ەيەلٸن ۇرىپ ٶلتٸردٸ دەپ كٷدٸككە ٸلٸنگەن ەكس-مينيستر قۋاندىق بيشٸمباەۆتىڭ ٸسٸ قوعام نازارىن اۋدارىپ, كٶپشٸلٸكتٸڭ تالقىسىنا تٷسكەنٸ راس. تٸپتٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە بۇل ٸسكە قاتىستى پٸكٸر ەكٸگە جارىلدى.
بٸرٸ شەنەۋنٸكتٸ "جەردەن الىپ, جەرگە سالىپ جاتسا", ەندٸ بٸرٸ ونىڭ ەرەكەتٸنە ەكٸنشٸ جاقتان قاراپ, "اقتاۋعا" تىرىسۋدا, دەپ جازادى Dalanews.kz.
مەسەلەن, بۇعان دەيٸن جۋرناليست سىرىم يتقۇلوۆ جەلٸدە بۇرىنعى مينيستر ەرمۇحامەت ەرتٸسباەۆتى بيشٸمباەۆتى قولداۋعا قاتىسى بار ادامداردىڭ بٸرٸ رەتٸندە اتاپ ٶتكەن. ونىڭ سٶزٸنشە, قوعامدا ەكس-شەنەۋنٸكتٸ اقتاپ الۋ ناۋقانى قارقىندى تٷردە جٷرە باستايدى.
"قازٸر بەرٸ سوت باستالار الدىندا جەنە سوت وتىرىستارى بارىسىندا مەديادا قۋاندىق بيشٸمباەۆتى اقتاۋ بويىنشا كەزەكتٸ ناۋقان باستالاتىنىن كٶرسەتٸپ وتىر. ەستەرٸڭٸزدە بولسا, ول بىلتىر ۇستالعاننان كەيٸن دە بٸردەن وسىنداي بولدى. سوتتالۋشىنىڭ تۋىستارى بٸر نەمەسە بٸرنەشە پيار-اگەنتتٸكتٸ تارتقانى ايدان انىق. قۋاندىق ٶز ەلٸنٸڭ پاتريوتى, ٷلگٸلٸ وتاعاسى جەنە كٶپتەگەن تٸل بٸلەتٸن "قاراپايىم جاقسى جٸگٸت" ەكەنٸ ايتىلاتىن تٷرلٸ جازبالار كٶبەيٸپ كەتتٸ. ولاردىڭ كەيبٸرەۋلەرٸ تٸپتٸ شەتەلدٸك باسىلىمداردا دا شىقتى.ەڭ سوراقىسى, بۇلاردىڭ قايتىس بولعان ادامدى قارالاۋعا تىرىسقانى. ولار ونىڭ (سالتاناتتىڭ, رەد.) قاتتى ماس بولعانىن, تابلەتكالاردى قابىلداعانىن جارىسا جازدى", - دەگەن ەدٸ يتقۇلوۆ.
بۇل پٸكٸردٸ ساياساتكەر مۇحتار تايجان دا قۇپتايدى. ول قۋاندىق بيشٸمباەۆ ەكەسٸ ۇيىمداستىرعان پياردىڭ ارقاسىندا جازادان قۇتىلىپ كەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ايتادى.
"بۇل ٸسكە بيشٸمباەۆتىڭ ەكەسٸ, اكادەميك, لاۋرەات, ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەر, رەكتور جەنە نۇر-وتان پارتيياسىنىڭ دەپۋتاتى, نازارباەۆتىڭ دوسى ۋەليحان بيشٸمباەۆتى كٸنەلٸ دەپ سانايمىن. سەبەبٸ ول مەملەكەتتٸڭ قارجىسىن جىمقىرعان ۇرىنى تەربيەلەدٸ. بۇل سوتپەن دەلەلدەندٸ. نازارباەۆ ارقىلى ول ۇلىنا كەشٸرٸم بەرۋٸن سۇراعانىنا سەنٸمدٸمٸن. سوندىقتان ٸرٸ قىلمىسكەر بوستاندىققا شىعىپ, جازالانبايتىنىنا سەنٸمدٸ بولدى. بۇنىڭ ارتى ٷلكەن تراگەديياعا ەكەلدٸ. قازٸر كٸشٸ بيشٸمباەۆ ەيەلٸ سالتانات نٷكەنوۆانى ەرەكشە قاتىگەزدٸكپەن ٶلتٸردٸ دەگەن كٷدٸككە ٸلٸندٸ. ەندٸ مٸنە, ەكەسٸ باق ارقىلى ۇلىن اقتاپ شىعۋعا تىرىسىپ جاتىر. تٸپتٸ بالاسىنىڭ ەرەكەتٸنە بايلانىستى ٶكٸنەتٸنٸن جەتكٸزگەن سٶزٸ دە جوق. ەگەر سوت قۋاندىقتىڭ كٸنەسٸن دەلەلدەسە, ەكەسٸن دە بارلىق اتاعىنان ايىرۋدى تالاپ ەتۋٸمٸز قاجەت", - دەپ جازعان ەدٸ تايجان.
