قازاقستانداعى ٶرٸكتٸڭ 62 پايىزى الماتى وبلىسىنىڭ ۇيعىر اۋدانىندا ٶندٸرٸلەدٸ. بٷگٸندە ٶڭٸردە 3193 گەكتار ٶرٸك باعى بار. بٸر عانا جەمٸستٸڭ ارقاسىندا جٷزدەگەن شارۋا قوجالىعى تابىس تاۋىپ, ٶنٸم كٶرشٸ ەلدەردٸڭ ٸرٸ قالالارىنا ەكسپورتتالىپ جاتىر. بٸر كەزدەرٸ بيداي مەن جوڭىشقادان پايدا تاپپاعان ديقاندار بٷگٸندە باق شارۋاشىلىعىن اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ نەگٸزگٸ تٸرەگٸنە اينالدىرعان, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇرشاق پەن بيدايدان باققا بەتبۇرىس
ۇيعىر اۋدانىنداعى باعبانشىلىقتىڭ بٷگٸنگٸ جەتٸستٸگٸ كەزدەيسوق كەلگەن جوق. اۋداندىق باعباندار قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى ارميدين تايىروۆتىڭ ايتۋىنشا, كەڭەس وداعى تاراعاننان كەيٸن شارۋالار تٷرلٸ باعىتتى سىناپ كٶرگەن.
“بۇرشاق تا ەكتٸك, بيداي دا ٶسٸردٸك, جوڭىشقا دا سالدىق. بٸراق ۋاقىت ٶتە كەلە ولاردىڭ تابىسى كەتكەن ەڭبەك پەن شىعىندى اقتامايتىن بولدى. ال باعبانشىلىقتىڭ تيٸمدٸلٸگٸ جوعارى ەكەنٸن كٶردٸك. بٸر گەكتار باقتان الىناتىن ٶنٸم قوماقتى تابىس ەكەلەدٸ”, – دەيدٸ ول.
وسى تەجٸريبەدەن كەيٸن 1998 جىلى اۋداندا باعباندار قاۋىمداستىعى قۇرىلىپ, باعبانشىلىقتى جٷيەلٸ دامىتۋ جۇمىستارى باستالعان. تايىروۆتىڭ سٶزٸنشە, ول كەزدە ساپالى كٶشەت تابۋ قيىن بولعان. سوندىقتان جەرگٸلٸكتٸ شارۋالار عىلىمي ينستيتۋتتارمەن بايلانىس ورناتىپ, ماماندار شاقىرىپ, ارنايى سەمينارلار ٶتكٸزگەن.
كەيٸن ٶز تەلٸمباقتارى اشىلىپ, كٶشەتتەر جەرگٸلٸكتٸ جەردە ٶسٸرٸلە باستاعان. قازٸر ۇيعىر اۋدانىنداعى كٶشەتتەر پانفيلوۆ پەن رايىمبەك اۋداندارىنا دەيٸن جەتكٸزٸلٸپ وتىر.
بٸر گەكتار باق قانشا تابىس ەكەلەدٸ?
باعبانشىلىقتىڭ تيٸمدٸلٸگٸ ناقتى كٶرسەتكٸشتەردەن-اق بايقالادى. تايىر شامشيدينوۆتىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە اۋدان باقتارىنان گەكتارىنا ورتا ەسەپپەن 20-25 توننا ٶنٸم الىنادى. نارىقتاعى باعاعا بايلانىستى بٸر گەكتاردان تٷسكەن تابىس شامامەن 10 ميلليون تەڭگەگە دەيٸن جەتۋٸ مٷمكٸن.
“بيىل كەيبٸر شارۋاشىلىقتار ٶرٸكتٸڭ بٸر كەلٸسٸن 500 تەڭگەدەن ساتسا, كەيبٸرٸ 1000 تەڭگەگە دەيٸن ٶتكٸزدٸ. ورتا ەسەپپەن گەكتارىنان 20 توننا ٶنٸم الىنعان جاعدايدا شامامەن 10 ميلليون تەڭگە تابىس تابۋعا بولادى”, – دەيدٸ قاۋىمداستىق تٶراعاسى.
بۇل كٶرسەتكٸش باعبانشىلىقتىڭ اۋىل تۇرعىندارى ٷشٸن ەڭ تابىستى كەسٸپتەردٸڭ بٸرٸنە اينالعانىن كٶرسەتەدٸ.
قارادالا ٶرٸگٸ رەسەي نارىعىن باعىندىرىپ جاتىر
ۇيعىر اۋدانىندا ٶسٸرٸلەتٸن ٶرٸكتٸڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ – ۇزاق ساقتالۋى مەن تاسىمالداۋعا تٶزٸمدٸلٸگٸ.
