رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين قاسىم-جومارت توقاەۆقا ارناعان قۇتتىقتاۋ سٶزٸندە بايقوڭىر قالاسىنىڭ دامۋىنا رەسەي تاراپى زور كٶڭٸل بٶلٸپ وتىرعانىن جەنە بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسا بەرەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"قۇرمەتتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى! قۇرمەتتٸ قازاقستاندىق جەنە رەسەيلٸك دوستار! قادٸرلٸ بايقوڭىر عارىش ايلاعىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ مەن ارداگەرلەرٸ! سٸزدەردٸ اتى اڭىزعا اينالعان بايقوڭىر عارىش ايلاعىنىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن. 1955 جىلدىڭ 2 ماۋسىمى – وسى كٷنٸ كەڭەس وداعىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە زىمىران سىناق الاڭىن, بولاشاقتا جەر بەتٸندەگٸ تۇڭعىش عارىش ايلاعىنا اينالاتىن كەشەندٸ قۇرۋ تۋرالى مەملەكەتتٸك شەشٸم قابىلداندى. ۇلى وتان سوعىسى اياقتالعاننان كەيٸن بار-جوعى ون جىل ٶتكەندە, سۇراپىل سوعىستىڭ سالدارىنان ەڭسەسٸ تٷسكەن, ورنى تولماس شىعىن كٶرگەن كٶپۇلتتى كەڭەستٸك حالىق تەك قيراعان قالالار مەن اۋىلداردى قايتا قالپىنا كەلتٸرٸپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق جەنە تەحنولوگييالىق سەرپٸلٸسكە قول جەتكٸزٸپ, بولاشاققا باتىل قادام جاساي الدى – ادامزاتتى جۇلدىزدار ەلەمٸنە باستايتىن عارىش دەۋٸرٸنٸڭ ەسٸگٸن اشتى", – دەدٸ پۋتين ٶز قۇتتىقتاۋىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بايقوڭىردىڭ سالىنۋى – كەڭ كٶلەمدٸ عارىشتىق باعدارلامالارمەن قاتار – ناعىز ەرلٸك, جانقييارلىق پەن قايسارلىقتىڭ ٷلگٸسٸ.
"بٸز بايقوڭىردى جوبالاپ, سالىپ, العاشقى كٷندەردەن باستاپ عارىش ايلاعىندا قىزمەت اتقارعان بارلىق وداقتاس رەسپۋبليكالاردان كەلگەن جٷزدەگەن مىڭ ادامنىڭ قاجىرلى ەڭبەگٸنە, تيتاندىق تاباندىلىعىنا باس يەمٸز. بايقوڭىر شەجٸرەسٸن جازعان عالىمدار مەن كونسترۋكتورلاردى, سىناقشى ۇشقىشتاردى, ازاماتتىق جەنە ەسكەري مامانداردى جىلى سەزٸممەن ەسكە الامىز. دەل وسى جەردە, بايقوڭىردا ادامزات تاريحىنىڭ جاڭا دەۋٸرٸ باستالدى, قييالدار شىندىققا اينالدى. 1957 جىلى دەل وسى جەردەن ر-7 زىمىرانى ارقىلى جەردٸڭ العاشقى جاساندى سەرٸگٸ ۇشىرىلدى. ال 1961 جىلعى 12 سەۋٸردە يۋريي گاگارين بايقوڭىردان عارىشقا اتتانىپ, جەردٸ اينالىپ شىققان ادامزاتتىڭ تۇڭعىش ٶكٸلٸ بولدى", – دەدٸ رەسەي پرەزيدەنتٸ.