سونىمەن قاتار "بيشٸمباەۆتى اقتاپ الۋ پروتسەسٸ باستالىپ كەتتٸ" دەپ بالا قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل دينارا زەكيەۆا دا دابىل قاققان. ول مارقۇم سالتانات نٷكەنوۆانىڭ ٸسٸ بويىنشا سوتقا دەيٸن نەمەسە سوت پروتسەسٸندە "سوتتالۋشىنى اقتاۋ ٷشٸن فاكتٸلەردٸ قاساقانا بۇرمالاۋعا ەرەكەت جاسالۋى مٷمكٸن" دەگەن ماعىنادا الاڭداۋشىلىق تانىتىپ, جازبا قالدىردى.
"كەيبٸر ادامدار اتالمىش مەديا ناۋقانعا كٸرٸسٸپ كەتتٸ. بۇعان ادامداردىڭ قالاي قاتىسا الاتىنىن, زورلىق-زومبىلىقتى قالاي اقتاۋعا بولاتىنىن تٷسٸنۋ مٷمكٸن ەمەس. اتالعان ٸس بويىنشا ەدٸل سوت جازادان قۇتىلۋ مٷمكٸن ەمەستٸگٸ تۋرالى ناقتى سيگنال بولۋى تيٸس", – دەپ پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ بالا قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل.
بۇل وقيعانى نەگٸزگە العان قوعام بەلسەندٸلەرٸ اتالمىش مەسەلە جىلى جابىلىپ, كٷدٸكتٸ جازادان قۇتىلىپ كەتپەسە ەكەن دەپ الاڭداۋشىلىق تانىتۋدا. سەبەبٸ سوڭعى كٷندەرٸ باق بەتٸندە بيشٸمباەۆتى جاقتاۋشىلاردىڭ تٶبەسٸ جيٸ كٶرٸنە باستادى.
مىسالى, جۋرناليست گٷلجان ەرعاليەۆامەن بولعان سۇحباتتا سالتانات نٷكەنوۆانى ۇرىپ ٶلتٸردٸ دەپ ايىپتالىپ تٷرمەدە وتىرعان بيشٸمباەۆتىڭ ادۆوكاتتارى نازكەن قۇسايىنوۆا مەن لەيلا رامازانوۆا ايىپتالۋشى تاراپتىڭ ۋەجٸن ايتىپ, كٷدٸكتٸ كٸنەسٸن مويىندامايتىنىن جەنە نٷكەنوۆانىڭ سۋبدۋرالدى گەماتومادان قايتىس بولعانىن جەتكٸزدٸ.
سونىمەن قاتار ولار مارقۇمنىڭ دەنەسٸندە بۇرىن بولعان جاراقاتتان كٶز جۇمعانىن مەڭزەيدٸ. قالا بەردٸ ولار بيشٸمباەۆتىڭ ەيەلٸن ەلٸ كٷنگە دەيٸن جاقسى كٶرەتٸنٸن جەنە قاتتى قايعىراتىنىن باسا ايتقان بولاتىن.
وسىناۋ داۋلى ٸسكە بايلانىستى جۋرناليست گٷلبانۋ ەبەنوۆا, قازاقتٸلدٸ بلوگەرلەر لەززات احاتوۆا, سەۋلە ەبٸلداحانقىزى دا جەلٸدە ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸرگەن.
