الماتى وبلىسى كەگەن اۋدانى قارقارا جايلاۋىندا كٶرنەكتٸ بي ەلمەرەك جانشىقۇلىنىڭ 368 جىلدىعىنا ارنالعان دەستٷرلٸ “قىمىزمۇرىندىق - 2026” فەستيۆالٸ ٶتتٸ. بەسٸنشٸ جىل قاتارىنان ۇيىمداستىرىلعان دۋماندى توي بيىل دا مىڭداعان ادامنىڭ باسىن قوستى. فەستيۆال اياسىندا ۇلتتىق سپورت تٷرلەرٸنەن جارىستار ٶتٸپ, ەتنواۋىلدار بوي كٶتەردٸ. قوناقتار قىمىزدان دەم تاتىپ, تٷرلٸ كٶرمە مەن كونتسەرتتٸك باعدارلامانى تاماشالادى. وسىلايشا قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸ مەن ۇلتتىق مەدەنيەتٸ كەڭٸنەن ناسيحاتتالدى. سونىمەن قاتار شارا بارىسىندا ٶڭٸر تۋريزمٸن دامىتۋ, قىمىز ٶندٸرٸسٸن ٶركەندەتۋ جەنە قىمىزمۇرىندىقتى تۋريستەردٸ تارتاتىن ٸرٸ جوباعا اينالدىرۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قىمىزمۇرىندىق بٷگٸندە قازاقتىڭ بايىرعى دەستٷرٸن دەرٸپتەيتٸن ايتۋلى مەدەني شارالاردىڭ بٸرٸنە اينالدى. الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆتٸڭ ايتۋىنشا, كەيٸنگٸ ٷش جىلدا فەستيۆالدٸڭ اۋقىمى ايتارلىقتاي كەڭەيگەن. ەندٸگٸ ماقسات – ونى ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك برەندٸنە اينالدىرۋ.
“بۇل – ۇلتتىق دەستٷرٸمٸزدٸ دەرٸپتەپ قانا قويماي, ٶڭٸردٸ تانىتاتىن ٷلكەن شارا. بيىل فەستيۆال كەڭ كٶلەمدە ناسيحاتتالدى. سونىڭ نەتيجەسٸندە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگٸ سپورتتىق جارىستار ۇيىمداستىرىلىپ, ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸنەن قاتىسۋشىلار كەلدٸ. سونىمەن قاتار شەتەلدٸك قوناقتار مەن ينۆەستورلار دا ارنايى شاقىرىلدى”, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلەمدە مۇنداي ەتنوفەستيۆالدەر تۋريزمنٸڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸنە اينالعان. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا قىمىزمۇرىندىقتى دا كوممەرتسييالىق باعىتتا دامىتۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
بۇل بيلەت ساتۋمەن عانا شەكتەلمەيدٸ. نەگٸزگٸ ماقسات – تۋريستەردٸڭ ٶڭٸردە ۇزاق ۋاقىت ايالداۋىنا جاعداي جاساپ, جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ.
“قازٸر مەرەكە نەگٸزٸنەن مەتسەناتتار مەن دەمەۋشٸلەردٸڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدٸ. بولاشاقتا ول ەرٸ ٷلكەن شوۋعا, ەرٸ ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك برەندٸ مەن جارناماسىنا اينالۋى كەرەك”, - دەپ قوستى ول.
ەكٸم بىلتىر تەك كٶلساي كٶلدەرٸنٸڭ ٶزٸنە 600 مىڭنان استام تۋريست كەلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“ەگەر ەر تۋريست ورتا ەسەپپەن 10 مىڭ تەڭگە جۇمساسا, جەرگٸلٸكتٸ حالىققا شامامەن 6 ميلليارد تەڭگە تابىس تٷسەدٸ. سوندىقتان مۇنداي فەستيۆالدەردٸڭ ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸگٸ ٶتە جوعارى”, – دەدٸ ول.
