قىتايمەن جاڭا تەمٸرجول ٶتكەلٸ قازاقستاننىڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن ارتتىرادى. ونى ٸسكە قوسقاندا نەنٸ ەسكەرۋ كەرەك?

قىتايمەن جاڭا تەمٸرجول ٶتكەلٸ قازاقستاننىڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن ارتتىرادى. ونى ٸسكە قوسقاندا نەنٸ ەسكەرۋ كەرەك?
جي: Dalanews.kz

قازاقستان باقتى – اياگٶز تەمٸرجول جەلٸسٸ مەن قىتاي شەكاراسىنداعى ٷشٸنشٸ تەمٸرجول ٶتكەلٸن سالىپ جاتىر. جاڭا جەلٸنٸ 2027 جىلى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸ جىلىنا 20 ميلليون توننا جٷككە جەتەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. بۇل قولدانىستاعى ٶتكەلدەرگە تٷسەتٸن جٷكتەمەنٸ ازايتىپ, قازاقستاندىق ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتۋگە جەنە قوسىمشا ترانزيتتٸك جٷك اعىنىن تارتۋعا جول اشادى.

قىتايمەن شەكاراداعى ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸنٸڭ ارتۋى قازاقستاننىڭ تٷرلٸ باعىتتاعى جٷك تاسىمالى مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتەدٸ. سونىڭ بٸرٸ – جٷكتەردٸ ەۋروپاعا جەتكٸزۋ. ەۋروپالىق وداق ازييامەن كٶلٸك بايلانىسىن دامىتۋعا, سونىڭ ٸشٸندە ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك باعىتى ارقىلى تاسىمالدى ارتتىرۋعا مٷددەلٸ. الايدا جٷك جٶنەلتۋشٸلەر ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر باعىتتىڭ بولۋى عانا جەتكٸلٸكسٸز. ولار جٷكتٸڭ قانشا ۋاقىتتا جەنە قانداي شىعىنمەن جەتكٸزٸلەتٸنٸن, سونداي-اق ونىڭ قاي جەردە كەلە جاتقانىن الدىن الا بٸلۋٸ كەرەك. شەكاراداعى جاڭا مٷمكٸندٸكتەردٸ قازاقستاننىڭ بٷكٸل لوگيستيكا جٷيەسٸ ٷشٸن تيٸمدٸ ەتۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك? بۇل سۇراققا Qazaq Expert Club لوگيستيكا جٶنٸندەگٸ ساراپشىسى اينۇر ديۆەەۆا جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

ونىڭ ايتۋىنشا, «شەكارالىق ٶتكەلدٸڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸنٸڭ ارتۋى بٷكٸل تەمٸرجول جەلٸسٸ وسىنشا جٷكتٸ اۆتوماتتى تٷردە قابىلداپ, تاسىمالداي الادى دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. شەكارادان كەيٸنگٸ بٷكٸل باعىتتى ەسكەرۋ قاجەت: لوكوموتيۆتەر مەن ۆاگوندار جەتكٸلٸكتٸ مە, ستانتسييالار ۇزىن قۇرامدى پويىزداردى قابىلداپ, ٶڭدەي الا ما, تەرمينالداردىڭ قۋاتى مەن ٸشكٸ تەمٸرجول ۋچاسكەلەرٸنٸڭ ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸ جەتە مە – وسىنىڭ بەرٸن تەكسەرۋ كەرەك».

مەسەلەنٸڭ اۋقىمىن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمىنىڭ (ەىدۇ) زەرتتەۋٸنەن دە كٶرۋگە بولادى. وندا «قازاقستان تەمٸر جولى» كومپانيياسىنىڭ باعالاۋى كەلتٸرٸلگەن. سوعان سەيكەس, قازاقستان تەمٸرجول جەلٸسٸندەگٸ ستانتسييالار مەن جول ايرىقتارىنىڭ شامامەن 60 پايىزى ۇزىن قۇرامدى جٷك پويىزدارىن قابىلداي المايدى. بۇل كٶرسەتكٸش تەك باقتى – اياگٶز جەلٸسٸنە ەمەس, بٷكٸل تەمٸرجول جەلٸسٸنە قاتىستى. دەگەنمەن ول شەكارالىق ٶتكەلدەردٸ دامىتۋ نە سەبەپتٸ تەمٸرجولدىڭ باسقا ۋچاسكەلەرٸن جاڭعىرتۋمەن قاتار جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەگٸن كٶرسەتەدٸ.

«الداعى نەگٸزگٸ مەسەلە جٷكتەردٸ قىتاي شەكاراسى ارقىلى ٶتكٸزۋ ەمەس, ولاردى قازاقستان اۋماعىمەن ەرٸ قاراي جەتكٸزۋ بولادى. جٷك كٸرەتٸن تۇستا جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشىپ, ال شىعاتىن باعىتتاعى ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن ارتتىرۋدى ۇمىتپاۋىمىز كەرەك», – دەيدٸ ديۆەەۆا.

جٷكتٸڭ ەرٸ قارايعى باعىتى ونى جٶنەلتۋشٸنٸڭ تاڭداۋىنا بايلانىستى. كاسپيي تەڭٸزٸ ارقىلى تاسىمالداۋ كەزٸندە تەمٸرجول باعىتىنا پورتتار مەن تەڭٸز كٶلٸگٸ دە قوسىلادى. ەىدۇ زەرتتەۋٸندە ترانسكاسپيي باعىتىنىڭ قازاقستان اۋماعىنداعى نەگٸزگٸ كەدەرگٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە اقتاۋ جەنە قۇرىق پورتتارىنداعى كەمەلەر مەن مۋلتيمودالدى ينفراقۇرىلىمنىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ اتالعان.

«جٷك جٶنەلتۋشٸ جەتكٸزۋ قۇنىن, ونىڭ قانشا ۋاقىت الاتىنىن جەنە جٷكتٸڭ قاي جەردە كەلە جاتقانىن الدىن الا بٸلۋٸ كەرەك. ەۋروپالىق بيزنەس ٷشٸن باعىت تاڭداۋداعى باستى ٶلشەمدەردٸڭ بٸرٸ – تاسىمالدىڭ بولجامدى ەرٸ تۇراقتى بولۋى», – دەپ تٷسٸندٸرەدٸ ساراپشى.

ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل ٷشٸن بٸرىڭعاي تسيفرلىق قۇجاتتار جٷيەسٸ, تەمٸرجول ەكٸمشٸلٸكتەرٸ مەن كەدەن ورگاندارى اراسىندا دەرەكتەر الماسۋ, كەلٸسٸلگەن تاريفتەر جەنە شەكارادان ٶتۋ تەرتٸبٸنٸڭ اشىق بولۋى قاجەت.

باقتى – اياگٶز تەمٸرجول جەلٸسٸ قازاقستاننىڭ قىتاي شەكاراسىنداعى كٶلٸك مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتەدٸ. الايدا ونىڭ ەلەۋەتٸن تولىق پايدالانۋ ٷشٸن جٷكتەردٸ ەرٸ قاراي تاسىمالداۋعا جاعداي جاساۋ كەرەك. ول ٷشٸن تەمٸرجول ۋچاسكەلەرٸن, ستانتسييالاردى, ۆاگوندار مەن لوكوموتيۆتەردٸ, سونداي-اق تەرمينالداردى دايىنداۋ ماڭىزدى. سوندا شەكاراداعى ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ ارتۋى جٷكتٸڭ سوڭعى مەجەلٸ جەرٸنە دەيٸن سەنٸمدٸ جەتكٸزٸلۋٸنە دە ىقپال ەتەدٸ.