2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا قازاقستان ٶنەركەسٸبٸنٸڭ كٶلەمٸ ٶتكەن جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 6,5%-عا ارتتى. Halyk Finance اناليتيكالىق ورتالىعىنىڭ اعا ساراپشىسى ارسلان ارونوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل كٶرسەتكٸشتٸڭ نەگٸزگٸ تٸرەگٸ – تاۋ-كەن جەنە ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ قارقىندى دامۋى. دەگەنمەن ەلەكتر قۋاتى, گاز بەن سۋمەن جابدىقتاۋ سەكتورىنداعى مىردىمسىز ٶسٸم الاڭداۋشىلىق تۋدىرىپ وتىر. ٶيتكەنٸ اتالعان سالالار – ەلدٸڭ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸگٸن ناقتى تانىتاتىن ماڭىزدى ينديكاتورلار, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"جىل باسىنان بەرٸ ٶنەركەسٸپتٸڭ دامۋىنا نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷش – تەڭٸز كەن ورنىنداعى مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸنٸڭ ارتۋى بولدى. بۇل مۇناي ٶڭدەۋ سالاسىنا عانا ەمەس, وعان ٸلەسپە موتور وتىنى, ديزەل, گاز بەن مۇناي كوكسى ٶندٸرٸسٸنە دە جاعىمدى ىقپال ەتتٸ. بۇعان قوسا, كٶتەرمە ساۋدا مەن كٶلٸك تاسىمالى دا قوسىمشا سەرپٸن الدى. نەتيجەسٸندە مۇناي سەكتورى جالپى ٸشكٸ ٶنٸم ٶسٸمٸن جىلدامداتقان نەگٸزگٸ درايۆەرگە اينالدى. بٸراق, تەڭٸز كەنٸشٸن كەڭەيتۋ جوباسى بيىل اياقتالاتىندىقتان, ەكٸنشٸ جارتىجىلدىقتا مۇناي ٶندٸرۋ قارقىنى باياۋلاۋى مٷمكٸن. بۇل ٶز كەزەگٸندە جالپى ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸستٸڭ ٶسٸمٸنە كەرٸ ەسەر ەتەدٸ دەگەن بولجام بار", - دەيدٸ ساراپشى.
2025 جىلعى قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا ٶنەركەسٸپتٸك ٶنٸم كٶلەمٸنٸڭ اقشالاي كٶرسەتكٸشٸ بىلتىرعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 6,5%-عا ٶسكەن. ونىڭ ٸشٸندە ەڭ جوعارى ٷلەس تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸنە تيەسٸلٸ (45,6%), بۇل سالا 8,4%-عا ارتقان. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ٷلەسٸ – 47,3%, ەلەكتر ەنەرگيياسىمەن, گازبەن جەنە جىلۋمەن جابدىقتاۋ – 6,3%, سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە قالدىقتاردى ٶڭدەۋ سەكتورىنىڭ ٷلەسٸ نەبەرٸ – 0,8%.
جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ 12%-ىن قامتاماسىز ەتەتٸن تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ بيىل ايتارلىقتاي جەدەل ٶسٸمدٸ بايقاتتى. مۇناي مەن گاز ٶندٸرۋ كٶلەمٸ بٸردەن 11,4%-عا ارتىپ, سالانىڭ 71,9%-ىن قامتىعان. بۇعان سەبەپ – جوعارىدا اتالعان تەڭٸز كەن ورنىنداعى ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ بەلسەندٸ تٷردە ارتۋى. بىلتىرعى جىلدىڭ وسى كەزەڭٸندە اتالعان سەكتور تەك 0,3%-عا ٶسكەن بولسا, بيىل بۇل كٶرسەتكٸش 8,4%-دى قۇرادى.
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ دە جاقسى نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزدٸ. بيىلعى جارتىجىلدىقتا بىلتىرعى كٶرسەتكٸشتٸ (5,1%) ازداپ ارتتىرىپ, ٶندٸرٸس كٶلەمٸ 5,5%-عا ۇلعايدى. بۇل رەتتە ەڭ كٶپ ٶسٸمدٸ ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸ (10%) مەن ماشينا جاساۋ سەكتورى (11,1%) تانىتتى. الايدا, جالپى ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ 40,1%-ىن قۇرايتىن مەتاللۋرگييا سالاسىندا ٶسٸم جوقتىڭ-قاسى – نەبەرٸ 0,1%. مۇنىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ – قارا مەتاللۋرگييا ٶندٸرٸسٸنٸڭ (قۇيۋدى قوسپاعاندا) 0,5%-عا تٶمەندەۋٸ, بۇل سەگمەنت مەتاللۋرگييا ٶندٸرٸسٸنٸڭ شامامەن تٶرتتەن بٸرٸن قۇرايدى.
"ەلەكترمەن, گازبەن جەنە جىلۋمەن جابدىقتاۋ سالاسىندا بار بولعانى 0,5% عانا ٶسٸم بايقالعان. ەسٸرەسە, ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ مەن تاراتۋ ٸسٸندە ەشقانداي ٸلگەرٸلەۋ جوق. بۇل – ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸگٸنە قاتىستى الاڭداتارلىق جاعداي, سەبەبٸ ينفراقۇرىلىمدىق سەكتورلار ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتىڭ ماڭىزدى ينديكاتورى بولىپ سانالادى. ەگەر وسى سالالار ٶسٸم كٶرسەتپەسە, بۇل جالپى جٸٶ-نٸڭ قازٸرگٸ قارقىندى ٶسٸمٸنٸڭ تۇراقتى ەمەستٸگٸن مەڭزەيدٸ", - دەيدٸ ارونوۆ.
سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەۋ سەكتورىندا جاعداي, تٸپتٸ كٷردەلٸ. ٶتكەن جىلعى 0,7%-دىق تٶمەندەۋ بيىل دا جالعاسىپ, قاڭتار-ماۋسىمدا كٶرسەتكٸش بٸردەن 5,3%-عا ازايعان. ونىڭ ٸشٸندە سۋدى الۋ مەن تاراتۋدىڭ كٶلەمٸ 9,6%-عا, ال قالدىقتاردى جيناۋ جەنە ٶڭدەۋ – 2,7%-عا قىسقارعان.
"قازاقستان ايماقتارىنىڭ ٸشٸندە ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸس كٶلەمٸ 17 ٶڭٸردە ٶسكەن. ەسٸرەسە جامبىل وبلىسىندا كٷرت ٶزگەرٸس بايقالىپ وتىر: بىلتىرعى 7,4%-دىق قۇلدىراۋدان كەيٸن, بيىل وبلىستىڭ ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸسٸ بٸردەن 20,6%-عا ٶستٸ. بۇل جەتٸستٸكتٸڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ – قانت ٶندٸرٸسٸنٸڭ 79%-عا ارتۋى", - دەيدٸ ساراپشى.
جالپى, قازاقستاننىڭ ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸسٸ بيىلعى بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا تۇراقتى ٶسٸم كٶرسەتٸپ وتىر. دەگەنمەن الداعى ۋاقىتتا, ەسٸرەسە تەڭٸز كەن ورنىن كەڭەيتۋ جوباسى اياقتالعاندا, ٶنەركەسٸپتٸڭ ٶسٸم قارقىنى تٶمەندەۋٸ ىقتيمال. سوندىقتان ەكونوميكالىق ساياساتتا جاڭا درايۆەرلەر مەن تۇراقتى ٶسٸم فاكتورلارىن ٸزدەۋ قاجەتتٸگٸ تۋىنداۋدا.
