەلٸمٸزدە بوي كٶتەرەتٸن العاشقى اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىنىڭ باعاسىنا قاتىستى قوعامدا تۋىنداعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ. ول وتاندىق جوبانىڭ ٶزبەكستانداعى اەس قۇرىلىسىنان نەلٸكتەن قىمبات ەكەنٸن تٷسٸندٸرٸپ, بالقاش ماڭىنداعى دايىندىق جۇمىستارىنىڭ بارىسىمەن بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
تەحنولوگييالىق ايىرماشىلىقتار مەن جوبانىڭ قۇنى
سوڭعى ۋاقىتتا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە ەكٸ كٶرشٸ ەلدٸڭ اەس جوبالارىنىڭ قۇنى قىزۋ تالقىلانۋدا. ەرلان باتىربەكوۆتٸڭ پايىمداۋىنشا, بۇل ەكٸ قۇرىلىستى باستاپقى جارييالانعان باعالارىنا قاراپ ٶزارا سالىستىرۋ مٷلدەم دۇرىس ەمەس, ٶيتكەنٸ مۇندا مٷلدەم بٶلەك تەحنولوگييالار قولدانىلادى.
قازاقستاندا قۋاتتىلىعى جوعارى, زاماناۋي جەنە حالىقارالىق نارىقتا ٷلكەن سۇرانىسقا يە 3+ بۋىنىنداعى ۆۆەر-1200 ەنەرگوبلوكتارىن («لەنينگراد جوباسى») سالۋ جوسپارلانعان. بۇل — ەۋروپالىق قاۋٸپسٸزدٸك ستاندارتتارىنا تولىق ساي كەلەتٸن «روساتومنىڭ» فلاگماندىق جوباسى. مۇنداي رەاكتورلار قازٸرگٸ ۋاقىتتا مىسىر, ۆەنگرييا, قىتاي ەلدەرٸندە سەتتٸ قولدانىلىپ جاتىر. ال ٶزبەكستان بولسا, قۋاتتىلىعى ازىراق ەكٸ ۆۆەر-1000 رەاكتورى مەن ريتم-200ن كٸشٸ بلوكتارىنا نەگٸزدەلگەن جوبانى تاڭداعان. ساراپشى بۇل ەكٸ تەحنولوگييانىڭ اتوم ماشيناسىن جاساۋ سالاسىنىڭ ەرتٷرلٸ دامۋ كەزەڭدەرٸنە جاتاتىنىن العا تارتتى.
وعان قوسا, ٶزبەكستان جوباسىنىڭ ناقتى قارجىلىق مودەلٸ (نەسيە پايىزى, ۆاليۋتا باعامى, مەنشٸكتٸ كاپيتال ٷلەسٸ) ەلٸ جارييالانباعان. ماماننىڭ سٶزٸنشە, بارلىق ەكونوميكالىق فاكتورلار ەسەپتەلگەندە, ەكٸ ەلدەگٸ جوبالاردىڭ تٷپكٸلٸكتٸ قۇنى شامالاس بولۋى مٷمكٸن.
حالىقارالىق كونسورتسيۋم جەنە بالقاشتاعى دايىندىق
قازاقستانداعى اەس قۇرىلىسى «روساتوم» جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن حالىقارالىق كونسورتسيۋم اياسىندا جٷزەگە اسادى. وعان رەسەيلٸك تەحنولوگييادان بٶلەك, ٶزگە دە شەتەلدٸك الپاۋىتتاردىڭ وزىق جابدىقتارى تارتىلماق. مەسەلەن, بۋ تۋربيناسىن جەتكٸزۋشٸ رەتٸندە فرانتسۋزدىق Arabelle كومپانيياسى قاراستىرىلىپ جاتسا, كەيبٸر قۇرال-جابدىقتار قىتاي مەن كورەيادان ساتىپ الىنۋى مٷمكٸن.
جوبانىڭ جالپى قۇنى شامامەن 16,4 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى:
14,4 ملرد دوللار — تٸكەلەي ەكٸ ەنەرگوبلوكتىڭ قۇرىلىسىنا;
2 ملرد دوللار — ستانتسييانىڭ قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸن قۇرۋعا, باستاپقى يادرولىق وتىن قورىن ساتىپ الۋعا جەنە ايماقتىڭ ينجەنەرلٸك-ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جۇمسالادى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىنداعى ىقتيمال الاڭداردا ينجەنەرلٸك-ٸزدەستٸرۋ جۇمىستارى بەلسەندٸ جٷرٸپ جاتىر. ماماندار گەودەزييالىق, ەكولوگييالىق جەنە گيدروگەولوگييالىق زەرتتەۋلەردٸڭ ٷلكەن بٶلٸگٸن اياقتاعان. قازٸر ايماقتىڭ اۋا رايى مەن سۋ جاعدايىن بٸر جىل بويى ٷزدٸكسٸز باقىلاۋ جۇمىستارى اتقارىلۋدا. وسى كەزەڭ تولىق اياقتالعاننان كەيٸن «بالقاش» اەس-ٸنٸڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسىن ەزٸرلەۋ باستالادى.
