قازاقستاندىق بەلسەندٸ قۋات احمەتوۆتٸ ۋكراينادان ۇرلاپ ەكەتپەك بولعان رەسەيلٸك اگەنتتٸڭ جوسپارى ٸسكە اسپاي قالعان. بۇل جايت "دوسە" ورتالىعى جۋرناليستەرٸنٸڭ قولىنا تٷسكەن رەسەي بارلاۋ قىزمەتٸنٸڭ قۇپييا قۇجاتتارىنان بەلگٸلٸ بولعان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz ازاتتىققا سٸلتەپ.
“ۋكراينادا تۇراتىن قازاق ۇلتشىلى قۋات احمەتوۆتٸ ۇستاۋ بويىنشا ارنايى وپەراتسييا جوسپارلاندى. ول ٷشٸن الدىمەن ۋكراينا ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸندەگٸ اگەنتتەر ارقىلى ونىڭ بايلانىس دەرەكتەرٸن الىپ, ۇيالى بايلانىس ترەكينگٸن سۇراتتىم. دەگەنمەن, قۋات احمەتوۆ ٶزٸن اڭدىپ جٷرگەنٸن بٸرەۋلەردەن ەستٸپ قالعان سيياقتى. ونىڭ قايدا ەكەنٸن تاپتىم دەگەندە, ول تٷركيياعا قاشىپ كەتكەن بولاتىن. ارتىندا ەشقانداي ٸز قالدىرماعان, ەشقانداي ساۋدا جاساماعان, ىقتييارحات الماعان. ونىڭ ەرەكەتٸن قازاقستاننىڭ ارناۋلى قىزمەتٸ باسقارىپ وتىر دەۋگە تولىق نەگٸز بار” دەلٸنگەن دوسە دەرەكتەرٸندە.
شىتىرمان وقيعاعا تولى شىعارماعا ۇقسايتىن بۇل جازبا – رەسەي بارلاۋ قىزمەتٸنٸڭ اگەنتٸ ۆيكتور ۆاسيلەۆتٸڭ مەسكەۋدەگٸ كۋراتورى, رەسەي باس بارلاۋ باسقارماسىندا (گرۋ) قىزمەت ەتەتٸن پولكوۆنيك دەنيس سموليانينوۆكە جازعان راپورتى دەيدٸ "دوسە" ورتالىعىنىڭ زەرتتەۋشٸ-جۋرناليستەرٸ. رەسەيلٸك وپپوزيتسيونەر ميحايل حودوركوۆسكيي نەگٸزٸن قالاعان بۇل ورتالىق رەسەي بيلٸگٸنٸڭ ەلدەگٸ جەنە شەتەلدەگٸ جەمقورلىق دەرەكتەرٸن, ادام قۇقىعىنا قارسى ٸس-ەرەكەتتەرٸن ەشكەرەلەۋمەن اينالىسادى. ٶتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا "دوسە" جۋرناليستەرٸ رەسەي باس بارلاۋ باسقارماسىنىڭ قۇپييا قۇجاتتارىن قولعا تٷسٸرگەنٸن حابارلاعان بولاتىن.
ەكٸ بەتتەن تۇراتىن راپورتىندا ۆاسيلەۆ 2022 جىلى اقپاندا ۋكراينادا ەكٸ اپتا بولىپ, احمەتوۆتٸ ۇرلاپ ەكەتۋ وپەراتسيياسىن جوسپارلاعانىن, بٸراق ول ٸسكە اسپاعانىن بايانداپ, "قۋات احمەتوۆتٸ قازاقستاننىڭ ارناۋلى قىزمەتٸ باقىلاپ وتىر" دەگەن تۇجىرىم جاسايدى. ساپارىنىڭ سوڭىندا ول ۋكراينانىڭ ارناۋلى قىزمەتٸنٸڭ ٸزٸنە تٷسكەنٸن سەزٸپ, الدىمەن ودەسساعا بارعان, كەيٸن مولدوۆاعا ٶتٸپ كەتكەن دەپ جازدى "دوسە".
"تٸل مايدانى" قوزعالىسىنىڭ جەتەكشٸسٸ, بەلسەندٸ قۋات احمەتوۆ رەسەي ارناۋلى قىزمەتٸنە نە ٷشٸن قاجەت بولدى? بۇل سۇراققا ناقتى جاۋاپ جوق.