سونداي-اق وبلىس ەكٸمٸ قىتايداعى ٸلە قازاق اۆتونومييالىق وبلىسىنىڭ تەجٸريبەسٸن مىسالعا كەلتٸردٸ. وندا ٸرٸ ەتنوفەستيۆالدەردٸڭ بيلەتتەرٸ بٸر جىل بۇرىن ساتىلىمعا شىعارىلادى.
“بٸز دە بولاشاقتا تۋريستەردٸ كٶبٸرەك تارتۋ ٷشٸن وسىنداي تەتٸكتەردٸ قاراستىرىپ جاتىرمىز”, – دەدٸ مارات سۇلتانعازيەۆ.
قىمىز ٶندٸرٸسٸن دامىتۋ قالاي جولعا قويىلىپ جاتىر?
فەستيۆال بارىسىندا كەگەن اۋدانىندا قىمىز ٶندٸرۋ ٸسٸن دامىتۋ مەسەلەسٸ دە كٶتەرٸلدٸ.
مارات سۇلتانعازيەۆتٸڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە قىمىز نەگٸزٸنەن شاعىن شارۋاشىلىقتاردا ٶندٸرٸلٸپ, تۋريستەردٸڭ سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە الماتى قالاسىنا جٶنەلتٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار كەگەنگە كٸرەبەرٸستە تەرٸ مەن جٷن ٶڭدەيتٸن ەكٸ زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتىر.
ال قىمىز ٶندٸرٸسٸن جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرۋ ٷشٸن ەڭ الدىمەن اسىل تۇقىمدى, سٷت باعىتىنداعى بيەلەردٸڭ سانىن كٶبەيتۋ قاجەت ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
“قازٸر جامبىل اۋدانىندا وسى باعىتتاعى جوبا قولعا الىندى. ول جەرگە شەتەلدەن ينۆەستيتسييا تارتىلىپ, سٷت باعىتىنداعى اسىل تۇقىمدى بيەلەر ەكەلٸندٸ. جىلقى سانى كٶبەيگەن سايىن قىمىز ٶندٸرٸسٸ دە ارتادى. بٸراق بٸزدٸڭ بۇل مەرەكەدەگٸ نەگٸزگٸ ماقساتىمىز – تۋريست تارتۋ”, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
قارقارا شەتەلدٸك تۋريستەردٸ دە تەنتٸ ەتتٸ
بيىل دٷبٸرلٸ شاراعا ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن كەلگەن قوناقتارمەن قاتار شەتەلدٸك تۋريستەر دە قاتىستى. مەسەلەن, فەستيۆالگە تابان تٸرەگەندەردٸڭ قاتارىندا مەسكەۋدەن جەتكەن مۋسليم حاچكاەۆ تا بولدى. قازاقستانداعى مۇنداي ۇلتتىق شاراعا العاش رەت قاتىسقان تۋريست ەڭ الدىمەن ادامداردىڭ ۇيىمشىلدىعىنا نازار اۋدارعان.
“وسىنداي يگٸ شاراعا ٶتە كٶپ ادامنىڭ جينالعانىن كٶرٸپ قۋاندىم. شارا جوعارى دەڭگەيدە ٶتتٸ. قازاقستاندا مۇنداي ۇلتتىق مەرەكەلەر جيٸ ۇيىمداستىرىلسا ەكەن”, – دەيدٸ ول.
قوناق قىمىز بەن شۇباتتىڭ دا دەمٸن تاتىپ كٶرگەن.
“قىمىزدىڭ كەيبٸر تٷرلەرٸ جەڭٸل ٸشٸلە بەرمەيدٸ. بٸراق بٷگٸن ٸشكەن قىمىزىم ٶتە دەمدٸ بولدى”, – دەيدٸ ول.
سونداي-اق تۋريست قارقارا جايلاۋىنىڭ تابيعاتى ەرەكشە ەسەر قالدىرعانىن جەتكٸزدٸ.
“مەنٸ ەڭ قاتتى تاڭعالدىرعانى – وسى جەردٸڭ تابيعاتى. ٶتە عاجاپ مەكەن ەكەن”, – دەدٸ مۋسليم حاچكاەۆ.
مەرەكەنٸڭ ەندٸگٸ مٸندەتٸ قانداي بولۋى كەرەك?
الماتى وبلىسى قىمىز ٶندٸرۋگە ەڭ قولايلى ٶڭٸرلەردٸڭ بٸرٸ سانالادى.
جۋرناليست ەرلٸك ەرجانۇلىنىڭ پٸكٸرٸنشە, مۇنداي شارالار ٶڭٸردٸڭ تۇراقتى تۋريستٸك برەندٸنە اينالعاندا عانا ناقتى نەتيجە بەرەدٸ. ول قىمىزمۇرىندىقتى كەگەن اۋدانىنىڭ عانا ەمەس, تۇتاس قارقارا ٶڭٸرٸنٸڭ برەندٸ رەتٸندە دامىتۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“بۇل تەك بٸر كٷندٸك مەرەكە بولىپ قالماۋى كەرەك. مىسالى, “قارقارا قىمىزى” دەگەن ورتاق برەند قالىپتاستىرۋعا بولادى. سوندا ول تەك كەگەننٸڭ ەمەس, بٷكٸل ٶڭٸردەگٸ جىلقى ٶسٸرۋشٸلەردٸڭ ٶنٸمٸن تانىتاتىن جوباعا اينالادى”, – دەيدٸ ول.
ايتۋىنشا, فەستيۆالدٸڭ ٶتەتٸن كٷنٸ الدىن الا بەكٸتٸلٸپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە ناسيحاتتالۋى قاجەت.
“ەلەمدەگٸ ٸرٸ فەستيۆالدەردٸڭ بەرٸنٸڭ ناقتى كٷنٸ بولادى. تۋريستٸك كومپانييالار سوعان قاراپ بٸر جىل بۇرىن جوسپار جاسايدى. ەگەر قىمىزمۇرىندىقتى حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعارعىمىز كەلسە, بۇل مەسەلەگە دە نازار اۋدارۋ كەرەك”, – دەيدٸ ول.
سونىمەن بٸرگە جۋرناليست مۇنداي شارالاردا ينفراقۇرىلىم مەسەلەسٸ دە ۇمىت قالماۋى تيٸس ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
“تۋريست تارتامىز دەسەك, ەڭ الدىمەن قاراپايىم جاعدايلاردى جاساۋىمىز قاجەت. دەرەتحانا, قوقىس جەشٸكتەرٸ, جەرمەڭكە الاڭدارىنىڭ جەتكٸلٸكتٸ بولۋى – تۋريزمنٸڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ”, – دەيدٸ ەرلٸك ەرجانۇلى.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, مۇنداي اۋقىمدى فەستيۆالدەر ۋاقىت ٶتە كەلە ٶزٸن-ٶزٸ قارجىلاندىراتىن جوباعا اينالۋى كەرەك. ياعني مەرەكەنٸڭ ەكونوميكالىق قايتارىمى بولۋى شارت.
“بۇل ٷشٸن ٶندٸرۋشٸلەرگە ٶز ٶنٸمدەرٸن ساتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ٷلكەن جەرمەڭكە ۇيىمداستىرىلىپ, فەرمەرلەردٸڭ تابىسىن ارتتىراتىن ناقتى تەتٸكتەر جاسالۋى قاجەت. سوندا عانا قىمىزمۇرىندىق ۇلتتىق دەستٷردٸ دەرٸپتەيتٸن مەرەكە عانا ەمەس, اۋىل ەكونوميكاسىن دامىتاتىن تيٸمدٸ جوباعا اينالادى”, - دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
