رەسەيدىڭ ەكونوميكالىق ەكسپانسياسى باستالىپ كەتتى - ساراپشى ساتبايەۆ

ساعىنىش سارداروۆا 19 ءساۋ. 2024 13:53 111975

ساراپشىلار قازاقستان رەسەي ءۇشىن نەگە ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. بۇگىندە قازاقستان كورشىلەس ەلدە سوعىس پەن سانكسيا ءجۇرىپ جاتقان كەزدە تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋعا تىرىسىپ وتىر. 

وسى تۇستا قازاقستاندىق ساياساتتانۋشى دوسىم ساتبايەۆ قازاقستاننىڭ كرەمل ءۇشىن ماڭىزىن بىرنەشە فاكتورمەن ءتۇسىندىرىپ بەردى. ول بۇل تۋرالى ۆلاديمير كراۆچەنكونىڭ ماتەريالىندا ايتتى، - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، بىرىنشىدەن، ماسكەۋ قىتايمەن بەلسەندى قارىم-قاتىناس جاساعىسى كەلسە، وندا ورتا ازياداعى پوزيسياسىن ودان ءارى نىعايتۋى كەرەك ەكەنىن تۇسىنەدى. ەكىنشىدەن، رەسەي سانكسيالاردى اينالىپ ءوتۋ ساياساتىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالدىرۋ ءۇشىن قازاقستان ەكونوميكاسىندا ىقپالىن كۇشەيتۋگە نيەتتى.

"رەسەيدىڭ قازاقستانعا بەلسەندى ەكونوميكالىق ەكسپانسياسى ءجۇرىپ جاتىر، بۇل ءبىز ءۇشىن ەلەۋلى گەوساياسي ءقاۋىپ تۋعىزادى. رەسەيلىك كومپانيالار ەلدەگى پوزيسياسىن بەلسەندى تۇردە نىعايتىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز، بۇل وتە-موتە ءقاۋىپتى ءۇردىس. ولاردىڭ ىشىندە "گازپروم"، "لۋكويل"، "روساتوم" سەكىلدى الپاۋىتتار بار. 2019 جىلى قازاقستاندا 7 مىڭعا جۋىق رەسەيلىك كومپانيا بولسا، ءقازىر ولاردىڭ سانى 20 مىڭعا جۋىقتاپ قالدى. كەيبىر قازاقستاندىق وليگارحتار سوڭعى ۋاقىتتا ءوز اكتيۆتەرىن رەسەيلىك بيزنەسكە جاپپاي ساتا باستادى"، - دەدى ول.

تاعى ءبىر ساراپشى سەرگەي كونوۆالوۆ رەسەي فەدەراسياسى ءۇشىن قازاقستاننىڭ ادال بولىپ قالۋى ماڭىزدى ەكەنىن مالىمدەدى. ءبىراق استانانىڭ ماسكەۋدەن بەلگىلى ءبىر قاشىقتا بولۋى رەسەيلىكتەر ءۇشىن ارتىقشىلىقتارعا يە ەكەن.

سونىمەن قاتار، ول قازاقستان سوعىس پەن سانكسيا، ءبىر جاعىنان ينتەگراسيالىق بىرلەستىكتەر اياسىنداعى تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايتىن وتە كۇردەلى ديپلوماتيالىق پارتيانى ويناپ وتىرعانىن جەتكىزدى.

ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن قازاقستان قارىزعا بەلشەدەن باتىپ جاتقانى، سوڭعى بەس جىلدا ەلدىڭ سىرتقى بەرەشەگى 4 ميلليارد دوللارعا ارتقانى تۋرالى اقپاراتتار تارادى. ۇلتتىق بانكتىڭ دەرەگىنشە 2024 جىلى ەلدىڭ سىرتقى قارىزى 163 ميلليارد دوللار بولعان، بۇل وسىدان بەس جىل بۇرىنعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا بىرنەشە ميللياردقا كوپ. سونىڭ ىشىندە رەسەيگە بەرەشەگى كوپ بولىپ شىقتى.

قازاقستانعا ەڭ كوپ نەسيە بەرگەن ەل – نيدەرلاند: 42،6 ميلليارد دوللار. دەگەنمەن قازاقستاننىڭ رەسەيگە الدىنداعى بەرەشەگى ەرەكشە كوزگە تۇسەدى. سوڭعى بەس جىلدا قازاقستاننىڭ تەرىسكەي كورشىسىنە قارىزى 47،1 پايىزعا ارتىپ، 13 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. بۇل ماسكەۋدىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنداعى قارجىلىق ىقپالى مەن بەلسەندىلىگىن ايتارلىقتاي كۇشەيتىپ وتىر.

ال باتىس ەلدەرىنىڭ تاراپىنان نەسيە بەرۋشىلەرىنىڭ قارىزدارى ازايا باستاعان. ۇلىبريتانيا مەن اقش قازاقستانعا قارىز بەرۋدى ايتارلىقتاي ازايتقان.


ۇسىنىلعان
سوڭعى جاڭالىقتار