قۋات احمەتوۆ 2021 جىلى دٷكەن ساتۋشىسىنا "قازاقستاندا تۇرىپ جاتىرسىڭ. قازاقشا سٶيلەۋگە, تٷسٸنۋگە مٸندەتتٸسٸڭ!" دەپ تالاپ ايتىپ, سمارتفونىنا تٷسٸرٸپ, جەلٸدە قىزۋ تالقىلانعان ادام. دٷكەن قىزمەتكەرٸ وعان "ەشكٸمگە ەشتەڭە مٸندەتتٸ ەمەسپٸن. قازاقستاندا ەكٸ [مەملەكەتتٸك] تٸل بار. سٸز ورىسشا سٶيلەپ, مەنٸ جاقسى تٷسٸنٸپ تۇرسىز عوي", – دەپ قۋات احمەتوۆتٸڭ ەرەكەتٸن سىنادى.
تاعى بٸر رەت احمەتوۆ سۋپەرماركەت قىزمەتكەرلەرٸمەن جانجالداسىپ قالعان بولاتىن. ول "دٷكەن سٶرەسٸندەگٸ تاۋاردىڭ اتاۋى نەگە مەملەكەتتٸك تٸل – قازاق تٸلٸندە جازىلماعان?" دەپ سۇرادى. دٷكەن قىزمەتكەرٸ "قازاقستاندا ەكٸ تٸل بار. ورىس تٸلٸن كونستيتۋتسييادان ەلٸ ەشكٸم الىپ تاستاعان جوق" دەپ احمەتوۆتٸڭ ورىسشا سٶيلەۋٸن تالاپ ەتتٸ.
قۋات احمەتوۆ قازاقستاندا تٷرلٸ مەكەمە-ۇيىم, ساۋدا ورىندارىنداعى قىزمەتكەرلەردٸڭ قازاقشا سٶيلەۋٸن تالاپ ەتەتٸن تٸل بەلسەندٸسٸ رەتٸندە تانىلدى. مەملەكەتتٸك تٸلدە قىزمەت كٶرسەتپەيتٸن جەرگە پوليتسييا شاقىرتىپ, كەيبٸرٸنەن اشىق تٷردە كەشٸرٸم سۇراتىپ, بٸرٸنٸڭ "قازاقشا ٷيرەنەمٸن" دەگەن ۋەدەسٸن الدى. ال كەيبٸرٸ قازاقشا سٶيلەۋگە اشىق قارسىلىق بٸلدٸردٸ.
ول ٶز ٸس-ەرەكەتتەرٸن ۆيدەوعا تٷسٸرٸپ, 2021 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ YouTube-تەگٸ "Til Maydani ونلاين پارتيياسى" دەپ اتالاتىن ارناسىنا جارييالاپ جٷردٸ. دەگەنمەن, بۇل بەلسەندٸلٸك قازاقستانمەن كٶرشٸلەس رەسەيدەگٸ كرەملشٸل اقپارات قۇرالدارى مەن بيلٸك ٶكٸلدەرٸنٸڭ نازارىن اۋداردى. ولار قۋات احمەتوۆتٸڭ ەرەكەتٸن "رۋسوفوبييا", "فاشيستٸك قىلىق" دەپ اتاپ, "ورىستار مەن ورىسشا سٶيلەيتٸندەردٸ جەك كٶرۋ كٶرٸنٸسٸ" دەپ باعالادى.
“ازاتتىق” قۋات احمەتوۆكە "دوسە" ورتالىعى جارييا ەتكەن ۆيكتور ۆاسيلەۆتٸڭ رەسەيلٸك بارلاۋ قىزمەتٸنە جازعان راپورتىنا بايلانىس سۇراق قويدى. ول كيەۆتەن تٷركيياعا كەتٸپ قالعانىن راستادى, بٸراق قازاقستاننىڭ ارناۋلى قىزمەتٸ كٶمەكتەستٸ دەگەن سٶزدٸ جوققا شىعاردى. احمەتوۆ كيەۆتە ۋكراين بەلسەندٸسٸ پان ۆاسيلدٸڭ ٷيٸندە تۇرعانىن, ۋكراينادا ۆيزاسىز جٷرۋگە بولاتىن ٷش اي مەرزٸم بٸتكەن سوڭ تٷركيياعا ٶتٸپ كەتكەنٸن ايتتى.
ەسكە سالايىق, 2021 جىلى "تٸل مايدانى" بەلسەندٸسٸ قۋات احمەتوۆكە رەسەيگە 50 جىلعا كٸرۋگە تىيىم سالىنعانىن حابارلاعان بولاتىنبىز.
"بٷگٸن قر-نىڭ ازاماتى قۋات احمەتوۆ پەن ەزٸربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى يسفاندييار ۆاگابزادە رەسەي فەدەراتسيياسىنا 50 جىل مەرزٸمگە كٸرگٸزٸلمەۋٸ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى. ولار ينتەرنەت جەلٸسٸندە ۇلتارالىق الاۋىزدىقتى تۋدىراتىن مەلٸمدەمەلەر جاساعان", - دەلٸنگەن رەسەيدٸڭ ٸٸم حابارلاماسىندا.