سيريياداعى بەيبٸت تۇرعىندارعا قارسى جاسالعان ۋلى گازبەن شابۋىلعا قارسىلىق بٸلدٸرۋ – اساد بيلٸگٸ مەن رەسەي ساياساتىنا قارسى شىعۋ دەگەن سٶز. مەنٸڭ ويىمشا, قىتاي مەن اقش ٶزارا وداقتاستىققا العاشقى قادام جاساپ وتىر. مٷمكٸن ەكٸ تاراپ قالىپتاسىپ كەلە جاتقان باعىتتان باس تارتار, بٸراق اقش پەن قىتاي رەسەيگە قارسى وداقتاس بولا جازدادى.
وسى ەكٸ ۇلى دەرجاۆا (اقش پەن قىتاي ەلەمدە ەسكەري جەنە ەكونوميكا جاعىنان ەڭ قۋاتتى مەملەكەتتەر), ەگەردە اقش پەن قىتاي رەسەيگە قارسى وداقتاس بولا قالسا - وندا رەسەيدٸڭ جاعدايى تٸپتٸ مٷشكٸل بولماق. قىتايدىڭ رەسەيگە قىجىلى بار – ول تەرريتوريالىق تالاپتار: كەزٸندە قىتاي 19 عاسىردىڭ ورتاسىنداعى «اپيىن سوعىسىنان» كەيٸن ەلسٸرەپ, ايگۋن جەنە پەكين كەلٸسٸمدەرٸنە قول قويىپ, امۋر ٶزەنٸنٸڭ بويىنداعى ٶلكەلەردٸ رەسەيگە بەرۋگە مەجبٷر بولعان.
سول تۇستا 19 عاسىردىڭ ورتاسىندا باسقا ٸرٸ مەملەكەتتەر دە قىتايدان جەر ولجالاعان. ۇلىبريتانييا تسزيۋلۋن جارتىارالىنىڭ وڭتٷستٸگٸ, سول سيياقتى «اپيىن سوعىستارىنىڭ» نەتيجەلەرٸ جەنە جوعارىدا اتالعان پەكين كەلٸسٸمٸ بويىنشا گونكونگتى پورتۋگالييا يەلەنگەن (1557 جىلدان باستاپ ماكاونى).
بٸراق بٷگٸنگٸ تاڭدا ۇلىبريتانييا جەنە پورتۋگالييا بارلىق وتار تەرريتورييالارىن قىتايعا قايتاردى, تەك رەسەي عانا قىتايعا تارتىپ العان جەرلەرٸن قايتارماي وتىر.
سوندىقتان اقش پەن قىتاي رەسەيگە قارسى ىمىرالاسۋى مٷمكٸن. رەسەي ەكٸنشٸ دٷنيە جٷزٸلٸك سوعىستان كەيٸنگٸ جاھاندىق تەرتٸپتٸ بۇزدى دەپ ەسەپتەلەدٸ: رەسەي ۋكراينادان قىرىمدى تارتىپ الدى جەنە شىعىس ۋكرايناداعى «ازامات سوعىسىن» قولداپ وتىر.
ال كالينينگراد وبلىسىندا «ەسكەندٸر» راكەتالارىن ورنالاستىرىپ, باتىس ەۆروپانىڭ زەرەسٸن الىپ وتىر. قورىتا ايتساق, اقش, يراندى «كەشٸرٸپ», ونى رەسەيگە قارسى قويدى. ەندٸ اقش قىتايمەن وداقتاس بولا قالسا, ەگەردە بۇل وداقتاستىق پەن ىمىراشىلدىقتى ەۋرووداق قولداسا, وندا وقشاۋلانعان رەسەيدٸ اقش, ەۋرووداق جەنە قىتاي رەسەيدٸ تٷتٸپ جەيدٸ.
ەزٸمباي عالي,
ساياساتتانۋشى
