قازاقستاندا قوسىمشا قۇن سالىعىن (ققس) ارتتىرۋ تۋرالى باستاما قوعامدا قىزۋ تالقىلانۋدا. بۇل ۇسىنىس ەكونوميكانىڭ كٷردەلٸ جاعدايىن وڭالتا الا ما دەگەن سۇراققا «Uchet» كومپانييالار توبىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى ماكسيم بارىشەۆ ساياساتتانۋشى دوسىم سەتپاەۆقا بەرگەن سۇحباتىندا جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سەتپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ققس مٶلشەرلەمەسٸن كٶبەيتۋ حالىقتىڭ ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸن تٶمەندەتٸپ, تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسقا تٸكەلەي كەرٸ ەسەر ەتەدٸ. نەتيجەسٸندە, كەسٸپكەرلەر ٷشٸن جۇمىس ٸستەۋ تيٸمسٸز بولىپ, شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٶكٸلدەرٸ ازايا باستايدى. بۇل ٶز كەزەگٸندە سالىق تٷسٸمٸنٸڭ كەمۋٸنە ەكەلەدٸ. ساياساتتانۋشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ٷكٸمەت بۇل قادامدى مەملەكەتتٸك كٸرٸستٸ ارتتىرۋدىڭ جولى رەتٸندە كٶرسەتكٸسٸ كەلەدٸ, بٸراق بۇل تەك ۋاقىتشا ەرٸ تاكتيكالىق شەشٸم عانا. ونىڭ ويىنشا, بۇل – “ٶز اياعىڭا وق اتۋ” سىندى ەرەكەت. ٶيتكەنٸ بيزنەس ٶكٸلدەرٸ مۇنداي ٶزگەرٸستەردٸڭ كەرٸ ەسەرٸ كٶپ بولاتىنىن الدىن الا ەسكەرتكەن ەدٸ.
ماكسيم بارىشەۆ تا بۇل مەسەلەگە قاتىستى ٶز كٶزقاراسىن بٸلدٸردٸ. ول ٷكٸمەتتٸڭ قازٸرگٸ تاڭدا بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋ ٷشٸن ۇلتتىق قوردان قاراجات الىپ, ققس مٶلشەرلەمەسٸن ٶسٸرۋگە تىرىسىپ جاتقانىن ايتادى. بولجام بويىنشا, بۇل تەسٸلمەن بيۋدجەتكە قوسىمشا 5-7 تريلليون تەڭگە تارتۋعا بولادى دەپ كٷتٸلۋدە. دەگەنمەن بارىشەۆ قاراپايىم ماتەماتيكالىق ەسەپتٸڭ ٶزٸن بۇل يدەيانىڭ تيٸمدٸ ەمەستٸگٸن كٶرسەتەتٸنٸن العا تارتتى. مىسالى, قازٸرگٸ 12 پايىزدىق مٶلشەرلەمەمەن 5 ترلن تەڭگە جينالسا, مٶلشەرلەمەنٸ 30%-عا ٶسٸرگەندە, بار بولعانى 1,5 ترلن تەڭگە عانا قوسىلادى – بارلىعى 6,5 ترلن تەڭگە. الايدا بۇل جەردە باعانىڭ ٶسۋٸ تۇتىنۋدى ازايتىپ جٸبەرەتٸن “سۇرانىس ەلاستيكالىعى” فاكتورىن دا ەسكەرۋ قاجەت. دەمەك, ققس ٶسكەن سايىن حالىق از تۇتىنىپ, بيۋدجەتكە تٷسەتٸن سالىق تٸپتەن ازايۋى دا مٷمكٸن.
ساراپشىلار ققس-تى كٶتەرۋ – ۇزاقمەرزٸمدٸ شەشٸم ەمەس, كەرٸسٸنشە ۋاقىتشا, قىسقامەرزٸمدٸ امال ەكەنٸن ايتادى. بۇل تەسٸل ۇزاق ۋاقىتتا ەكونوميكالىق باياۋلاۋ, بيزنەستٸڭ كٶلەڭكەلٸ ايماققا كەتۋٸ جەنە حالىق تابىسىنىڭ تٶمەندەۋٸنە الىپ كەلۋٸ ىقتيمال. سوندىقتان مۇنداي شەشٸمگە كەلمەس بۇرىن ونىڭ بارلىق ىقتيمال سالدارىن تەرەڭ زەرتتەپ بارىپ قانا ەرەكەت ەتۋ كەرەك.