ايتالىق, ەبەنوۆا بيشٸمباەۆتىڭ وتباسىنا قارسى اگرەسسييالىق پٸكٸر جازاتىن بوتتار پايدا بولعانىن جەنە ادۆوكاتتاردىڭ سۇحباتى وقيعانىڭ ەكٸنشٸ جاعىن اشىپ بەرگەنٸن جەتكٸزگەن. ول حالىقتى “ٶزدەرٸ سەنەتٸن شىندىقتى بۇزعىسى كەلمەيدٸ” دەپ ايىپتاعان.
“مٷمكٸن بيشٸمباەۆ شىنىمەن ٶلتٸرمەگەن شىعار. ال ازاماتتىق نەكەدەگٸ ەيەلٸ گەماتومانىڭ سالدارىنان قان كەتۋدەن ۇيىقتاپ جاتقاندا قايتىس بولۋى دا مٷمكٸن عوي", – دەپ ٶز ويىن ورتاعا سالعان بولاتىن.
تانىمال جۋرناليست گٷلجان ەرعاليەۆا مەن ساياستاتكەر ەرمۇحامەت ەرتٸسباەۆتىڭ سٶز سارىنى دا وسىعان سايعان ەدٸ.
قوعامدا تۋىنداعان وسىنداي ەكٸ جاقتى پٸكٸرگە بايلانىستى تەلەگرام-ارنالاردا ەرتٷرلٸ اقپارات تاراۋدا.
ولاردىڭ مەلٸمەتٸنشە, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ە.ەرتٸسباەۆ, گ.ەبەنوۆا, گ.ەرعاليەۆا جەنە بٸرقاتار قازاقتٸلدٸ بلوگەرلەر وتباسىنان ارنايى "قالاماقى" العان بولۋى مٷمكٸن.
وسى تۇستا ولار بيشٸمباەۆتٸ اقتاپ, نٷكەنوۆانىڭ تابيعي سەبەپتەن قايتىس بولعانىنا اكتسەنت بەرەتٸن PR كومپانييا قۇرىلعانىن العا تارتادى.
تاراپ جاتقان وسىناۋ اقپاراتتاردىڭ انىق-قانىعىن بٸلۋ ٷشٸن Dalanews.kz تٸلشٸسٸ جۋرناليست گٷلبانۋ ەبەنوۆاعا ٶزٸنە حابارلاسىپ, مەن-جايدى بٸلدٸ. ول ٶز تاراپىنا ايتىلىپ جاتقان پٸكٸردٸ جوققا شىعاردى.
"مەن قانداي مەسەلە كٶتەرسەم دە كٶپشٸلٸك ارنايى تاپسىرىس دەپ ويلايدى. بۇل مەسەلەنٸ مەن ٷش ايدان بەرٸ جازىپ كەلەمٸن. بۇل ۋاقىتتا ەشكٸم مەنٸ قالاماقى الىپ جاتسىڭ دەپ ايىپتامادى. سودان سوڭ ەكٸنشٸ جاقتىڭ (بيشٸمباەۆتىڭ, رەد.) ادۆوكاتتارى شىقتى. بۇعان دەيٸن مەن ەكٸنشٸ تاراپتىڭ تەرگەۋ نەتيجەسٸ بويىنشا پٸكٸر بٸلدٸرمەي جاتقانىن سۇراعان بولاتىنمىن. ال بيشٸمباەۆتىڭ ادۆوكاتتتارىنىڭ سٶزٸنە بايلانىستى پٸكٸر بٸلدٸرگەننەن كەيٸن ماعان بەرٸ بٸردەن قالاماقى الدى دەپ ايىپ تاعۋدى باستادى.
ماعان ەشقانداي قالاماقى تٶلەنبەدٸ. سوندا وسىنداي تٷرلٸ الىپ-قاشپا ەڭگٸمەلەرگە سەنە بەرەسٸزدەر مە? قانداي مەسەلە بولسا دا ەكٸ جاقتان قارالۋى كەرەك.
نٷكەنوۆتەر دە پەرٸشتە ەمەس. ماعان كٷندە ولارعا قاتىستى جان-جاقتان تٷرلٸ اقپارات كەلٸپ جاتىر", - دەپ سٶزٸن قورىتىندىلادى جۋرناليست.