سوندىقتان ٶنٸمنٸڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ مەسكەۋ, سانكت-پەتەربۋرگ, نوۆوسٸبٸر, يركۋتسك سەكٸلدٸ رەسەيدٸڭ ٸرٸ قالالارىنا جەتكٸزٸلەدٸ.
اۋداندىق ستاتيستيكاعا سەيكەس, بيىل جينالعان ٶنٸمنٸڭ تٶرتتەن بٸرٸ رەسەي, ٶزبەكستان جەنە قىرعىزستان نارىعىنا ەكسپورتتالعان.
قازٸرگٸ تاڭدا شارۋالار ينتەرنەت ارقىلى رەسەي مەن قازاقستان نارىعىنداعى باعانى كٷندەلٸكتٸ باقىلاپ, ٶنٸمدٸ قاي باعىتقا ٶتكٸزۋدٸڭ تيٸمدٸ ەكەنٸن الدىن الا ەسەپتەيدٸ.
ٶرٸك ٶڭٸردٸڭ برەندٸنە اينالىپ كەلەدٸ
كەيٸنگٸ جىلدارى قارادالا ٶرٸگٸ تەك اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸ رەتٸندە ەمەس, ٶڭٸردٸڭ "برەندٸ" رەتٸندە تانىلا باستاعان.
وسى ماقساتتا بىلتىردان بەرٸ "ٶرٸك Fest" فەستيۆالٸ ٶتكٸزٸلٸپ كەلەدٸ. ٸس-شارا اياسىندا باقتارمەن تانىسۋ تۋرلارى, ومارتا شارۋاشىلىعى كٶرمەلەرٸ جەنە عىلىمي كونفەرەنتسييالار ۇيىمداستىرىلادى.
الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى باقىتنۇر باقىتۇلىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ٶرٸك ەجەلگٸ ٶركەنيەتتەردەن بەرٸ ٶسٸرٸلٸپ كەلە جاتقان ەرەكشە جەمٸس.
“حالىق اراسىندا ونى “كٷننٸڭ جەمٸسٸ” دەپ اتايدى. بٷگٸندە وسى ٶنٸمدٸ ٶندٸرٸپ, ەكسپورتقا شىعارۋ باعىتىندا بٸرقاتار كەسٸپورىن تابىستى جۇمىس اتقارىپ جاتىر. رەسەيمەن ەكونوميكالىق بايلانىستار دامىپ كەلەدٸ. بولاشاقتا بۇل باعىتتاعى نارىقتىڭ اۋقىمى ودان ەرٸ كەڭەيەدٸ دەپ سەنەمٸز”, – دەدٸ ول.
وبلىس باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, فەستيۆالدٸڭ باستى ماقساتى – قارادالا ٶڭٸرٸنٸڭ برەندٸنە اينالعان ٶرٸكتٸ كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىنا جاڭا سەرپٸن بەرۋ.
عىلىم مەن ٶندٸرٸستٸ بايلانىستىراتىن الاڭ
ۇيعىر اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ بوتا ەلەۋسٸزوۆا بۇل شارانى قاراپايىم مەرەكە رەتٸندە قاراستىرۋعا بولمايتىنىن جەتكٸزدٸ.
“بۇل تەك بٸر كٷندٸك توي ەمەس. ونىڭ باستى ماقساتى – عىلىم مەن ٶندٸرٸستٸ بايلانىستىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىنا دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋ جەنە تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرگە جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشۋ”, – دەيدٸ اۋدان ەكٸمٸ.
ونىڭ سٶزٸنشە, بولاشاقتا “ٶرٸك Fest” حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ شاراعا اينالۋى مٷمكٸن.
ٶرٸك ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ ارامەن بايلانىسى
قارادالاداعى ٶرٸك شارۋاشىلىعىنىڭ تابىستى بولۋى تەك ديقانداردىڭ ەڭبەگٸمەن شەكتەلمەيدٸ.
اۋداندا بٷگٸندە 30-عا جۋىق ومارتاشى جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ ٸشٸندە 12 كەسٸبي ومارتاشى 2100-گە جۋىق ارا ۇياسىن ۇستاپ وتىر. ولار جىل سايىن شامامەن 40 توننا بال ٶندٸرەدٸ. ەڭ ماڭىزدىسى, ارالار ٶرٸك باقتارىن تابيعي جولمەن توزاڭداندىرىپ, ٶنٸم كٶلەمٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدٸ.