2026 جىلعى 23 تامىزدا قازاقستاندا قۇرىلتاي دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋى ٶتەدٸ. بۇل – ەلدٸڭ ساياسي ٶمٸرٸندەگٸ ماڭىزدى ناۋقاننىڭ بٸرٸ. جاڭا كونستيتۋتسيياعا سەيكەس قازاقستان پارلامەنتٸ بٸر پالاتالى قۇرىلتاي بولىپ قايتا قۇرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا بەس جىل مەرزٸمگە سايلاناتىن 145 دەپۋتات كٸرەدٸ.
ەربٸر ازاماتتىڭ داۋىسى ەلدٸڭ بولاشاق ساياسي باعىتىن ايقىنداۋعا ىقپال ەتەدٸ. سوندىقتان سايلاۋ كٷنٸ نە ٸستەۋ كەرەك, قايدا بارۋ قاجەت جەنە قانداي قۇقىقتارىڭىز بار ەكەنٸن الدىن الا بٸلگەن جٶن, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
1-قادام. ٶزٸڭٸزدٸڭ سايلاۋ ۋچاسكەڭٸزدٸ انىقتاپ الىڭىز
سايلاۋ كٷنٸ داۋىس بەرۋ ٷشٸن ەڭ الدىمەن ٶزٸڭٸزدٸڭ قاي سايلاۋ ۋچاسكەسٸنە تٸركەلگەنٸڭٸزدٸ ناقتىلاپ العان دۇرىس.
ول ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەردٸڭ, اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ نەمەسە ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارىن پايدالانۋعا بولادى.
سايلاۋ كٷنٸ ەلٸمٸز بويىنشا 10 427 سايلاۋ ۋچاسكەسٸ جۇمىس ٸستەيدٸ.
2-قادام. جەكە كۋەلٸگٸڭٸزدٸ ۇمىتپاڭىز
داۋىس بەرۋ ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە جەكە باسىڭىزدى كۋەلاندىراتىن قۇجات قاجەت.
سايلاۋ ۋچاسكەسٸنە كەلگەن ازامات كوميسسييا مٷشەسٸنە جەكە كۋەلٸگٸن نەمەسە زاڭنامادا بەلگٸلەنگەن باسقا دا جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجاتتى كٶرسەتۋٸ تيٸس.
قۇجاتسىز بيۋللەتەن بەرٸلمەيدٸ.
3-قادام. سايلاۋ كٷنٸ ۋچاسكەگە بارىڭىز
23 تامىز كٷنٸ سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸ جەرگٸلٸكتٸ ۋاقىت بويىنشا تاڭعى ساعات 07:00-دە اشىلىپ, كەشكٸ 20:00-گە دەيٸن جۇمىس ٸستەيدٸ.
ۋچاسكەگە كەلگەن سوڭ:
- جەكە كۋەلٸگٸڭٸزدٸ كٶرسەتەسٸز;
- سايلاۋشىلار تٸزٸمٸنەن تەكسەرۋدەن ٶتەسٸز;
- قول قويىپ, بيۋللەتەن الاسىز;
- ارنايى كابينادا تاڭداۋىڭىزدى جاسايسىز;
- بيۋللەتەندٸ سايلاۋ جەشٸگٸنە سالاسىز.
داۋىس بەرۋ قۇپييا تٷردە جٷرگٸزٸلەدٸ. ەر ازامات ٶز تاڭداۋىن ەشقانداي قىسىمسىز جەنە ەركٸن جاسايدى.
4-قادام. كانديداتتار تۋرالى الدىن الا اقپارات الىڭىز
سايلاۋعا قاتىساتىن كانديداتتار مەن ولاردىڭ باعدارلامالارى تۋرالى اقپاراتپەن الدىن الا تانىسۋ ماڭىزدى.
بۇل ازاماتتارعا سانالى تاڭداۋ جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سايلاۋ زاڭناماسىنا سەيكەس ەربٸر سايلاۋشى:
- كانديداتتار تۋرالى اقپارات الۋعا;
- سايلاۋالدى باعدارلامالارمەن تانىسۋعا;
- ەركٸن تاڭداۋ جاساۋعا قۇقىلى.
ساراپشىلار ازاماتتاردى تەك رەسمي اقپارات كٶزدەرٸنە سٷيەنۋگە جەنە جالعان اقپاراتقا سەنبەۋگە شاقىرادى.
5-قادام. ەگەر باسقا قالادا بولساڭىز نە ٸستەۋ كەرەك?
جازعى دەمالىس ماۋسىمىندا كٶپتەگەن ازاماتتار تۇرعىلىقتى جەرٸنەن تىس جەردە بولۋى مٷمكٸن.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى مۇنداي جاعدايلاردى ەسكەرٸپ, سايلاۋشىلارعا داۋىس بەرۋ قۇقىعىن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
ەگەر سايلاۋ كٷنٸ باسقا ٶڭٸردە نەمەسە قالادا بولاتىن بولساڭىز, الدىن الا سايلاۋ كوميسسيياسىنا جٷگٸنٸپ, داۋىس بەرۋ قۇقىعىن راستايتىن قاجەتتٸ رەسٸمدەردٸ ورىنداۋىڭىز كەرەك.
بۇل شارالار ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىعىن تولىق جٷزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان.
6-قادام. ٷيدەن شىقپاي داۋىس بەرۋگە بولا ما?
يە, بەلگٸلٸ بٸر جاعدايلاردا داۋىس بەرۋدٸ ٷيدە ۇيىمداستىرۋعا مٷمكٸندٸك بار.