ول بايقوڭىر تاريحىندا باسقا دا ايتۋلى سەتتەردٸڭ كٶپ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"1963 جىلى تۇڭعىش ەيەل عارىشكەر ۆالەنتينا تەرەشكوۆانىڭ ۇشۋى, 1971 جىلى ەلەمدەگٸ العاشقى "ساليۋت-1" وربيتالىق ستانتسيياسىنىڭ عارىشقا شىعارىلۋى, 1988 جىلى كٶپ مەرتە پايدالانۋعا ارنالعان "بۋران" كەمەسٸنٸڭ ۇشىرىلۋى – وسىنىڭ بەرٸ بايقوڭىرمەن تٸكەلەي بايلانىستى. 1998 جىلى دەل وسى جەردەن حالىقارالىق عارىش ستانتسيياسىنىڭ العاشقى مودۋلٸ – "زاريا" ۇشىرىلىپ, جاڭا دەۋٸرگە جول اشىلدى. بايقوڭىردان وسى ۋاقىتقا دەيٸن ەكٸ جارىم مىڭنان استام زىمىران ۇشىرىلدى. 200-دەن اسا عارىشكەر وسى جەردەن وربيتاعا اتتاندى", - دەپ قوستى ول.
پۋتيننٸڭ سٶزٸنشە, بايقوڭىردان عارىشقا تەك كەڭەستٸك ەمەس, تٷرلٸ ەلدەردەن شىققان عالىمدار دا ساپار شەكتٸ. ولار عارىش كەڭٸستٸگٸندە تىڭ عىلىمي تەجٸريبەلەر مەن زەرتتەۋلەر جٷرگٸزدٸ.
"بايقوڭىردىڭ قازاق تٸلٸنەن اۋدارعاندا "باي ٶلكە" دەگەن ماعىنا بەرەتٸنٸن ەسكەرسەك, بۇل اتاۋدىڭ مەنٸ ٶتە تەرەڭ ەرٸ ورىندى. بۇل عارىش ايلاعىنىڭ ەلەمدٸك عىلىم مەن تەحنيكانىڭ دامۋىنا قوسقان ٷلەسٸ – باعا جەتپەس بايلىق. قازٸرگٸ تاڭدا بايقوڭىر – ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ ەرٸ زاماناۋي عارىش ايلاقتارىنىڭ بٸرٸ. وندا شامامەن جەتٸ مىڭعا جۋىق قىزمەتكەر ەڭبەك ەتەدٸ. عارىش ايلاعىنىڭ ەلەۋەتٸ رەسەيدٸڭ, تمد ەلدەرٸنٸڭ جەنە ٶزگە دە مەملەكەتتەردٸڭ عارىشتىق باعدارلامالارىندا بەلسەندٸ قولدانىلادى", – دەدٸ رەسەي كٶشباسشىسى.
ول سونداي-اق بايقوڭىردى رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸڭ جارقىن سيمۆولدارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە سيپاتتادى.
"ەكٸ ەل اراسىندا بايقوڭىر قالاسى مەن عارىش ايلاعىنىڭ قىزمەتٸن رەتتەيتٸن ونداعان كەلٸسٸم مەن شارتتار بار. بايقوڭىر – ەكٸ ەل اراسىنداعى ينتەگراتسييا مەن ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ ناقتى جەمٸسٸ. ول – قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ عىلىم مەن يننوۆاتسييا, تەحنولوگييا سالالارىنداعى ىقپالداستىعىنىڭ, حالىقارالىق بەدەلٸنٸڭ ارتۋىنا زور ٷلەس قوسىپ وتىرعان نىسان. رەسەي بايقوڭىر قالاسىن دامىتۋعا, ونداعى قازاقستاندىق جەنە رەسەيلٸك تۇرعىنداردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن جاقسارتۋعا قاتىستى جۇمىستاردى جالعاستىرا بەرەدٸ. عارىش ايلاعىن تيٸمدٸ پايدالانۋ جەنە ونىڭ بولاشاعىن قامتاماسىز ەتۋ – بٸز ٷشٸن باسىم باعىتتاردىڭ بٸرٸ", – دەدٸ ۆلاديمير پۋتين.