سايلاۋ زاڭناماسىنا سەيكەس سايلاۋ ۋچاسكەسٸنە كەلە المايتىن ازاماتتار ورنالاسقان جەرٸ بويىنشا داۋىس بەرە الادى.
مۇنداي مٷمكٸندٸك:
- دەنساۋلىق جاعدايىنا بايلانىستى;
- ناۋقاس وتباسى مٷشەسٸنە كٷتٸم جاساپ وتىرعان كەزدە;
- شالعاي نەمەسە قاتىناۋى قيىن ايماقتا بولعان جاعدايدا بەرٸلەدٸ.
ول ٷشٸن ازامات ۋچاسكەلٸك سايلاۋ كوميسسيياسىنا جازباشا ٶتٸنٸش بەرۋٸ قاجەت.
ٶتٸنٸش بەرۋ مەرزٸمٸ
ٶتٸنٸش سايلاۋ كٷنٸ جەرگٸلٸكتٸ ۋاقىت بويىنشا ساعات 12:00-گە دەيٸن قابىلدانادى.
ودان كەيٸن كوميسسييا مٷشەلەرٸ تاسىمالداناتىن سايلاۋ جەشٸگٸمەن ازاماتتىڭ ورنالاسقان جەرٸنە كەلەدٸ.
داۋىس بەرۋ رەسٸمٸنە باقىلاۋشىلار مەن كانديداتتاردىڭ سەنٸمدٸ ٶكٸلدەرٸ قاتىسا الادى.
بيۋللەتەن سايلاۋشىعا:
- جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجات نەگٸزٸندە;
- جازباشا ٶتٸنٸش نەگٸزٸندە بەرٸلەدٸ.
7-قادام. مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتارعا قانداي جاعداي جاسالادى?
ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى سايلاۋدىڭ بارشا ازامات ٷشٸن قولجەتٸمدٸ بولۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر.
سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸ:
- پاندۋستارمەن;
- ارنايى تۇتقالارمەن;
- كەڭەيتٸلگەن كابينالارمەن;
- تاكتيلدٸ باعىتتاۋشىلارمەن جابدىقتالادى.
سونىمەن قاتار كٶرۋ قابٸلەتٸ تٶمەن ازاماتتار ٷشٸن:
- برايل قارپٸمەن دايىندالعان بيۋللەتەندەر;
- اۋديو-نۇسقاۋلىقتار;
- ارنايى جابدىقتالعان جۇمىس ورىندارى قاراستىرىلادى.
بۇل بارلىق ازاماتتىڭ سايلاۋ پروتسەسٸنە تەڭ دەرەجەدە قاتىسۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
8-قادام. شەتەلدە جٷرگەن ازاماتتار قالاي داۋىس بەرەدٸ?
سايلاۋ كٷنٸ قازاقستاننان تىس جەردە جٷرگەن ازاماتتار دا داۋىس بەرۋ قۇقىعىنان ايىرىلمايدى.
قازاقستاننىڭ شەتەلدەگٸ ەلشٸلٸكتەرٸ مەن كونسۋلدىقتارى جانىنان ارنايى سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸ اشىلادى.
وندا:
- سول ەلدە تۇراقتى تۇراتىن ازاماتتار;
- ۇزاق مەرزٸمدٸ ٸسساپاردا جٷرگەن ازاماتتار;
- تۋريستٸك, جەكە نەمەسە ٸسكەرلٸك ساپارمەن جٷرگەن قازاقستاندىقتار داۋىس بەرە الادى.
ول ٷشٸن جارامدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ پاسپورتى بولۋى قاجەت.
ازامات سايلاۋ كوميسسيياسىنا جٷگٸنگەننەن كەيٸن سايلاۋشىلار تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلەدٸ.
شەتەلدەگٸ سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸنٸڭ تولىق تٸزٸمٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ مەن ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا جارييالانعان.
9-قادام. سايلاۋدىڭ اشىقتىعىن كٸم باقىلايدى?
قۇرىلتاي سايلاۋىن وتاندىق جەنە حالىقارالىق باقىلاۋشىلار قاداعالايدى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا حالىقارالىق ۇيىمدار مەن شەت مەملەكەتتەردەن ونداعان باقىلاۋشى اككرەديتتەۋدەن ٶتۋدە.
ولاردىڭ قاتارىندا:
- تمد ميسسيياسى;
- ەقىۇ دەموكراتييالىق ينستيتۋتتار جەنە ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ بيۋروسى (بديقب/ODIHR);
- ٶزگە دە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ بار.
باقىلاۋشىلاردىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ – سايلاۋ پروتسەسٸنٸڭ اشىق ەرٸ زاڭ تالاپتارىنا ساي ٶتۋٸن باقىلاۋ.
سانالى تاڭداۋ – ەل بولاشاعىنا قوسقان ٷلەس
قۇرىلتاي سايلاۋى – ەر ازاماتتىڭ ەلدٸڭ ساياسي دامۋىنا قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸ.
داۋىس بەرۋ بٸرنەشە مينۋت قانا ۋاقىت الادى. بٸراق سول تاڭداۋ ەلدٸڭ الداعى بەس جىلداعى دامۋ باعىتىنا ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن.
سوندىقتان سايلاۋ كٷنٸ ٶز قۇقىعىڭىزدى پايدالانىپ, ۋچاسكەگە بارىپ داۋىس بەرۋ – بەلسەندٸ ازاماتتىق ۇستانىمنىڭ كٶرٸنٸسٸ.
23 تامىزدا ٶتەتٸن سايلاۋدا ەربٸر داۋىس ماڭىزدى.
